NATO có thể tổn thất nhiều hơn Ukraine nếu xảy ra chiến tranh với Nga

Khả năng này đang thúc đẩy việc xem xét lại cách thức chăm sóc y tế trên chiến trường.

Máy bay không người lái (drone) đang giám sát phần lớn tiền tuyến, khiến việc đưa binh sĩ bị thương đến nơi điều trị y tế trong "giờ vàng" gần như bất khả thi. “Giờ vàng” là 60 phút đầu tiên sau khi bị thương nặng, giai đoạn mà việc tiếp cận chăm sóc y tế có thể quyết định sự sống còn.

“Giờ vàng chỉ còn tồn tại trong sách vở”, Đại tá Valerii Vyshnivskyi, đại diện cao cấp của Ukraine tại Trung tâm Phân tích, Huấn luyện và Giáo dục chung NATO – Ukraine (JATEC), chia sẻ với trang Insider. Theo Valerii Vyshnivskyi, hiện chỉ còn “ngày vàng” hoặc thậm chí “tháng vàng”.

“Chiến trường bị quan sát 100%. Đó là lý do việc sơ tán y tế không thể thực hiện theo cách cũ”, ông nói.

Đại tá Valerii Vyshnivskyi cho rằng NATO sẽ chịu tổn thất nặng nề hơn Ukraine nếu xảy ra chiến tranh với Nga - Ảnh: Getty Images

Bầu trời phía trên chiến trường ở Ukraine tràn ngập các loại drone thực hiện cả nhiệm vụ trinh sát lẫn tấn công. Mật độ dày đặc này buộc phía Ukraine nhiều khi phải chờ thời tiết xấu và tầm nhìn kém mới có thể sơ tán thương binh. Một số giải pháp như robot mặt đất ngày càng được sử dụng, nhưng hệ thống này cũng có nhiều hạn chế như dễ bị tấn công, hỏng hóc và gây nhiễu.

Trong một cuộc xung đột cường độ cao với Nga, các lực lượng NATO (Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương) có khả năng sẽ đối mặt với những vấn đề đưa binh sĩ bị thương ra khỏi chiến trường để cấp cứu tương tự Ukraine, Valerii Vyshnivskyi nói. Tuy nhiên, ông tin rằng NATO sẽ chịu tổn thất chiến đấu nặng nề hơn, vì một cuộc chiến như vậy có sức tàn phá lớn hơn đáng kể.

NATO tìm kiếm giải pháp

Gần 4 năm kể từ khi chiến tranh nổ ra, cả Ukraine lẫn Nga đều chưa công bố công khai số binh sĩ thiệt mạng hoặc bị thương. Tuy vậy, tổng thiệt hại của cả hai bên là rất lớn.

Theo các số liệu được công bố vào mùa hè 2025, Ukraine có khoảng 400.000 người thương vong, gồm cả 100.000 binh sĩ thiệt mạng. Tổn thất của Nga có thể còn nghiêm trọng hơn. Hồi tháng 12.2025, Bộ Quốc phòng Anh cho biết phía Nga có khoảng 1,1 triệu người thương vong kể từ cuộc tấn công Ukraine vào tháng 2.2022 và hiện mất hơn 1.000 binh sĩ mỗi ngày.

Các lãnh đạo phương Tây cảnh báo rằng cảnh đẫm máu, hiện diễn ra trên chiến trường và tại các thành phố của Ukraine, có thể lan rộng sâu hơn vào châu Âu.

“Trong vòng 5 năm tới, Nga có thể sẵn sàng sử dụng vũ lực quân sự chống lại NATO”, Tổng thư ký NATO Mark Rutte nói trong bài phát biểu tháng trước. Ông cho biết thêm rằng một cuộc xung đột như vậy sẽ dẫn tới “tổn thất cực lớn”.

NATO ngày càng nhận thức rõ mối đe dọa mà drone gây ra với việc điều trị và sơ tán binh sĩ bị thương trong xung đột vũ trang, nên đang chuẩn bị đối phó thách thức này. Cụ thể hơn, NATO đang tìm kiếm các giải pháp từ ngành y tế và công nghiệp quốc phòng nhằm cứu sống người bị thương trên chiến trường đầy drone.

