Nga áp sát Kostiantynivka, Ukraine đối mặt nguy cơ mất 'pháo đài' chiến lược ở Donetsk

Một binh sĩ thuộc Lữ đoàn hợp nhất "Khyzhak" của Cảnh sát tuần tra Ukraine đi dọc theo một con đường gần lưới chống UAV và các phương tiện quân sự bị phá hủy khi tham gia nhiệm vụ bảo vệ một con đường khỏi UAV của Nga giữa các thị trấn tiền tuyến Druzhkivka và Kostiantynivka, ngày 24/6. Ảnh: Reuters.

Cuộc chiến tại miền Đông Ukraine đang bước vào một giai đoạn mới khi lực lượng Nga gia tăng sức ép nhằm giành quyền kiểm soát Kostiantynivka – một trong những thành trì phòng thủ quan trọng nhất của Ukraine tại tỉnh Donetsk. Dù đà tiến quân của Moscow trên phần lớn tuyến chiến dài khoảng 1.200 km đã chững lại, khu vực này vẫn trở thành điểm nóng với giao tranh ngày càng dữ dội.

Theo các chỉ huy cấp cao của Ukraine, những nhóm binh sĩ Nga quy mô nhỏ đã bắt đầu thâm nhập vào vùng ngoại ô Kostiantynivka trong tuần qua, cho thấy các cuộc tấn công cận chiến ngay trong thành phố có thể sớm diễn ra.

Kostiantynivka là đô thị nằm ở cực nam trong chuỗi bốn thành phố tạo thành "vành đai pháo đài" – tuyến phòng thủ then chốt giúp Ukraine giữ vững khu vực Donetsk, trung tâm công nghiệp lớn ở miền Đông nước này.

Các nhà phân tích cho rằng chiến dịch tiến công này tiếp tục phản ánh lợi thế về nhân lực của Nga, bất chấp việc các cuộc tập kích bằng UAV tầm trung của Ukraine nhằm vào hệ thống hậu cần đã làm suy giảm phần nào khả năng tác chiến của Moscow.

Ông Emil Kastehelmi, chuyên gia thuộc nhóm phân tích xung đột Black Bird (Phần Lan), nhận định rằng các đòn đánh tầm trung của Ukraine đã gây tổn thất đáng kể nhưng chưa đủ để buộc Nga phải đình chỉ chiến dịch tấn công.

Ông nói: "Tác động của các cuộc tập kích này chưa đủ lớn để buộc quân Nga phải dừng các chiến dịch tiến công. Mặc dù họ đang chịu tổn thất ngày càng nặng ở hậu phương, Nga vẫn có khả năng tiếp tục tấn công, ít nhất là tại một số khu vực."

Nếu kiểm soát được Kostiantynivka, quân đội Nga sẽ có bàn đạp để tiếp tục tiến lên phía bắc dọc theo vành đai phòng thủ – hướng tiến công hiện được xem là trọng tâm trong toàn bộ chiến dịch quân sự của Moscow tại Donetsk.

Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định bất kỳ bước tiến nào cũng sẽ phải trả giá rất đắt, có thể tái diễn những trận chiến tiêu hao kéo dài từng xảy ra tại Pokrovsk hay Avdiivka.

Tổng thống Vladimir Putin nhiều lần khẳng định Nga phải kiểm soát toàn bộ tỉnh Donetsk trước khi cuộc chiến kết thúc. Sau hơn 4 năm giao tranh, Ukraine vẫn còn nắm giữ khoảng 20% diện tích khu vực này.

Cược ngày càng lớn

Tuần trước, Tổng thống Putin tuyên bố lực lượng Nga đã ở rất gần việc kiểm soát Kostiantynivka, nơi dân số từ gần 70.000 người trước chiến tranh hiện chỉ còn khoảng 2.000 cư dân.

Tuy nhiên, trong các cuộc trả lời truyền thông Ukraine, các chỉ huy thuộc Quân đoàn số 19 bác bỏ nhận định này, cho rằng tuyên bố của Moscow đã phóng đại tình hình. Theo họ, quân đội Ukraine vẫn liên tục tiêu diệt các nhóm binh sĩ Nga đã lọt được vào khu vực ngoại vi thành phố.

Thiếu tướng Viktor Nikoliuk, Tư lệnh Bộ Chỉ huy tác chiến miền Đông Ukraine, cho biết trên Đài truyền hình nhà nước Ukraine hôm thứ Năm tuần trước rằng Kostiantynivka vẫn có thể trụ vững nếu tiếp tục duy trì nguồn nhân lực và tiếp tế như hiện nay.

Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ cũng đánh giá trong báo cáo ngày 23/6 rằng mặc dù tình hình chiến thuật của Ukraine đang xấu đi, các mũi đột nhập hiện nay của Nga vẫn chưa đủ để tạo ra một "đột phá chiến dịch nhanh chóng".

Tuy vậy, ông Ruslan Mykula, chuyên gia của nhóm phân tích nguồn mở DeepState, nhận định các nỗ lực bao vây Kostiantynivka theo thế gọng kìm đang khiến chi phí phòng thủ của Kiev ngày càng tăng.

