NATO cấp tập đưa quân đến Greenland

Những ngôi nhà truyền thống ở Nuuk, Greenland. Ảnh: Getty Images

Ngày 15-1, các binh sĩ từ Pháp và Đức đã được cử đến Greenland theo đề nghị của Đan Mạch nhằm giải tỏa những lo ngại của Tổng thống Mỹ Donald Trump về an ninh của hòn đảo có vị trí chiến lược này. Trong một phát biểu, Bộ Quốc phòng Đan Mạch cho biết, trong những tuần tới, lực lượng vũ trang nước này, cùng với một số đồng minh ở Bắc Cực và châu Âu, sẽ xem xét cách thức tăng cường hiện diện và hoạt động tập trận ở Bắc Cực trên thực tế. Cho đến nay, quy mô của kế hoạch tăng cường quân sự chưa được công bố, nhưng các đợt triển khai ban đầu tương đối khiêm tốn.

Tối muộn ngày 14-1, một máy bay của Không quân Đan Mạch đã hạ cánh xuống sân bay Nuuk và binh sĩ mặc quân phục đã xuống máy bay để tham gia các cuộc tập trận. Bộ Quốc phòng Đức cho biết đã triển khai một đội trinh sát gồm 13 người đến Nuuk vào sáng 15-1 theo giờ địa phương bằng một máy bay vận tải Airbus A400M. Trong khi đó, Paris cho biết 15 binh sĩ thuộc đơn vị bộ binh miền núi đã có mặt tại Nuuk. Trong một bài đăng trên mạng xã hội X, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khẳng định sẽ có "những đơn vị khác" tiếp nối. Sáng 15-1, ông Macron cũng đã triệu tập cuộc họp khẩn cấp với các quan chức quân sự để thảo luận vấn đề Greenland và Iran. Ngoài Pháp và Đức, Thụy Điển và Na Uy cũng tuyên bố sẽ cử quân đến Greenland.

Theo Financial Times ngày 15-1, lực lượng NATO nhiều khả năng sẽ hiện diện tại Greenland lâu dài hơn. Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen ngày 15-1 cho biết Copenhagen có kế hoạch tăng số binh sĩ Đan Mạch đồn trú tại Greenland, đồng thời mời các đồng minh NATO tham gia theo hình thức luân phiên. Theo ông, mục tiêu là tạo ra một sự hiện diện quân sự mang tính ổn định và lâu dài hơn trên đảo. Phát biểu với Đài Truyền hình quốc gia DR, ông Poulsen nhấn mạnh đây không phải là phản ứng trực tiếp trước các phát biểu của Tổng thống Trump, mà nhằm củng cố an ninh Bắc Cực trong khuôn khổ NATO. Theo Bộ Quốc phòng Đan Mạch, các đợt luân phiên binh sĩ sẽ bao gồm diễn tập bảo vệ hạ tầng trọng yếu, cũng như hỗ trợ triển khai máy bay chiến đấu và tàu quân sự tới Greenland. Cách tiếp cận này phản ánh nỗ lực của châu Âu nhằm tăng cường vai trò tại Bắc Cực trong khi vẫn duy trì khuôn khổ hợp tác NATO.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cảm ơn các đối tác châu Âu đã điều quân tới Greenland, đồng thời khẳng định việc bảo vệ và phòng thủ Greenland là mối quan tâm chung của toàn bộ liên minh NATO. Một số nhà ngoại giao châu Âu cũng cho rằng việc triển khai lực lượng mang ý nghĩa chính trị nhiều hơn quân sự, nhằm thể hiện cam kết của châu Âu đối với an ninh Greenland. Giới phân tích nhận định các đơn vị nhỏ này không mang tính răn đe quân sự đối với Mỹ, mà các quốc gia châu Âu muốn truyền tải một thông điệp thận trọng, trong đó tập trung vào việc châu Âu đang gia tăng đóng góp cho an ninh Bắc Cực và cho thấy còn nhiều dư địa hợp tác trong khuôn khổ NATO.

Nga phản ứng

Nga bày tỏ lo ngại về việc NATO triển khai lực lượng đến Greenland. "NATO đang tăng cường hiện diện quân sự tại đó dưới cái cớ sai lầm về mối đe dọa ngày càng tăng từ Moscow và Bắc Kinh. Chúng tôi coi chính sách leo thang đối đầu của liên minh tại Bắc Cực là phản tác dụng và cực kỳ nguy hiểm", Đại sứ quán Nga tại Bỉ cho biết hôm 14-1.

Trong khi đó, Nga bày tỏ lo ngại về việc các binh sĩ của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) hiện diện tại Greenland. Đại sứ quán Nga tại Bỉ - nơi đặt trụ sở của NATO - bác bỏ lý do NATO đã đưa ra cho việc tăng cường lực lượng tại Greenland. Bộ Ngoại giao Nga và Điện Kremlin hiện chưa đưa ra bình luận về việc triển khai quân sự này.

Mỹ không thay đổi lập trường

Theo kênh Euronews, Nhà Trắng cho biết việc binh sĩ châu Âu hiện diện tại Greenland sẽ không tác động tới kế hoạch tiếp quản hòn đảo Bắc Cực này của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Khi được hỏi về việc châu Âu triển khai binh sĩ ở Greenland, Thư ký Báo chí Nhà Trắng, bà Karoline Leavitt nói: "Tôi không cho rằng lực lượng quân sự châu Âu có tác động gì tới quá trình ra quyết định của tổng thống, cũng như không ảnh hưởng tới mục tiêu tiếp quản Greenland của ông ấy".

Những phát biểu này được đưa ra sau cuộc gặp diễn ra một ngày trước đó giữa Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Ngoại trưởng Marco Rubio với Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen cùng người đại diện ngoại giao Greenland Vivian Motzfeldt tại Tòa nhà Văn phòng Điều hành Eisenhower. Bà Leavitt mô tả cuộc gặp này là "mang tính xây dựng". Bà Leavitt cho biết, 2 phái đoàn "đã nhất trí thực sự thành lập một nhóm công tác gồm các cá nhân sẽ tiếp tục tiến hành các cuộc thảo luận mang tính kỹ thuật về việc Mỹ tiếp quản Greenland".

Thư ký báo chí Nhà Trắng đồng thời nói thêm rằng các cuộc thảo luận này sẽ diễn ra 2-3 tuần/lần. Nhà Trắng cũng làm rõ rằng Tổng thống Trump coi việc giành quyền kiểm soát Greenland là "một ưu tiên về an ninh quốc gia". "Tổng thống muốn Mỹ giành quyền kiểm soát Greenland và cho rằng điều đó phục vụ tốt nhất cho an ninh quốc gia của chúng ta", bà Leavitt nói.

AN BÌNH