Nga chỉ còn 4 máy bay cảnh báo sớm A-50U có khả năng hoạt động

Lực lượng Không quân Vũ trụ Nga (VKS) hiện chỉ còn tối đa 4 chiếc máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không A-50U đủ điều kiện vận hành định kỳ. Thông tin này xuất hiện ngay sau khi Moscow đưa trở lại biên chế chiếc A-50U mang số hiệu chiến thuật Đỏ 47 sau thời gian dài sửa chữa tại Taganrog.

Khôi phục máy bay A-50U số hiệu Đỏ 47

Chiếc phi cơ Đỏ 47 đã hoàn tất quá trình đại tu tại nhà máy của Công ty Máy bay Beriev ở Taganrog. Đáng chú ý, đây chính là chiếc phi cơ đầu tiên của Nga được nâng cấp từ phiên bản A-50 nguyên bản lên chuẩn A-50U hiện đại hóa từ năm 2011.

Chiếc A-50U số hiệu Đỏ 47 trong quá trình nâng cấp và sửa chữa tại nhà máy Beriev.

Mặc dù việc tiếp nhận lại Đỏ 47 là một tín hiệu tích cực cho hậu cần quân sự, nhưng các báo cáo từ giới quan sát quân sự Nga cho thấy phi đội máy bay cảnh báo sớm (AWACS) đang ở ngưỡng báo động. Việc chỉ còn 4 chiếc có khả năng cất cánh buộc Nga phải xoay vòng liên tục giữa các giai đoạn trực chiến, bảo dưỡng và huấn luyện.

Hệ quả đối với khả năng tác chiến không quân

Số lượng A-50U suy giảm trực tiếp bóp nghẹt năng lực trinh sát mục tiêu tầm xa và dẫn đường trung gian cho các dòng tiêm kích chủ lực như Su-35S và MiG-31BM. Các dòng chiến đấu cơ này vốn phụ thuộc hoàn toàn vào dữ liệu radar từ các đài radar bay để phát huy tối đa hiệu quả của tên lửa không đối không siêu tầm xa R-37M.

Sự thiếu hụt mắt thần di động cũng tạo ra khoảng trống tác chiến lớn cho lực lượng không quân Ukraine, đặc biệt khi Kiev chuẩn bị tiếp nhận tiêm kích JAS 39 Gripen. Với khả năng tương thích hoàn hảo tên lửa tầm xa Meteor, Gripen có thể đe dọa các biên đội Su-34 mang bom lượn của Nga nếu các biên đội này không còn nhận được sự bảo vệ thông tin từ A-50U.

Hiện trạng thực tế của phi đội A-50U

Hiện trạng thực tế cho thấy phi đội A-50U của Nga đã bị thu hẹp đáng kể sau các biến cố.

Dù từng sở hữu 8 chiếc A-50U nâng cấp, Nga đã xác nhận tổn thất ít nhất 3 chiếc quan trọng trong hơn một năm qua:

Chiếc Đỏ 41: Hư hỏng nặng sau đòn tập kích bằng UAV FPV tại sân bay Machulishchy (Belarus) vào tháng 02/2023.
Chiếc Đỏ 37: Bị bắn rơi trên Biển Azov vào tháng 01/2024.
Chiếc Đỏ 42: Bị tiêu diệt trên vùng trời Krasnodar vào tháng 02/2024 bởi hệ thống phòng không tầm xa.

Hiện nay, số ít máy bay A-50U còn lại đang được tập trung tại Căn cứ Không quân Ivanovo Severny. Trong khi đó, các dòng A-50 nguyên bản đời cũ hầu như đã bị đình chỉ hoạt động hoàn toàn do thiếu linh kiện thay thế và công nghệ lạc hậu, không còn đáp ứng được yêu cầu của chiến trường hiện đại.

Tuệ Nhân