Ngã ba Đồng Lộc - nơi lòng biết ơn tiếp tục được viết bằng những bước chân trở về

Tháng Bảy, miền Trung dịu hơn sau những ngày nắng gắt. Giữa màu xanh bạt ngàn của rừng thông Đồng Lộc, từng đoàn người từ khắp mọi miền Tổ quốc vẫn lặng lẽ tìm về Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc, mang theo những nén tâm nhang và lòng thành kính dành cho những người đã gửi trọn tuổi xuân cho đất nước.

Sau hành trình tri ân tại Thành cổ Quảng Trị, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Trường Sơn, Nghĩa trang Liệt sĩ Đường 9, Hang Tám Cô cùng nhiều "địa chỉ đỏ" trên dải đất miền Trung, Đoàn công tác Báo Công lý tiếp tục dừng chân tại Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh). Tham gia cùng đoàn có đồng chí Trần Ngọc Sơn, Chánh án TAND tỉnh Hà Tĩnh và đồng chí Phạm Huy Bình, Chánh án TAND khu vực 3 - Hà Tĩnh.

Trong không gian trang nghiêm, giai điệu "Hồn tử sĩ" ngân lên giữa rừng thông tĩnh lặng. Trước phần mộ mười nữ thanh niên xung phong, các thành viên trong đoàn kính cẩn dâng hoa, dâng hương, dành phút mặc niệm tưởng nhớ những người con ưu tú đã hiến dâng tuổi thanh xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Đoàn Báo Công lý do đồng chí Trần Đức Vinh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ TANDTC, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập làm trưởng Đoàn dâng hoa, dâng hương tại Nhà bia tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ thanh niên xung phong toàn quốc hy sinh tại Ngã ba Đồng Lộc.

Ngã ba Đồng Lộc từng được ví là "tọa độ lửa", là "yết hầu" của tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn trong những năm kháng chiến chống Mỹ. Nằm trên tuyến đường 15A - cửa ngõ kết nối hậu phương lớn miền Bắc với chiến trường miền Nam, nơi đây trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt của không quân Mỹ nhằm cắt đứt mạch máu giao thông chi viện.

Chỉ trong vài năm, Đồng Lộc phải hứng chịu gần năm vạn quả bom các loại. Có những ngày mặt đường bị cày xới hàng chục lần, nhưng ngay sau mỗi trận bom, lực lượng thanh niên xung phong, công binh, dân quân hỏa tuyến lại lao ra san lấp hố bom, mở đường cho những đoàn xe tiếp tục vượt tuyến.

Giữa khói lửa chiến tranh, một khẩu hiệu đã trở thành mệnh lệnh từ trái tim: "Tim có thể ngừng đập nhưng đường không thể tắc". Chính ý chí ấy đã biến Đồng Lộc từ một ngã ba giao thông thành biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Đồng chí Trần Đức Vinh dâng vòng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Lịch sử mãi khắc ghi buổi chiều ngày 24/7/1968. Trong lúc san lấp hố bom để bảo đảm tuyến đường luôn thông suốt, mười nữ thanh niên xung phong Tiểu đội 4, Đại đội 552 đã anh dũng hy sinh sau trận ném bom dữ dội của địch. Người lớn tuổi nhất mới 24 tuổi, người nhỏ nhất vừa tròn 17. Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa ai kịp viết tiếp những ước mơ riêng, nhưng đã viết nên một bản anh hùng ca bất tử của dân tộc.

Mười cô gái, mười số phận, mười ước mơ còn dang dở. Có người vừa nhận được thư nhà, có người còn chưa kịp thực hiện những dự định giản dị của tuổi đôi mươi. Chiến tranh đã dừng lại tất cả, nhưng cũng chính sự hy sinh ấy đã làm nên biểu tượng bất tử của tuổi trẻ Việt Nam - những con người sẵn sàng lấy tuổi xuân của mình để giữ cho con đường ra tiền tuyến không bao giờ bị ngắt quãng.

