Nâng tầm tạp chí khoa học Việt Nam theo chuẩn dữ liệu quốc tế

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam. Ảnh tư liệu: TTXVN

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Tạ Minh Tuấn, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, hiện nay, chuyển đổi số trong hoạt động xuất bản tạp chí khoa học là một yêu cầu tất yếu và quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cộng đồng khoa học và xã hội. Chuyển đổi số mang lại cơ hội mở rộng đối tượng độc giả, giúp cải thiện quy trình biên tập và xuất bản, tăng cường tính minh bạch và độ tin cậy của nghiên cứu khoa học, đồng thời thúc đẩy sự kết nối học thuật của cộng đồng nghiên cứu toàn cầu.

Tuy nhiên, thực tiễn đang đặt ra nhiều vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, trao đổi và hoàn thiện như: Khối lượng dữ liệu khoa học chưa được tích hợp, kết nối liên thông; các tiêu chuẩn quốc tế về xuất bản khoa học, như quốc tế hóa hội đồng phản biện, xuất bản theo thông lệ mở, cần được thúc đẩy mạnh mẽ; các tạp chí có Website riêng song ngữ Anh - Việt; nâng cao chất lượng hệ thống tạp chí đạt chuẩn quốc tế và tham gia các chỉ mục quốc tế uy tín còn hạn chế, đòi hỏi quyết tâm đổi mới.

Do đó, các ý kiến, tham luận và thảo luận tại tọa đàm sẽ là cơ sở quan trọng giúp Ban Tổ chức, hệ thống tạp chí khoa học thuộc và trực thuộc các đơn vị của Viện Hàn lâm tiếp tục hoàn thiện chiến lược chuyển đổi số, chuẩn hóa quy trình phản biện, biên tập, nâng cao chỉ số trích dẫn, chất lượng chuyên môn góp phần nâng cao vị thế khoa học xã hội Việt Nam trong khu vực và thế giới.

Giáo sư Lê Quốc Hội, Đại học Kinh tế quốc dân cho rằng các tiêu chí mấu chốt, quyết định nâng cao chuẩn học thuật, hạ tầng xuất bản của Tạp chí khoa học nói chung và Tạp chí khoa học xã hội nói riêng cần sự đa đạng, uy tín của Hội đồng biên tập, tính đa dạng của tác giả; chất lượng và sự phù hợp của bài báo so với phạm vi công bố; hàm lượng học thuật và đóng góp cho lĩnh vực chuyên ngành; mức độ trích dẫn của bài báo và tạp chí; chính sách và hạ tầng công nghệ xuất bản để thấy sự chuyên nghiệp của tạp chí.

Chia sẻ kinh nghiệm nâng cao chuẩn học thuật và hạ tầng xuất bản của tạp chí khoa học theo chuẩn Scopus/Web of Science, Giáo sư Lê Quốc Hội đề xuất cần định vị phạm vi công bố của tạp chí; xây dựng Hội đồng biên tập (mời các nhà khoa học uy tín, có chuyên môn phủ kín những lĩnh vực chính của Tạp chí, tổ chức thường xuyên họp Hội đồng biên tập); thu hút và nâng cao chất lượng bài báo (tăng cường quảng bá trên các diễn đàn khoa học, phương tiện truyền thông); chú trọng công tác thẩm định và phản biện… Cùng với đó, cần xây dựng và cải tiến quy trình biên tập; xây dựng và vận hành hệ thống quản lý, biên tập, xuất bản trực tuyến; sử dụng phần mềm kiểm tra, tăng cường nhận diện tạp chí.

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung phân tích, trao đổi làm sâu sắc hơn một số nội dung như: Thực trạng xây dựng và vận hành website trong hoạt động các tạp chí thuộc và trực thuộc các đơn vị của Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam; các mô hình, kinh nghiệm trong việc ứng dụng công nghệ số vào xuất bản, phản biện bài báo khoa học…

Từ đó, các đại biểu đề xuất giải pháp công nghệ, tổ chức và nguồn nhân lực nhằm nâng cao chất lượng bài báo, tăng tính minh bạch, đạt điểm tối đa trong Hội đồng Giáo sư nhà nước và chuẩn hóa quốc tế; định hướng phát triển hệ thống tạp chí khoa học xã hội Việt Nam trong thời kỳ số, gắn với Chiến lược chuyển đổi số quốc gia và yêu cầu hội nhập quốc tế.

Lý Thanh Hương (TTXVN)