Ngày hội non sông - tiếp nối mạch nguồn dân chủ

Từ mùa xuân độc lập 1946 đến nghị trường của thời đại số

Trong không khí phấn khởi của ngày hội non sông, hơn 6 triệu cử tri Thủ đô đang nô nức thực hiện quyền và nghĩa vụ thiêng liêng của mình - trực tiếp cầm lá phiếu để lựa chọn những người đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân. Mỗi lá phiếu hôm nay không chỉ là sự lựa chọn của hiện tại, mà còn là sự tiếp nối của một hành trình dân chủ đã bắt đầu cách đây tròn 80 năm. Ngày 6-1-1946, trong hoàn cảnh đất nước vừa giành được độc lập, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên đã được tổ chức - đặt nền móng cho một thiết chế quyền lực của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Hai khách mời tham gia Chương trình cầu truyền hình đặc biệt “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và khát vọng phát triển” do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức sáng 15-3. Ảnh: Linh Tâm

Vượt qua những ngày đầu còn muôn vàn khó khăn ấy, Quốc hội Việt Nam đã cùng đất nước đi qua chiến tranh, hòa bình, đổi mới và hội nhập. Qua 15 nhiệm kỳ, nghị trường không chỉ là nơi thảo luận và quyết định những vấn đề hệ trọng của quốc gia, mà còn là nơi ý chí của nhân dân được chuyển hóa thành luật pháp, chính sách và những quyết sách kiến tạo cho tương lai.

Hôm nay, khi đất nước bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số và phát triển mới, nghị trường cũng đang chuyển mình mạnh mẽ - hiện đại hơn, minh bạch hơn và gắn bó chặt chẽ hơn với đời sống của nhân dân.

Từ những lá phiếu của mùa xuân độc lập năm 1946 đến nghị trường của thời đại số hôm nay, Quốc hội Việt Nam đã đi qua 80 mùa xuân cùng dân tộc - giữ lửa niềm tin, kiến tạo thể chế và đồng hành với từng bước ngoặt lịch sử của đất nước.

Từ cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946, khi đất nước còn muôn vàn khó khăn, đến những kỳ bầu cử trong thời kỳ đổi mới và hội nhập hôm nay, lá phiếu của cử tri luôn là nền tảng để xây dựng nên một Nhà nước của dân, do dân và vì dân.

Và mỗi kỳ bầu cử - từ dấu mốc lịch sử năm 1946, đến cuộc bầu cử sau ngày đất nước thống nhất, rồi những kỳ bầu cử trong thời đại chuyển đổi số hôm nay, đều tiếp tục khẳng định một thông điệp xuyên suốt: Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, và nhân dân thực hiện quyền lực ấy thông qua lá phiếu của mình.

Cử tri bỏ phiếu tại Khu vực bỏ phiếu số 23, phường Ngọc Hà. Ảnh: PV

Chia sẻ tại cầu truyền hình đặc biệt “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và khát vọng phát triển” do Cơ quan Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Nội tổ chức sáng 15-3, PGS.TS Nguyễn Thị Báo, nguyên Chánh Thanh tra, Giảng viên cao cấp Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên năm 1946 có ý nghĩa chính trị và dân chủ đặc biệt to lớn đối với việc xây dựng Nhà nước của nhân dân ở Việt Nam.

Từ kết quả của của cuộc bầu cử đó, Quốc hội - cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, đã được thành lập. Một trong những nhiệm vụ quan trọng đầu tiên của Quốc hội, dưới sự chỉ đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là xây dựng bản Hiến pháp đầu tiên của Việt Nam. Sự ra đời của Hiến pháp năm 1946 đánh dấu bước phát triển quan trọng của tư tưởng hiến pháp ở Việt Nam, tạo ra cơ sở pháp lý và hệ thống luật pháp để ghi nhận, tôn trọng và bảo đảm các quyền con người, quyền công dân.

PGS.TS Nguyễn Thị Báo, nguyên Chánh Thanh tra, Giảng viên cao cấp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Ảnh: Linh Tâm

Một ý nghĩa quan trọng khác của cuộc Tổng tuyển cử năm 1946 là khẳng định tính chính danh của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập. Việc tổ chức bầu cử đã tạo ra cơ sở pháp lý vững chắc để cộng đồng quốc tế ghi nhận một nhà nước hợp pháp, hợp hiến do nhân dân lựa chọn. Đây cũng là nền tảng để chế độ mới của Việt Nam từng bước được quốc tế công nhận, tạo điều kiện thuận lợi cho đất nước trong quá trình đấu tranh và phát triển sau này.

Cùng quan điểm, cũng tại cầu truyền hình đặc biệt “Ngày hội non sông - Lá phiếu của niềm tin và khát vọng phát triển”, TS Ngô Sách Thực, nguyên Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chia sẻ, dấu ấn của Quốc hội khóa I là vô cùng sâu sắc, tạo nên nền tảng chính trị và pháp lý cho một nền dân chủ cộng hòa.

Trong nhà nước pháp quyền, công dân là chủ thể của quyền lực; quyền lực thuộc về nhân dân, còn nhà nước thực hiện quyền lực đó trên cơ sở sự ủy quyền của nhân dân. Vì vậy, cùng với thời gian, hệ thống thể chế và các bước tiến về hiến pháp ngày càng được hoàn thiện.

“Chính nhờ nền tảng lập hiến và lập pháp đó, chúng ta đã tập hợp được sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, khẳng định và bảo vệ những giá trị độc lập, tự do. Đặc biệt, đến Hiến pháp năm 2013, quyền con người và quyền công dân đã được thể chế hóa rất rõ ràng, tiếp cận với những tiến bộ chung của thế giới. Tất cả những điều đó tạo nên một nền tảng thể chế để thực hiện niềm tin và khát vọng của nhân dân”, TS Ngô Sách Thực nhấn mạnh.

Lá phiếu của nhân dân kiến tạo tương lai đất nước

Gửi gắm thông điệp tới cử tri về ý nghĩa của lá phiếu và trách nhiệm công dân trong mỗi kỳ bầu cử, TS Ngô Sách Thực cho rằng, thông điệp lớn nhất của mỗi kỳ bầu cử chính là khơi dậy tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm công dân và niềm tin của nhân dân vào tương lai đất nước.

Tiến sĩ Ngô Sách Thực. Ảnh: L.T

Trong mỗi kỳ bầu cử, niềm tin của nhân dân và trách nhiệm công dân luôn hòa quyện với nhau. Khi cử tri cầm lá phiếu trên tay, đó không chỉ là việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình mà còn là sự gửi gắm niềm tin vào tương lai, vào sự phát triển của đất nước.

Lịch sử các kỳ bầu cử Quốc hội cũng gắn với những dấu mốc lớn của dân tộc. Năm 1946 là dấu ấn của cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên. Năm 1976 là dấu ấn của ngày hội non sông sau khi đất nước thống nhất. Năm 1986 mở ra thời kỳ đổi mới. Hôm nay, đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều kỳ vọng và khát vọng lớn.

Khi cử tri lựa chọn đúng người, mỗi người đã góp phần vào việc xây dựng bộ máy nhà nước ngày càng vững mạnh. Đó cũng chính là cách mỗi công dân đóng góp “một viên gạch” để xây dựng Nhà nước pháp quyền của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân, hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước trong giai đoạn mới”, TS Ngô Sách Thực nhấn mạnh.

Hương Thủy