Nga tập kích 24 tên lửa Iskander khiến hệ thống phòng không Ukraine đối mặt thách thức lớn

Trong hai ngày 15 và 16/4, Lực lượng Vũ trang Nga đã triển khai ít nhất 24 tên lửa từ các hệ thống Iskander nhắm vào các mục tiêu then chốt trên khắp lãnh thổ Ukraine. Đợt tấn công này là một phần của chiến dịch oanh tạc quy mô lớn, phối hợp giữa nhiều loại tên lửa hành trình, tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) tự sát.

Theo báo cáo từ Không quân Ukraine, các đơn vị tác chiến điện tử đã giám sát tổng cộng 703 mục tiêu trên không trong vòng 24 giờ. Lực lượng tấn công bao gồm 19 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 5 tên lửa hành trình Iskander-K, 20 tên lửa Kh-101 và 659 UAV các loại. Sự kết hợp này buộc mạng lưới phòng không Ukraine phải dàn trải lực lượng đối phó trên toàn bộ phạm vi lãnh thổ, dẫn đến tình trạng suy kiệt nguồn lực nghiêm trọng.

Sức mạnh của "cặp bài trùng" Iskander-M và Iskander-K

Hệ thống Iskander-K, thường được gọi là "tên lửa bắn tỉa", là thành phần quan trọng trong chiến lược tấn công chính xác của Nga. Được đưa vào biên chế từ giữa những năm 2010, Iskander-K cung cấp khả năng tấn công sâu ở độ cao thấp, bổ trợ cho uy lực của biến thể đạn đạo Iskander-M. Hai hệ thống này sử dụng chung xe phóng tự hành, mỗi xe có thể mang hai tên lửa, giúp tăng tính linh hoạt và khả năng sống sót sau khi khai hỏa.

Sức mạnh của "cặp bài trùng" Iskander-M và Iskander-K

Các loại đạn tên lửa chủ lực của hệ thống này bao gồm mẫu 9M728 và 9M729. Trong đó, biến thể 9M729 được ước tính có tầm bắn lên tới 1.500 km. Tên lửa sử dụng công nghệ bay men theo địa hình và dẫn đường bằng vệ tinh, cho phép xuyên thủng các hàng rào radar bằng cách tiếp cận mục tiêu ở độ cao thấp với quỹ đạo phức tạp. Sai số vòng tròn (CEP) của Iskander-K chỉ từ 5–10 mét, đảm bảo độ chính xác cao đối với các mục tiêu cố định có giá trị chiến lược.

Năng lực sản xuất quốc phòng và nhịp độ tác chiến

Ngành công nghiệp quốc phòng Nga đã thành công trong việc duy trì và đẩy mạnh sản xuất tên lửa theo nhịp độ thời chiến. Các báo cáo chuyên môn cho thấy sản lượng bàn giao trong năm 2023 đã cao gấp nhiều lần so với tổng sản lượng của các năm trước đó cộng lại. Tính đến giữa năm 2023, công suất đầu ra của hệ thống Iskander được cho là đã tăng gấp 5 lần.

Vào tháng 10/2025, Viện Nghiên cứu Khoa học về Giám định Pháp y Kyiv (KNDISE) nhận định có ít nhất 7 biến thể tên lửa đang được sản xuất với các loại đầu đạn khác nhau, bao gồm đầu đạn nổ phá mảnh và đạn chùm. Việc đa dạng hóa đầu đạn cho phép quân đội Nga tối ưu hóa hiệu quả tấn công đối với từng loại mục tiêu cụ thể trên chiến trường.

Hiệu quả thực tế của hệ thống phòng không phương Tây

Dù các hệ thống phòng không tầm xa MIM-104 Patriot do Mỹ viện trợ từng được kỳ vọng sẽ tạo ra lá chắn vững chắc, thực tế chiến trường cho thấy những thách thức lớn. Giới chức Ukraine và phương Tây đã đưa ra cảnh báo về việc hiệu quả đánh chặn của Patriot trước các cuộc tấn công bằng tên lửa Iskander-M và Kinzhal có thời điểm chỉ đạt mức 6%.

Hệ thống Patriot của phương Tây "bất lực" trước Iskander

Nguyên nhân chính nằm ở khả năng thay đổi lộ trình bay và thực hiện các quỹ đạo phức tạp của tên lửa Iskander. Ông Yuri Ignat, người phát ngôn Bộ Tư lệnh Không quân Ukraine, cho biết việc tên lửa đối phương liên tục thay đổi quỹ đạo khiến các hệ thống tự động của Patriot gặp khó khăn trong việc tính toán điểm đánh chặn chính xác. Ngoài ra, chi phí cho mỗi lần nỗ lực đánh chặn bằng tên lửa Patriot cũng cao hơn đáng kể so với chi phí sản xuất và phóng một quả tên lửa đạn đạo từ phía Nga.

Các quan chức Ukraine thừa nhận rằng dù viện trợ phương Tây có thể giúp giảm thiểu thiệt hại, nhưng hiện tại vẫn chưa có một mạng lưới bảo vệ nào đủ khả năng ngăn chặn hoàn toàn sức mạnh từ các đòn đánh phối hợp của hệ thống Iskander.

Tuệ Nhân