Hôm nay, ngay phía trước khu tượng đài vẫn còn hố bom năm ấy. Phía sau là mười ngôi mộ trắng nằm bình yên dưới những tán thông xanh. Tiếng chuông tưởng niệm ngân vọng giữa không gian tĩnh lặng, hòa cùng tiếng ve tháng Bảy khiến mỗi người đến đây đều lặng đi. Sự đối lập giữa dấu tích chiến tranh và khung cảnh thanh bình của hiện tại như nhắc nhở rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương của các thế hệ đi trước.

"Hành trình Công lý và Trái tim" mang theo thông điệp về sự tiếp nối, về lòng biết ơn và niềm tin.

Một dấu ấn đặc biệt trong hành trình lần này là việc Báo Công lý trồng hai cây Sala trong khuôn viên Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc. Hai cây xanh được gửi lại như biểu tượng của "Hành trình Công lý và Trái tim", mang theo thông điệp về sự tiếp nối, về lòng biết ơn và niềm tin rằng những giá trị lịch sử sẽ tiếp tục được gìn giữ, vun đắp qua nhiều thế hệ.

Rồi đây, khi hai cây Sala lớn lên, tỏa bóng giữa không gian Đồng Lộc và những chùm hoa đỏ đầu tiên nở rộ, sẽ có thêm nhiều người dừng chân dưới tán cây ấy để nghe kể câu chuyện về mười cô gái thanh niên xung phong, về một "tọa độ lửa" đã hóa thành địa chỉ đỏ của lòng yêu nước và về một hành trình mang tên "Công lý và Trái tim" gửi lại nơi đây một mầm xanh của sự tri ân.

Chia sẻ tại hành trình, đồng chí Phạm Huy Bình, Chánh án TAND khu vực 2 - Hà Tĩnh cho rằng, việc trở về các địa chỉ đỏ nhân dịp kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026) và hướng tới kỷ niệm 81 năm Ngày thành lập TAND (13/9/1945 - 13/9/2026) là hoạt động có ý nghĩa đặc biệt.

Theo đồng chí Phạm Huy Bình, đây không chỉ là dịp tri ân các Anh hùng liệt sĩ, thanh niên xung phong mà còn góp phần giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp lý tưởng, tinh thần trách nhiệm cho đội ngũ những người làm báo Báo Công lý trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Đoàn tưởng niệm trước Khu mộ 10 nữ anh hùng liệt sĩ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc.

Nhắc về những địa chỉ trong của hành trình, Bí thư Chi bộ, Tổng Biên tập Báo Công lý Trần Đức Vinh cho biết, "Hành trình Công lý và Trái tim" không chỉ là một chuyến công tác mà còn là cuộc trở về với cội nguồn lịch sử.

"Mỗi địa danh đoàn đi qua là một trang sử sống động về lòng yêu nước và sự hy sinh của các thế hệ cha anh. Chính những trải nghiệm ấy giúp mỗi phóng viên, biên tập viên cảm nhận sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, để từ đó có thêm trách nhiệm lan tỏa những giá trị lịch sử bằng những tác phẩm báo chí giàu tính nhân văn.

Hành trình này không chỉ là việc ghi chép hay thu thập tư liệu. Đó còn là cơ hội để mỗi người làm báo viết bằng cả trái tim mình về những con người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Chúng tôi tin rằng, lan tỏa những giá trị lịch sử, gìn giữ ký ức và lòng biết ơn cũng chính là một phần trong sứ mệnh của Báo Công lý", Tổng Biên tập Trần Đức Vinh chia sẻ.

Tổng Biên tập Trần Đức Vinh dâng hoa tại Khu mộ 10 nữ anh hùng liệt sĩ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc.

