Nền văn hóa đọc được nuôi lớn bởi TP.HCM tri thức

Trao đổi với Tri Thức - Znews, Anh Thư, Đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM 2024-2025, chia sẻ bản thân được phụ huynh cho tiếp xúc với sách khi mới bập bẹ tập nói, chưa thạo mặt chữ.

Năm 5 tuổi, Anh Thư bị anh trai trêu là không biết đọc báo Nhi Đồng nên quyết tâm tự mày mò học chữ trên điện thoại. Sau một tháng, cô đã có thể đọc những trang sách đầu tiên và đắm chìm vào thế giới diệu kỳ trong sách.

“Càng đọc, tôi càng tò mò, thích thú và muốn khám phá thêm những điều mới. Đam mê với sách dần rõ nét hơn. Mỗi lần đọc được một quyển sách hay, tôi cảm thấy rất vui và tự hào”, Anh Thư kể. Tình yêu với sách cứ thế lớn dần lên trong cô. Năm 2024-2025, cô vinh dự trở thành Đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM nhỏ tuổi nhất nhiệm kỳ.

Không gian nuôi dưỡng văn hóa đọc

Với Đại sứ Văn hóa đọc nhỏ tuổi này, tình yêu sách, tri thức được từng ngóc ngách, con phố ở TP.HCM nuôi dưỡng và bồi đắp nên. Cô có thể dễ dàng chọn được những quyển sách hay khi đi dạo ở Đường sách Nguyễn Văn Bình (phường Sài Gòn, TP.HCM) hay dừng chân ở những hội sách.

“TP.HCM là nơi tập trung rất nhiều nhà sách, thư viện, các không gian liên quan đến văn hóa đọc. Mỗi lần đến một không gian có nhiều sách, tự nhiên tôi sẽ muốn cầm quyển sách lên xem thử. Nếu gặp quyển nào thấy tâm đắc thì tôi sẽ mua về đọc ngay”, cô nói.

Tình yêu sách và tri thức của Anh Thư được từng ngóc ngách, con phố ở TP.HCM nuôi dưỡng và bồi đắp nên. Ảnh: Khánh Linh.

Anh Thư cho biết không gian đọc sách yêu thích nhất của cô là Đường sách Nguyễn Văn Bình. Cô thường cùng mẹ đi dạo các gian hàng ở Đường sách vào cuối tuần. Nơi đây cũng là điểm hẹn quen thuộc của cô và các bạn mỗi khi đi chơi cùng nhau.

Cô nhận thấy bầu không khí nhộn nhịp, sôi động là điều làm nên sức hấp dẫn cho Đường sách. Dọc con đường rợp bóng cây, không khó để bắt gặp những người trẻ, người lớn tuổi và các gia đình có con nhỏ cùng tìm đến để đọc, chọn sách, đi thăm thú xung quanh.

Ngoài ra, Đường sách còn là nơi diễn ra những tọa đàm, talkshow về sách, buổi giao lưu với tác giả, chuyên gia. Theo Anh Thư, các hoạt động này giúp đọc sách trở thành trải nghiệm gắn kết cộng đồng, khơi gợi sự hứng thú cho bạn đọc. Độc giả có cơ hội gặp gỡ các nhà văn, lắng nghe câu chuyện đằng sau trang sách và làm quen với những người có cùng sở thích với mình.

Mới đây, Anh Thư đã có chuyến đi đến Điện Biên để trao tặng 200 quyển sách cho thiếu nhi địa phương. Những cuốn sách ấy được mua bằng số tiền cô kiếm được từ việc bán móc khóa và gây quỹ.

Điều khiến Anh Thư nhớ nhất trên hành trình ấy là nụ cười của những bạn nhỏ khi được tặng sách. “Khi tôi trao sách cho các em, tôi thấy các em rất vui. Cũng có nhiều phụ huynh đến và xin sách để đọc cho con của mình. Hình ảnh ấy rất đẹp và để lại kỷ niệm đáng nhớ trong tôi”, cô nói.

Để văn hóa đọc trở thành nhịp sống thường ngày

Nhà báo Trung Nghĩa, Đại sứ Văn hóa đọc TP.HCM 2023-2024, chia sẻ: “Văn hóa đọc chỉ thực sự phát triển khi việc đọc trở thành một nhu cầu tự nhiên của mỗi người. Để làm được điều đó, cần sự chung tay của gia đình, nhà trường, doanh nghiệp và các thiết chế văn hóa. Gia đình là nơi hình thành thói quen đọc đầu tiên. Nhà trường cần giúp học sinh thấy được niềm vui và giá trị của việc đọc thay vì chỉ xem đọc sách là nhiệm vụ học tập”.

Nhà báo Trung Nghĩa cho rằng văn hóa đọc chỉ thực sự phát triển khi việc đọc trở thành một nhu cầu tự nhiên của mỗi người. Ảnh: NVCC.

Một trong những hình ảnh khiến anh nhớ mãi là vào một buổi sáng ở Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM, anh nhìn thấy một bạn sinh viên đến lớp sớm và say sưa đọc cuốn Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất trong ánh sáng từ ngoài ban công chiếu vào. Với Trung Nghĩa, khoảnh khắc ấy cho thấy việc đọc vẫn hiện diện rất tự nhiên trong nhịp sống của người trẻ.

Theo nhà báo, những năm gần đây, TP.HCM đã tạo thêm nhiều cơ hội để người dân tiếp cận sách thông qua các hội sách, thư viện, đường sách, tủ sách cộng đồng hay các không gian đọc trong công viên, trung tâm văn hóa và khu dân cư. Khi sách hiện diện trong đời sống thường ngày, người dân sẽ có thêm cơ hội tiếp cận và duy trì thói quen đọc.

Gần đây, điều khiến Trung Nghĩa ấn tượng là sự thay đổi của Thư viện Khoa học Tổng hợp TP.HCM khi tổ chức nhiều hoạt động, sự kiện liên quan đến văn hóa đọc cho người dân, đặc biệt là giới trẻ. “Trước đây sách ở thư viện nằm im chờ người đến đọc. Nay có thể ví von rằng sách đang chủ động ‘chắp cánh bay’ tới tận tay người đọc”, anh nói.

Cả hai Đại sứ Văn hóa đọc của TP.HCM kỳ vọng sau cột mốc 50 năm Thành phố mang tên Bác, độc giả sẽ có thêm nhiều thư viện hiện đại, nhiều không gian đọc mở, chương trình khuyến đọc sáng tạo... Họ cho rằng việc ngày càng nhiều người đọc sách, yêu sách và học tập suốt đời là nền tảng để xây dựng một đô thị văn minh, hiện đại và giàu bản sắc văn hóa trong thời đại số.

Khánh Linh