Ngăn chặn dịch tả heo châu Phi

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Thắng (bìa trái) khảo sát khu vực chôn lấp ổ dịch tả heo châu Phi tại một trại nuôi heo ở phường Tân Phú.

Điều đáng cảnh báo là một số ổ DTHCP vừa bùng phát xuất hiện ở trang trại chăn nuôi quy mô lớn chứ không phải các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ như trước. Do đó cần sự vào cuộc kịp thời của ngành chăn nuôi và các cơ quan chức năng để ngăn chặn, không để DTHCP bùng phát, gây thiệt hại lớn cho ngành chăn nuôi.

Xuất hiện nhiều ổ dịch

Vài năm trở lại đây, DTHCP vẫn diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến ngành chăn nuôi. Đặc biệt, từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình dịch bệnh này có dấu hiệu tăng đột biến.

Tính đến ngày 12-6-2026, toàn thành phố ghi nhận có 40 ổ DTHCP với hơn 13,5 ngàn con heo bị tiêu hủy. Đặc biệt, gần đây, DTHCP có dấu hiệu bùng phát ở các xã, phường khu vực phía Đông thành phố Đồng Nai.

Theo ông Lê Minh Trí, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị phường Tân Phú cho biết: Ngày 12-6-2026, trại chăn nuôi gia công của bà Trương Thị Thảo (ở khu phố Trà Cổ 11, phường Tân Phú) có tổng đàn 1.942 con heo thịt khoảng 4 tháng tuổi có dấu hiệu bệnh. Kiểm tra thực tế ngày 16-6, trại có 27 con heo chết, có 355 con heo có dấu hiệu bệnh, với bệnh tích gồm: gan to xuất huyết, lách sưng đen sẫm, thận xuất huyết, nghi bị bệnh DTHCP. Kết quả xét nghiệm mẫu bệnh phẩm của Trung tâm Chẩn đoán và xét nghiệm thú y Trung ương 2 và các triệu chứng bệnh thì heo tại trại nêu trên đã bị bệnh DTHCP. Ngay sau đó, toàn bộ số heo 1.942 con của trại đã bị tiêu hủy theo quy định.

Ông Lê Tấn Việt, Trạm trưởng Trạm Chăn nuôi và Thủy sản khu vực 6 (phụ trách địa bàn phường Tân Phú và xã Định Quán) kiến nghị: UBND phường Tân Phú tổ chức phun xịt sát trùng diện rộng và khu vực có nguy cơ cao xảy ra DTHCP cao như: chuồng trại, khu chăn nuôi, chợ, cơ sở giết mổ gia súc - gia cầm… nhằm hạn chế dịch bệnh lây lan. UBND phường Tân Phú tiếp tục tăng cường công tác giám sát tình hình dịch tễ trên địa bàn, hướng dẫn các hộ chăn nuôi gia súc thực hiện vệ sinh tiêu độc hằng ngày. Rà soát, thống kê nắm được tổng đàn heo trên địa bàn phường, kịp thời phát hiện và xử lý nếu dịch bệnh xảy ra.

Trong khi trước đó, DTHCP chủ yếu xảy ra ở các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Chi Cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản Nguyễn Trường Giang so sánh: Cả năm 2025, Đồng Nai chỉ tiêu hủy khoảng 7 ngàn con heo do DTHCP, nhưng hiện chỉ mới gần 6 tháng đầu năm 2026, tổng số heo tiêu hủy vì DTHCP đã gần gấp đôi so với cả năm 2025. Điều đáng báo động là gần đây, tiêu biểu như ổ DTHCP tại phường Tân Phú xảy ra ở trang trại chăn nuôi quy mô lớn.

Quyết liệt chống dịch

Tính đến cuối tháng 5-2026, tổng đàn heo trên địa bàn thành phố là 3,99 triệu con heo, tăng hơn 2,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Với tổng đàn chăn nuôi lớn, công tác phòng, chống dịch bệnh trên đàn heo được các địa phương chú trọng triển khai. Đặc biệt, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai Tháng Tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường và khẩn trương tiêm phòng vaccine cho đàn vật nuôi đợt 1-2026. Theo đó, thành phố đã cấp phát hơn 14,4 ngàn lít thuốc sát trùng về các xã, phường. Các địa phương tiếp tục thực hiện lấy mẫu giám sát theo kế hoạch nhằm phát hiện và khống chế không để lây lan dịch bệnh ra diện rộng.

