Nga sắp kích hoạt 'vũ khí ngày tận thế' Poseidon, siêu ngư lôi hạt nhân đầu đạn 2 megaton

Ảnh: TASS/Văn phòng Báo chí Bộ Quốc phòng Liên bang Nga

Ngư lôi Poseidon, còn được biết đến với tên mã Status-6 hoặc Kanyon, lần đầu tiên được Tổng thống Putin giới thiệu trong Thông điệp Liên bang năm 2018.

Đây không phải là ngư lôi thông thường mà là một phương tiện dưới nước tự hành (UUV) chạy bằng năng lượng hạt nhân, mang đầu đạn hạt nhân mạnh mẽ, có khả năng di chuyển xuyên đại dương để tấn công các mục tiêu ven biển đối phương.

Việc Tổng thống Putin nhắc lại tiến độ gần đây cho thấy chương trình đã vượt qua nhiều thử thách kỹ thuật và đang tiến gần đến giai đoạn triển khai thực tế.

Theo interfax.ru, về mặt công nghệ, ngư lôi Poseidon nổi bật nhờ hệ thống động lực hạt nhân thu nhỏ.

Không giống các ngư lôi truyền thống sử dụng pin hoặc động cơ thông thường có giới hạn phạm vi, ngư lôi Poseidon sử dụng lò phản ứng hạt nhân compact, cho phép hoạt động gần như không giới hạn về khoảng cách.

Theo các ước tính từ nguồn công khai, ngư lôi Poseidon có chiều dài khoảng 20-24 mét, đường kính 1,6-2 mét và trọng lượng lên đến 100 tấn.

Kích thước lớn bất thường so với ngư lôi thông thường giúp Poseidon mang theo đầu đạn hạt nhân có sức công phá khổng lồ, ước tính từ 2 megaton trở lên, một số nguồn ban đầu thậm chí đề cập mức có thể lên đến hàng chục megaton.

Kremlin đang đẩy mạnh chương trình phát triển siêu vũ khí với việc đưa tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat vào biên chế và triển khai tàu ngầm đặc biệt Khabarovsk làm nền tảng mang hệ thống ngư lôi hạt nhân Poseidon. Ảnh: intellinews.com

Theo thebulletin.org, tốc độ tối đa của Poseidon được cho là đạt khoảng 185 km/h (100 hải lý), dù nhiều chuyên gia phương Tây đánh giá mức thực tế nằm ở khoảng 60-70 hải lý.

Dù sao, tốc độ này vẫn cao hơn đáng kể so với hầu hết tàu ngầm và ngư lôi hiện tại, giúp nó khó bị truy đuổi.

Độ sâu hoạt động lên đến 1.000 mét mang lại lợi thế lớn về khả năng tàng hình, vì nhiều hệ thống sonar và vũ khí chống ngầm khó tiếp cận ở độ sâu lớn như vậy.

Hệ thống dẫn đường kết hợp GLONASS và trí tuệ nhân tạo (AI) cho phép Poseidon hoạt động tự chủ cao, di chuyển theo lộ trình lập trình hoặc điều chỉnh theo tình huống mà không cần liên lạc liên tục, giảm nguy cơ bị phát hiện.

Một điểm then chốt trong thiết kế là khả năng tạo ra “sóng thần phóng xạ”. Thay vì chỉ nổ trực tiếp, đầu đạn của Poseidon khi kích nổ gần bờ biển có thể khuấy động lượng nước và chất phóng xạ khổng lồ, gây ô nhiễm rộng lớn cho vùng ven biển, ảnh hưởng đến các thành phố lớn và cơ sở hạ tầng kinh tế.

Điều này khiến Poseidon không chỉ là vũ khí quân sự mà còn là công cụ răn đe chiến lược mạnh mẽ, nhằm đáp trả nếu Nga bị tấn công hạt nhân trước.

Poseidon được vận chuyển và phóng từ các tàu ngầm chuyên biệt như Belgorod (dự án 09852) - một trong những tàu ngầm dài nhất thế giới, có khả năng mang tối đa 6 quả.

Ngư lôi hạt nhân Poseidon. Ảnh: CC BY 4.0/Bộ Quốc phòng Nga/ria.ru

Tàu ngầm Khabarovsk cũng được thiết kế cho vai trò tương tự. Việc Nga đã đưa một số tàu mang Poseidon vào biên chế cho thấy chương trình chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai dần dần.

Theo kế hoạch trước đó, lực lượng Hải quân Nga hướng tới việc sở hữu khoảng 30 quả Poseidon trên 4 tàu ngầm chuyên dụng.

Theo militarywatchmagazine.com, việc Poseidon sắp chính thức đi vào hoạt động đánh dấu bước tiến trong hiện đại hóa lực lượng hạt nhân chiến lược của Nga, bổ sung cho các hệ thống như Sarmat hay Burevestnik.

Trong bối cảnh căng thẳng, vũ khí này củng cố khả năng răn đe thứ hai của Moscow, đảm bảo có thể đáp trả bất kỳ cuộc tấn công nào nhắm vào lãnh thổ Nga.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia quốc tế cũng đặt câu hỏi về tính khả thi thực tế, chi phí vận hành và rủi ro công nghệ của một hệ thống phức tạp đến vậy.

Tuyên bố của Tổng thống Putin ngày 26/7 không chỉ là thông tin cập nhật tiến độ mà còn là thông điệp rõ ràng về sức mạnh hải quân hạt nhân Nga.

Poseidon đại diện cho thế hệ vũ khí mới, nơi công nghệ hạt nhân kết hợp tự hành mở ra những khả năng chiến lược chưa từng có, đồng thời làm gia tăng lo ngại về một cuộc chạy đua vũ trang dưới đáy đại dương.

(Theo themoscowtimes.com, militarywatchmagazine.com, thebulletin.org, interfax.ru)

Đào Cảnh