Ngăn chặn người nước ngoài vi phạm pháp luật

Vi phạm đa dạng, thủ đoạn tinh vi

Đầu tháng 2/2026, một gia đình tại phường Võ Cường bị kẻ gian đột nhập, lấy mất số tài sản trị giá gần 3 tỷ đồng. Qua điều tra, cơ quan công an xác định, đối tượng trực tiếp gây án là Weidong (sinh năm 1984, quốc tịch Trung Quốc), cấu kết với đối tượng Hoàng Trọng Thao, sinh năm 1983, ở tỉnh Lạng Sơn. Các đối tượng chuẩn bị kỹ phương tiện, công cụ, âm thầm theo dõi nắm chắc quy luật sinh hoạt, đi lại của gia chủ rồi mới ra tay. Khi Weidong trèo lên ban công nhà dân cạy cửa đột nhập, phá két sắt lấy tài sản thì Thao ngồi trong xe ô tô cảnh giới. Liên quan vụ án này, cơ quan công an còn khởi tố 1 đối tượng người Trung Quốc khác về hành vi tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.

Đối tượng Mai Mai Ti Ai Li - Tu Er Hong Jiang trộm cắp ô tô tại địa bàn phường Bắc Giang bị bắt giữ.

Chỉ ít ngày sau, ngày 8/2, tại phường Bắc Giang tiếp tục xảy ra vụ trộm cắp xe ô tô. Đối tượng là Mai Mai Ti Ai Li - Tu Er Hong Jiang (sinh năm 1999, quốc tịch Trung Quốc), nhập cảnh trái phép. Lợi dụng sơ hở của chủ xe, đối tượng chiếm đoạt phương tiện, sau đó sử dụng nhiều biển kiểm soát giả nhằm che giấu hành tung. Được biết, cuối tháng 12/2025, Tòa án nhân dân tỉnh đã xét xử vụ hai đối tượng người Trung Quốc đột nhập các doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Đình Trám và Song Khê - Nội Hoàng, trộm cắp tài sản, tổng trị giá hơn 1,6 tỷ đồng.

Không dừng lại ở các vụ trộm, trong quý I, toàn tỉnh đã khởi tố 5 vụ án, 12 bị can là người nước ngoài, liên quan đến các hành vi như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đánh bạc, làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức...

Ngoài ra, còn xuất hiện tình trạng cấu kết giữa đối tượng trong nước và người nước ngoài để cho mượn, thuê tài khoản ngân hàng phục vụ hoạt động lừa đảo trên không gian mạng. Bên cạnh đó, các vi phạm liên quan đến cư trú cũng xảy ra nhiều.

Thông tin từ Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Bắc Ninh, tính đến ngày 1/4, toàn tỉnh có hơn 44,7 nghìn người nước ngoài (đến từ hơn 80 quốc gia và vùng lãnh thổ) đang tạm trú. Từ năm 2025 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 174 vụ, 366 trường hợp vi phạm; trong quý I năm nay là 29 vụ, 69 trường hợp.

Các vi phạm phổ biến nhất là không khai báo tạm trú hoặc lưu trú quá thời hạn thị thực; sử dụng thị thực sai mục đích, lao động “chui”. Một số trường hợp nhập cảnh theo diện du lịch nhưng thực tế lại làm việc tại các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, gây khó khăn cho công tác quản lý. Đáng chú ý, một số đối tượng lợi dụng việc cư trú để tổ chức hoạt động trên không gian mạng như đánh bạc, tín dụng đen, lừa đảo xuyên quốc gia.

Thượng tá Lại Minh Tiến, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh nhận định: Các đối tượng người nước ngoài phạm tội hiện nay có xu hướng chuyên nghiệp hơn, sử dụng nhiều biện pháp để che giấu nhân thân, di chuyển linh hoạt, thậm chí móc nối với đối tượng trong, ngoài nước để phạm tội.

Chủ động phòng ngừa từ sớm

Thượng tá Đinh Sỹ Tiệp, Phó trưởng Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Công an tỉnh Bắc Ninh cho rằng, nguyên nhân dẫn đến tình trạng người nước ngoài vi phạm pháp luật trước hết xuất phát từ nhận thức. Một bộ phận người nước ngoài và chủ cơ sở lưu trú còn chủ quan, chưa nắm vững quy định về nhập cảnh, cư trú; việc khai báo tạm trú chưa đầy đủ, kịp thời, gây khó khăn cho công tác quản lý. Cùng đó, do đô thị hóa nhanh, nhiều khu chung cư, nhà trọ khép kín khiến việc rà soát biến động cư trú không phải lúc nào cũng thuận lợi. Ở một số nơi, công tác nắm người nắm hộ có lúc chưa chặt chẽ; việc phối hợp giữa các ngành và hậu kiểm lao động nước ngoài chưa thường xuyên, đồng bộ.

Trong quý I, toàn tỉnh đã khởi tố 5 vụ án, 12 bị can là người nước ngoài, liên quan đến các hành vi như lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đánh bạc, làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức... Ngoài ra, lực lượng chức năng cũng xử lý 29 vụ, 69 trường hợp vi phạm về cư trú.

Cũng theo Thượng tá Tiệp, quá trình xử lý vi phạm còn nhiều vướng mắc. Nổi lên là tình trạng “dữ liệu ảo” do chưa có quy định bắt buộc kết thúc tạm trú khi người nước ngoài rời đi. Bên cạnh đó, pháp luật còn thiếu chế tài đối với tổ chức, doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài sai quy định. Việc xử lý các trường hợp không có giấy tờ tùy thân còn gặp khó khăn.

Ở góc độ phòng, chống tội phạm, Thượng tá Lại Minh Tiến cho hay, một số quy định pháp luật chưa theo kịp thực tiễn, ảnh hưởng đến hiệu quả xử lý vi phạm. Từ thực tế này, theo lực lượng chức năng, cần chuyển trọng tâm từ phát hiện, xử lý sang chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, nhất là tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật ngay từ khi người nước ngoài nhập cảnh.

Thời gian tới, lực lượng công an tiếp tục siết chặt quản lý cư trú; tăng cường kiểm tra cơ sở lưu trú, doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài; rà soát người nước ngoài tại khu dân cư, khu công nghiệp. Đồng thời, nâng cao hiệu quả nắm tình hình, kịp thời phát hiện dấu hiệu vi phạm, nhất là các hoạt động liên quan đến công nghệ cao; đẩy mạnh trao đổi thông tin giữa các lực lượng, bảo đảm quản lý chặt chẽ nhưng không ảnh hưởng đến môi trường đầu tư.

Các đơn vị cũng kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý, bổ sung chế tài trong quản lý cư trú; tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng nhiều ngôn ngữ, nâng cao ý thức chấp hành của người nước ngoài và các tổ chức, cá nhân liên quan.

Trong bối cảnh hội nhập, việc thu hút người nước ngoài là xu thế tất yếu. Nhưng nếu quản lý lỏng lẻo, những vi phạm ban đầu rất dễ tích tụ, chuyển hóa thành nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự. Giữ vững ổn định địa bàn vì thế không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng chức năng, mà bắt đầu từ từng khu dân cư, từng cơ sở lưu trú - nơi trực tiếp quản lý, tiếp xúc với người nước ngoài hằng ngày.

Tuấn Dương