Nga - Ấn Độ tăng tốc nâng cấp tên lửa BrahMos, hướng tới chiến trường tương lai

Đồ họa mô tả phiên bản phóng từ trên không của tên lửa BrahMos missile. Ảnh: RT

Theo đài RT, tập đoàn BrahMos đang tìm cách tăng sức công phá và tầm bắn cho dòng tên lửa hành trình siêu thanh cùng tên, sau những kết quả tác chiến nổi bật trong năm ngoái.

Các thông số kỹ thuật và khả năng hoạt động của tên lửa đang được nâng cấp, trong khi nhiều phiên bản mới được phát triển. Ông Jaiteerth Joshi, Tổng giám đốc điều hành kiêm Giám đốc điều hành của liên doanh Nga - Ấn Độ, cho biết như vậy trong cuộc phỏng vấn gần đây với truyền thông địa phương.

Mang tên ghép từ hai con sông Brahmaputra của Ấn Độ và Moskva của Nga, BrahMos được thiết kế để thực hiện các cuộc tấn công chính xác ở tầm xa. Tên lửa có thể được triển khai từ nhiều nền tảng trên bộ, trên biển và dưới nước, giúp lực lượng vũ trang linh hoạt hơn trong việc đối phó với các mục tiêu.

BrahMos thu hút sự chú ý sau cuộc đụng độ ngắn giữa quân đội Ấn Độ và Pakistan năm ngoái, khi hai bên sử dụng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV), sau vụ tấn công khủng bố nhằm vào dân thường tại bang Jammu và Kashmir của Ấn Độ.

Trong khi hai bên sử dụng UAV để thăm dò và đối phó lẫn nhau, Ấn Độ đã phóng tên lửa BrahMos nhằm vào các mục tiêu có giá trị cao, được gia cố kiên cố, trong đó có những nhà chứa được cho là nơi đỗ máy bay chiến đấu F-16 do Mỹ sản xuất của Pakistan.

Ấn Độ tuyên bố không có quả BrahMos nào bị đánh chặn trong chiến dịch mang tên Sindoor. Sau cuộc đụng độ, sự quan tâm của các khách hàng tiềm năng đối với loại tên lửa này gia tăng.

BrahMos Aerospace là liên doanh giữa Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển quốc phòng Ấn Độ (DRDO) và Tập đoàn NPO Mashinostroyeniya của Nga.

BrahMos hướng tới thế hệ tên lửa mới

BrahMos ban đầu được phát triển dưới dạng tên lửa hành trình phóng từ mặt đất. Tuy nhiên, các nhà phát triển liên tục cải tiến để tăng tính linh hoạt và sức mạnh, phù hợp với yêu cầu tác chiến ngày càng đa dạng.

Tên lửa có tốc độ gần gấp ba lần tốc độ âm thanh, mang đầu đạn nặng 200-300 kg. Phiên bản ban đầu có tầm bắn 290 km, nhưng các đợt nâng cấp liên tiếp đã giúp mở rộng đáng kể tầm hoạt động.

Năm 2023, Không quân Ấn Độ thử nghiệm thành công một biến thể có tầm bắn 450 km. Được tích hợp trên tiêm kích Su-30MKI, phiên bản BrahMos-A cho phép không quân Ấn Độ tấn công chính xác từ ngoài tầm phòng không của đối phương, tạo ra năng lực mà không nhiều lực lượng không quân trên thế giới có được.

Một biến thể khác là BrahMos Block III, được thiết kế để tấn công mục tiêu trên đất liền. Tên lửa có thể bay ở độ cao rất thấp và tiếp cận mục tiêu từ những hướng khó dự đoán, qua đó gây thêm khó khăn cho hệ thống phòng thủ đối phương.

Hiện tập đoàn BrahMos đang triển khai một chương trình nâng cấp đầy tham vọng. Một trong những ưu tiên hàng đầu là phát triển biến thể phóng từ trên không có trọng lượng nhẹ hơn.

Phiên bản mới mang tên BrahMos-NG được thiết kế để trang bị cho nhiều loại máy bay chiến đấu khác của Không quân Ấn Độ, trong đó có tiêm kích hạng nhẹ Tejas do nước này tự sản xuất. Theo kế hoạch, mỗi chiếc Su-30MKI có thể mang theo ba tên lửa BrahMos-NG.