Ông cảnh báo: "Ukraine sẽ phải đưa ra lựa chọn: hoặc tiếp tục nâng mức độ đầu tư cho phòng thủ, hoặc rút lui. Hiện tại, cái giá phải trả đang tăng lên theo từng ngày."

Theo ông Kastehelmi, việc Kostiantynivka thất thủ "có lẽ chỉ còn là vấn đề thời gian".

Trong khi đó, ở đầu phía bắc của vành đai phòng thủ, quân đội Nga cũng đang áp sát Sloviansk và Kramatorsk, liên tục tiến hành các cuộc không kích và tập kích bằng UAV từ khoảng cách chỉ khoảng 15 km.

Các tuyến tiếp tế của Ukraine hiện chịu áp lực nặng nề khi pháo binh, UAV và bom dẫn đường liên tục đánh phá hạ tầng dọc tuyến đường nối từ Kostiantynivka lên phía bắc, theo các binh sĩ đang chiến đấu tại khu vực.

Bầu trời đặc kín UAV

Phóng viên Reuters gần đây đã theo chân Lữ đoàn súng trường "Predator" thuộc Cảnh sát Quốc gia Ukraine, đơn vị được giao nhiệm vụ tuần tra tuyến đường chiến lược nhằm đối phó với UAV và các loại mìn được thả từ trên không.

Những sợi cáp quang dùng để điều khiển UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) mắc đầy trên các tấm lưới chống UAV phủ kín mặt đường, phản chiếu dưới cái nắng gay gắt.

Các robot mặt đất chở thực phẩm, nước uống và đạn dược hiện đã trở thành phương tiện tiếp tế chủ yếu trong khu vực được binh sĩ gọi là "vùng chết", trong khi các xe mô tô bốn bánh lao đi với tốc độ cao để giảm nguy cơ bị UAV phát hiện.

Binh sĩ Oleksandr Kosmin, 34 tuổi, cho biết tuyến đường nguy hiểm đến mức việc sơ tán thương binh và tử sĩ bằng phương tiện thông thường gần như không thể thực hiện.

"Mọi việc đều phải làm bằng cách đi bộ," anh nói.

Cuộc sống dân sự quanh khu vực cũng đang dần sụp đổ trước sức ép chiến sự.

Tại Druzhkivka, cách Kostiantynivka khoảng 12 km về phía bắc, người dân liên tục sơ tán khi chiến sự tiến sát hơn.

Trên một con phố rợp bóng cây, thi thể một cặp vợ chồng vẫn nằm trong chiếc xe tải dân sự bị UAV Nga tấn công. Những dải ruy băng trắng dùng để đánh dấu phương tiện dân sự vẫn còn bay trên nóc xe.

"Tại sao tôi phải rời đi ư? Vì tôi sợ. UAV bay khắp nơi," bà Larysa Sereda, 59 tuổi, nói khi ngồi trên xe sơ tán của cảnh sát.

"Nhưng tôi sẽ quay về nhà. Tôi không muốn sống ở một nơi xa lạ. Chiến tranh rồi sẽ kết thúc và tôi sẽ trở về."

Cỗ máy chiến tranh của Nga cũng đối mặt sức ép

Đà tiến chậm nhưng ổn định của Nga quanh Kostiantynivka diễn ra trong bối cảnh chiến dịch quân sự của Moscow cũng đang chịu áp lực ngày càng lớn.

Các cuộc tập kích của Ukraine nhằm vào tuyến hậu cần kết nối Crimea, cùng các đòn tấn công tầm xa nhằm vào ngành công nghiệp dầu mỏ Nga, đang tạo thêm khó khăn cho Moscow.

Chính quyền do Nga bổ nhiệm tại bán đảo Crimea đã ban bố tình trạng khẩn cấp để xử lý các vấn đề kinh tế và tạm dừng toàn bộ hoạt động bán nhiên liệu cho cá nhân cũng như doanh nghiệp.

Ở phạm vi toàn chiến trường, ông Ruslan Mykula cho rằng lực lượng Nga đang có dấu hiệu bị kéo giãn quá mức, khi nhiều đợt xung phong hiện chỉ gồm một hoặc hai binh sĩ.

Tuy nhiên, trong cuộc trao đổi với Reuters, ông Denis Pushilin, người đứng đầu chính quyền do Nga bổ nhiệm tại Donetsk, khẳng định chiến dịch kiểm soát thêm nhiều thành phố của Moscow vẫn đang tiếp tục.

"Điều quan trọng không phải là chiến dịch diễn ra nhanh hay chậm," ông nói.

Trong khi đó, nhiều nhân vật theo đường lối cứng rắn tại Nga tiếp tục kêu gọi Tổng thống Putin từ bỏ tiến trình hòa bình do Mỹ hậu thuẫn và mở rộng quy mô chiến dịch quân sự, trong bối cảnh các cuộc tấn công của Ukraine ngày càng gia tăng, bao gồm cả các đòn tập kích nhằm vào thủ đô Moscow.

Theo Reuters

Huyền Chi