Các công ty đến từ 20 quốc gia đã nộp 175 hồ sơ để giới thiệu giải pháp tại Thử thách Đổi mới do Bộ Tư lệnh Chuyển đổi Đồng minh NATO (ACT) và JATEC tổ chức tại London (thủ đô Anh) tháng trước. Đây là sáng kiến quan trọng nhằm sử dụng các bài học thời gian thực từ chiến tranh để định hình kế hoạch quốc phòng của phương Tây.

10 đội vào chung kết đã trình bày các ý tưởng, gồm hệ thống di động điều trị suy thận, thiết kế cáng tự chế để sơ tán qua địa hình hiểm trở, cổng liên lạc an toàn cho nhân viên quân y, các tấm giáp đạn đạo làm nơi trú ẩn tạm thời, cùng nhiều giải pháp sáng tạo khác.

Đại tá Niall Aye Maung thuộc Lục quân Anh, người đứng đầu ngành y tế của ACT và cố vấn y tế cho trụ sở NATO tại Brussels, gọi các ý tưởng này là “hệ thống của các hệ thống”, trong đó không có giải pháp đơn lẻ nào cho việc điều trị thương vong và chăm sóc y tế trên chiến trường. Thay vào đó, chúng sẽ hoạt động cùng nhau.

Các quan chức ACT đang xem xét cách cải tổ toàn diện hệ thống y tế NATO để đáp ứng yêu cầu của một cuộc chiến quy mô lớn, Niall Aye Maung nói với trang Insider. Họ đang dựa vào kinh nghiệm của Ukraine để tìm kiếm các giải pháp y tế, gồm cả thông qua các sự kiện như Thử thách Đổi mới.

Binh lính Ukraine tập huấn sơ tán một người bị thương giả định trong cuộc chiến với Nga - Ảnh: Getty Images

“Xung đột đang ở ngay trước cửa nhà chúng ta”

Valerii Vyshnivskyi cho biết các nhà lãnh đạo phương Tây và giới công nghiệp đang dần hiểu rõ những thách thức mà Ukraine phải đối mặt trên chiến trường. Tuy nhiên, một trong những vấn đề lớn nhất với NATO là việc xây dựng năng lực mới mất quá nhiều thời gian, chậm hơn nhiều so với tốc độ thay đổi của chiến trường, theo Đại tá Valerii Vyshnivskyi.

Với trang thiết bị y tế, quá trình nghiên cứu và phát triển có thể kéo dài vì các sản phẩm phải trải qua thủ tục pháp lý và quy định để bảo đảm an toàn. Dù vậy, Niall Aye Maung nói phần lớn các giải pháp mà NATO đang tìm kiếm là sản phẩm thương mại sẵn có, sử dụng được cho cả mục đích dân sự và quân sự, qua đó đẩy nhanh tiến độ mua sắm.

Việc mua sắm nhanh hơn cũng là điều NATO đang xem xét không chỉ trong lĩnh vực y tế, khi các đồng minh tìm cách theo kịp sự tiến hóa của công nghệ chiến tranh trên chiến trường. Drone và các công nghệ mới nổi khác đang ở trung tâm của những nỗ lực này.

“Nếu muốn phản ứng cũng như đổi mới tốc độ cao, chúng ta phải chấp nhận thực tế rằng tốc độ đổi mới trong các thị trường thương mại và dân sự nhanh hơn rất nhiều so với các thị trường quân sự, đặc biệt là với những hệ thống vũ khí phi truyền thống”, Bart Hollants, điều phối viên đổi mới của NATO, nói với Insider.

Khi cuộc chiến ở Ukraine tiếp diễn, các quân đội châu Âu tiếp tục mua sắm vũ khí và tăng cường phòng thủ, đặc biệt là những quốc gia dọc sườn phía Đông của NATO giáp Nga, đồng thời chuẩn bị cho khả năng xảy ra cuộc chiến lớn hơn.

Trong bài phát biểu tháng trước, ông Mark Rutte nói rằng châu Âu cần “sẵn sàng”, bởi các cuộc chiến hiện đại “không còn tách biệt khỏi đời sống, lãnh thổ và xã hội của các nước liên quan”.

"Xung đột đang ở ngay trước cửa nhà chúng ta. Nga đã mang chiến tranh trở lại châu Âu. Chúng ta phải chuẩn bị tinh thần để đối mặt với cuộc chiến có quy mô lớn như những gì ông bà hoặc cụ của chúng ta từng phải trải qua", Tổng thư ký NATO cảnh báo.

Sơn Vân