Ông Đào Anh Tuân, Phó Giám đốc Ban Quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc và Khu tưởng niệm Lý Tự Trọng cho biết, trong những năm tháng chiến tranh, Ngã ba Đồng Lộc là nơi hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân quân và dân công hỏa tuyến ngày đêm bám trụ, giữ vững tuyến giao thông chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam.

"Sự hy sinh của mười nữ thanh niên xung phong đã trở thành biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng và tinh thần quả cảm của tuổi trẻ Việt Nam. Sau chiến tranh, Ngã ba Đồng Lộc trở thành địa chỉ đỏ có ý nghĩa đặc biệt trong giáo dục truyền thống yêu nước và lòng biết ơn đối với các thế hệ đi trước", ông Tuân chia sẻ.

Theo Ban Quản lý Khu di tích, từ đầu năm 2025 đến nay, mỗi ngày Ngã ba Đồng Lộc đón gần 200 đoàn khách với hàng nghìn lượt người về dâng hương, tưởng niệm. Không chỉ trong dịp 27/7, nơi đây đã trở thành điểm đến của nhiều đoàn học sinh, đoàn viên thanh niên, cựu chiến binh và du khách trong, ngoài nước, để mỗi người được một lần lắng nghe câu chuyện về những con người đã lấy tuổi xuân giữ cho mạch máu giao thông của Tổ quốc không bao giờ đứt đoạn.

"Hành trình Công lý và Trái tim" không chỉ là hành trình tri ân mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử.

Hôm nay, ngay phía trước khu tượng đài vẫn còn hố bom năm ấy.

Chiều Đồng Lộc lặng gió. Khói hương vẫn quyện giữa rừng thông, tiếng chuông tưởng niệm ngân vang trên triền đồi, còn những đoàn người vẫn lặng lẽ nối nhau bước về phía mười ngôi mộ trắng. Giữa không gian bình yên ấy, ký ức về một "tọa độ lửa" năm xưa dường như vẫn còn nguyên vẹn, nhắc nhở mỗi người về cái giá của hòa bình hôm nay.

Rời Ngã ba Đồng Lộc, "Hành trình Công lý và Trái tim" tiếp tục xuôi về xứ Nghệ, đến Khu di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn và Nghĩa trang Liệt sĩ quốc tế Việt - Lào - những địa chỉ đỏ ghi dấu sự hy sinh của biết bao cán bộ, chiến sĩ, thanh niên xung phong và những người con ưu tú đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế cao cả.

Mỗi điểm dừng chân là một trang sử được viết bằng máu, nước mắt và lòng quả cảm; mỗi nén hương được thắp lên là một lời tri ân gửi đến các thế hệ cha anh. Với những người làm Báo Công lý, "Hành trình Công lý và Trái tim" không chỉ là chuyến trở về với lịch sử, mà còn là hành trình tiếp thêm cảm hứng để viết nên những tác phẩm báo chí giàu tính nhân văn, góp phần gìn giữ ký ức dân tộc, lan tỏa đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và viết tiếp lòng biết ơn bằng những bước chân trở về.

Đồng chí Trần Đức Vinh dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Đồng chí Trần Ngọc Sơn, Chánh án TAND tỉnh Hà Tĩnh dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ.

Các thành viên trong đoàn bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với công lao to lớn của các anh hùng liệt sĩ.

Tổng biên tập Trần Đức Vinh chia sẻ về bức ảnh tại Khu mộ 10 nữ anh hùng liệt sĩ thanh niên xung phong Ngã ba Đồng Lộc.

Tổng Biên tập Trần Đức Vinh và Giám đốc Ban Quản lý Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc và Khu tưởng niệm Lý Tự Trọng Đặng Quốc Vũ tưới nước cây Sala trong khuôn viên Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc.

Đoàn Báo Công lý chụp ảnh lưu niệm bên 2 cây sala.

Đoàn Báo Công lý chụp ảnh lưu niệm tại Khu di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Ngã ba Đồng Lộc.

Mai Đỉnh