Ngành Công thương giữ đà tăng trưởng giữa sức ép bảo hộ thương mại

Sản xuất công nghiệp và thị trường trong nước tiếp tục khởi sắc

Tại họp báo thường kỳ quý II/2026 do Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân chủ trì, lãnh đạo Bộ Công thương đã thông tin về tình hình thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm và các giải pháp trọng tâm trong thời gian tới.

Theo bà Mai Thị Thu Hiền, Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch, Tài chính và Quản lý doanh nghiệp, 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều thách thức khi cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, xu hướng bảo hộ thương mại diễn biến phức tạp, xung đột địa chính trị tại một số khu vực tiếp tục kéo dài, đặc biệt là tại Trung Đông. Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, thương mại và đầu tư trên phạm vi toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, Bộ Công thương đã bám sát chỉ đạo của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển công nghiệp, bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển thị trường trong nước và thúc đẩy xuất khẩu. Những nỗ lực này đã góp phần quan trọng vào tăng trưởng GDP của cả nước đạt 8,18% trong 6 tháng đầu năm.

Ngành Công thương giữ đà tăng trưởng giữa sức ép bảo hộ thương mại.

Một trong những điểm sáng nổi bật là công tác bảo đảm cung ứng năng lượng. Đối với lĩnh vực sản xuất công nghiệp tiếp tục ghi nhận những kết quả tích cực. Chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) quý II/2026 ước tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, IIP tăng khoảng 10,8%, cao hơn mức tăng 8,7% của cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò động lực tăng trưởng với mức tăng 11,4%; ngành sản xuất và phân phối điện tăng 9,6%. Nhiều địa phương ghi nhận mức tăng trưởng công nghiệp cao như Hà Tĩnh, Ninh Bình, Phú Thọ, Nghệ An, Thái Nguyên và Bắc Ninh. Đến hết tháng 6, có 13 trong số 34 địa phương đạt hoặc vượt mục tiêu tăng trưởng công nghiệp của cả năm.

Song song với sản xuất công nghiệp, thị trường trong nước tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý II ước tăng 13,9% so với cùng kỳ năm trước. Tính chung 6 tháng đầu năm, mức tăng đạt 12,9%, tiệm cận mục tiêu tăng trưởng cả năm.

Nguồn cung hàng hóa được bảo đảm, thị trường cơ bản ổn định, không xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc biến động bất thường đối với các mặt hàng thiết yếu. Bộ Công thương đã triển khai hiệu quả nhiều chương trình kích cầu tiêu dùng, kết nối cung cầu, phát triển hệ thống phân phối, thương mại điện tử và Cuộc vận động "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam", góp phần củng cố sức mua trong nước và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường.

Đối với hoạt động ngoại thương, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 6 tháng đầu năm đạt khoảng 549,69 tỷ USD, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 266,52 tỷ USD, tăng 21%.

Có 29 mặt hàng đạt kim ngạch xuất khẩu trên 1 tỷ USD, trong đó 5 mặt hàng đạt trên 10 tỷ USD. Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 239,8 tỷ USD, tương đương 90% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch đạt 86,5 tỷ USD. Trong khi đó, Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất với kim ngạch 115,2 tỷ USD.

Ở chiều nhập khẩu, kim ngạch đạt 283,17 tỷ USD, tăng 33,4% so với cùng kỳ năm trước. Phần lớn hàng hóa nhập khẩu là máy móc, thiết bị, linh kiện và nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, phản ánh xu hướng mở rộng đầu tư và gia tăng năng lực sản xuất của doanh nghiệp.

Tuy nhiên, cán cân thương mại hàng hóa trong 6 tháng đầu năm ghi nhận mức nhập siêu 16,65 tỷ USD. Theo Bộ Công thương, nhập khẩu tăng mạnh chủ yếu phục vụ nhu cầu sản xuất, đầu tư và mở rộng công suất của doanh nghiệp.

Bên cạnh việc thúc đẩy xuất khẩu, Bộ Công thương cũng chủ động khai thác hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), đồng thời tăng cường cảnh báo sớm và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các biện pháp phòng vệ thương mại từ nước ngoài.

Hỗ trợ doanh nghiệp vượt thách thức từ các vụ việc phòng vệ thương mại

Đại diện Cục Phòng vệ thương mại cho biết, trong bối cảnh các nền kinh tế lớn ngày càng sử dụng nhiều công cụ bảo hộ thương mại và các cuộc điều tra liên quan đến Điều 301, Điều 232, nguy cơ hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam tiếp tục phải đối mặt với các vụ việc phòng vệ thương mại trong thời gian tới vẫn ở mức cao.

Theo đánh giá của cơ quan này, quy mô xuất khẩu ngày càng lớn đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp Việt Nam sẽ phải đối mặt nhiều hơn với các vụ điều tra phòng vệ thương mại. Bên cạnh đó, xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu cũng khiến các nước ngày càng quan tâm đến xuất xứ hàng hóa, nguyên liệu đầu vào và tỷ lệ giá trị gia tăng được tạo ra tại nơi sản xuất cuối cùng.

Để hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ Công thương sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả hệ thống cảnh báo sớm; tăng cường tập huấn về quản trị dữ liệu, quản trị chi phí và tuân thủ quy định pháp luật; phối hợp với các hiệp hội ngành hàng và địa phương hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện nghiêm các quy định về xuất xứ hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ hỗ trợ doanh nghiệp trong toàn bộ quá trình điều tra, từ việc hướng dẫn trả lời bản câu hỏi, chuẩn bị hồ sơ đến tham gia các hoạt động thẩm tra tại chỗ của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp Việt Nam.

Trong 6 tháng cuối năm, Bộ Công thương xác định tiếp tục tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm như bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia; thúc đẩy phát triển sản xuất công nghiệp; phát triển mạnh thị trường trong nước; đẩy mạnh xuất khẩu; hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số.

Với tinh thần chủ động, linh hoạt và quyết liệt, Bộ Công thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng doanh nghiệp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, thúc đẩy phát triển công nghiệp, phát huy vai trò của thị trường trong nước, mở rộng xuất khẩu và phấn đấu hoàn thành ở mức cao nhất các mục tiêu phát triển của ngành trong năm 2026.

Kim Oanh