BrahMos-NG sẽ sử dụng tỷ lệ linh kiện sản xuất trong nước cao hơn và các vật liệu tiên tiến. Liên doanh Nga - Ấn Độ dự kiến giới thiệu nguyên mẫu vào giai đoạn 2027-2028.

Bên cạnh đó, nhà sản xuất đang nghiên cứu một phiên bản tên lửa có tầm bắn rất xa, có khả năng tấn công mục tiêu ở khoảng cách lên tới 1.500 km, vượt xa tầm bắn 290 km của phiên bản đầu tiên ra mắt vào đầu những năm 2000.

Hiện dự án này vẫn ở giai đoạn xây dựng ý tưởng. Tập đoàn BrahMos đang thảo luận với đối tác Nga về các phương án nâng cấp tiếp theo. Trong những cuộc phỏng vấn gần đây với truyền thông Ấn Độ, ông Joshi cho biết chương trình mở rộng tầm bắn sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, với các cuộc thử nghiệm phóng từ mặt đất, trên biển và trên không nhằm kiểm chứng khả năng hoạt động của tên lửa.

Một dự án khác đang được nghiên cứu là BrahMos II, phiên bản siêu vượt âm được kỳ vọng mở ra bước phát triển mới cho dòng tên lửa này.

Ý tưởng thiết kế hướng tới việc tích hợp các công nghệ tiên tiến, thiết kế hiện đại và vật liệu thông minh, nhằm tạo ra một loại vũ khí siêu vượt âm có khả năng thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ chiến trường.

BrahMos II dự kiến sử dụng động cơ scramjet, loại động cơ phản lực đốt dòng khí ở tốc độ siêu âm, cho phép tên lửa đạt tốc độ tối đa Mach 5, tức gấp năm lần tốc độ âm thanh.

Tên lửa BrahMos đã được xuất khẩu sang một số quốc gia, trong khi nhiều nước khác bày tỏ mong muốn tìm hiểu và mua hệ thống này.

Philippines là một trong những khách hàng nước ngoài đầu tiên của dòng tên lửa Nga - Ấn Độ. Manila ký hợp đồng trị giá 375 triệu USD vào năm 2022. Lô tên lửa đầu tiên được bàn giao cho Philippines vào tháng 4/2024, tiếp đó là lô thứ hai vào tháng 4/2025.

Indonesia, quốc gia cũng bày tỏ sự quan tâm, đã tiến thêm một bước trong kế hoạch mua sắm. Ngoài ra, hơn một chục nước, trong đó có Malaysia, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Saudi Arabia, Ai Cập, Chile và Nam Phi, đã đánh giá hoặc chính thức bày tỏ sự quan tâm đối với hệ thống tên lửa này.

Tham vọng xuất khẩu vũ khí của Ấn Độ

Ấn Độ đang từng bước chuyển đổi từ một trong những quốc gia nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới thành nhà xuất khẩu quốc phòng có vị thế đáng kể.

Song song với mục tiêu mở rộng thị trường, New Delhi muốn gia tăng tỷ lệ linh kiện và công nghệ do doanh nghiệp trong nước phát triển trong các sản phẩm quốc phòng.

Trong tài khóa kết thúc vào tháng 3 vừa qua, kim ngạch xuất khẩu quốc phòng của Ấn Độ tăng 67% so với năm trước, đạt 4 tỷ USD.

Chính phủ liên bang đặt mục tiêu đưa giá trị sản xuất quốc phòng lên 31 tỷ USD vào năm 2029, trong đó xuất khẩu quốc phòng dự kiến đạt 5,5 tỷ USD.

Với năng lực công nghệ, tiềm năng xuất khẩu và vai trò ngày càng lớn trong trang bị cho quân đội Ấn Độ, BrahMos được kỳ vọng sẽ đóng góp quan trọng vào tham vọng đưa nước này trở thành một trong những nhà xuất khẩu vũ khí lớn trên thế giới.

Thu Hằng/Báo Tin tức và Dân tộc