Các xã khu vực cửa ngõ phía Đông thành phố Đồng Nai, nhất là các xã giáp phường Tân Phú như: Định Quán, Phú Vinh… đều có tổng đàn chăn nuôi lớn, rủi ro lây lan DTHCP cao. Chính vì vậy, các địa phương trên đang tăng cường triển khai các giải pháp phòng chống dịch nhằm bảo vệ đàn vật nuôi.

Ông Lê Minh Trí, Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng và đô thị phường Tân Phú cho biết thêm: Kết quả điều tra ổ dịch bệnh cho thấy, nguyên nhân phát sinh DTHCP tại trang trại chăn nuôi heo của bà Trương Thị Thảo có thể do nuôi chuồng hở và chưa làm tốt công tác đảm bảo an toàn vệ sinh dịch tễ. Phường Tân Phú hiện có tổng đàn chăn nuôi heo lớn nên địa phương rất quan tâm đến công tác phòng, chống dịch trên đàn vật nuôi. Phường đã triển khai đồng loạt các giải pháp xử lý và phòng, chống DTHCP. Tuy nhiên thời gian tới, tình hình dịch bệnh DTHCP tiếp tục diễn biến phức tạp do chưa có vaccine DTHCP hiệu quả; đang là mùa mưa - điều kiện thuận lợi cho ruồi, muỗi sinh sôi và phát tán mầm bệnh.

Bà Nguyễn Thị Thùy, đại diện Phòng Kinh tế xã Định Quán cho hay: Với tổng đàn heo lớn, xã rất quan tâm thực hiện công tác tiêu độc, khử trùng, tăng cường công tác kiểm tra thú y… Đặc biệt, trong tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp như hiện nay, xã quan tâm sát sao hoạt động của trang trại, cơ sở chăn nuôi, về tận trang trại tuyên truyền về công tác phòng dịch để bảo vệ đàn vật nuôi.

Trước tình hình DTHCP diễn biến phức tạp, Chi cục Chăn nuôi và Thủy sản đã có văn bản yêu cầu các địa phương xảy ra dịch bệnh tập trung các giải pháp phòng, chống dịch. Trong đó chú trọng các giải pháp như: kiểm soát chặt các hoạt động vận chuyển, buôn bán, thu gom, giết mổ heo, sản phẩm heo trên địa bàn; tăng cường kiểm tra tại các tuyến vận chuyển, điểm trung chuyển, cơ sở giết mổ, chợ buôn bán động vật sống; xử lý nghiêm các trường hợp vận chuyển, giết mổ, tiêu thụ heo, sản phẩm heo không rõ nguồn gốc, không bảo đảm yêu cầu vệ sinh thú y. Hướng dẫn người chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi nông hộ thực hiện các biện pháp an toàn sinh học trong chăn nuôi. Trong đó, địa phương chú trọng các biện pháp sau: hằng ngày, thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp vệ sinh, sát trùng bằng vôi bột, hóa chất khu vực chuồng nuôi và khu vực xung quanh; có biện pháp ngăn chặn, xử lý các loài côn trùng, ruồi, muỗi, loài gặm nhấm, không để vào chuồng nuôi; xử lý thức ăn, nước uống, chất thải, nước thải; yêu cầu chủ hộ chăn nuôi, cơ sở chăn nuôi có động vật mắc bệnh, nghi mắc bệnh, động vật buộc phải tiêu hủy do dịch bệnh phải thực hiện đầy đủ việc sát trùng, vệ sinh, tiêu độc để tiêu diệt mầm bệnh, không để phát tán làm lây lan dịch bệnh; khuyến khích người nuôi đẩy mạnh áp dụng mô hình chăn nuôi có kiểm soát nguy cơ, bảo đảm an toàn sinh học và sử dụng đầy đủ các loại vaccine phòng bệnh cho đàn heo.

Bình Nguyên