Nâng tầm hoạt động quản lý, bảo vệ biên giới, đáp ứng tư duy chiến lược về quốc phòng, an ninh

Toàn cảnh Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XVI. Ảnh: TTXVN

Bối cảnh mới, tư duy mới

Trải qua 81 năm xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng, vấn đề giữ vững chủ quyền quốc gia, bảo đảm ổn định an ninh-chính trị, kinh tế-xã hội; xây dựng uy tín, vị thế quốc gia... luôn là điều kiện tiên quyết để đất nước hòa bình, ổn định và phát triển, là “tài sản mềm” của đất nước. Các lĩnh vực này không còn là mối quan hệ “hỗ trợ” mà trở thành một chỉnh thể thống nhất, là “cấu phần của năng lực cạnh tranh quốc gia”. Đây chính là sự kết hợp hài hòa giữa “sức mạnh dân tộc” và “sức mạnh thời đại”; bảo vệ Tổ quốc phải phục vụ phát triển, phát triển phải đi đôi với giữ vững ổn định chính trị-xã hội.

Tiến sĩ Trần Văn, đại biểu Quốc hội khóa XII, XIII nhận định, trước đây, chúng ta thường tư duy về quốc phòng, an ninh như một lĩnh vực bảo vệ, thì hiện nay, quốc phòng, an ninh đã trở thành một chỉ số cạnh tranh quốc gia, khẳng định khả năng xử lý những thách thức an ninh phi truyền thống, qua đó gia tăng niềm tin cho nhà đầu tư. Đối ngoại, hội nhập quốc tế vừa nâng cao vị thế đất nước trong chuỗi giá trị toàn cầu, vừa mở rộng không gian phát triển, thu hút nguồn lực đầu tư. Kinh tế vững mạnh sẽ có thêm nguồn lực đầu tư cho quốc phòng, an ninh, củng cố sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc; xã hội ổn định là nền tảng vững chắc để phát triển kinh tế. Tư duy này hết sức phù hợp với bối cảnh biến động nhanh của thế giới hiện nay, đòi hỏi cách tiếp cận khách quan, toàn diện, linh hoạt và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp và các địa phương. Việc quán triệt và thực hiện hiệu quả định hướng này sẽ góp phần nâng cao vị thế đất nước, tạo đà bứt phá, vững tiến vào giai đoạn phát triển mới.

Một trong những điểm đáng lưu ý là tư duy quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc đã được bổ sung và phát triển theo hướng coi trọng sâu sắc yếu tố con người, sức mạnh chính trị-tinh thần, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Việc khẳng định “thế trận lòng dân” là nền tảng cốt lõi thể hiện sự kết hợp giữa truyền thống tư tưởng quân sự Việt Nam với sự phát triển mới về nhận thức chiến lược, khẳng định sự tin tưởng, đồng thuận, gắn bó của nhân dân với Đảng và Nhà nước là nguồn sức mạnh nội sinh lớn nhất, tạo nên sức đề kháng xã hội trước mọi thách thức.

Trụ cột trong “bảo vệ và phát triển”

Thực tiễn đã chứng minh, việc đặt quốc phòng, an ninh là một trong ba trụ cột quan trọng trong xây dựng và phát triển đất nước không chỉ là yêu cầu tất yếu, mà còn là bước đi chủ động, giúp Việt Nam vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền lãnh thổ, vừa tránh bị động trước những biến động từ bên ngoài. Do đó, những năm qua, thực hiện chủ trương “bảo vệ và phát triển”, “ổn định và đổi mới” của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng đã lãnh đạo, chỉ đạo toàn quân thường xuyên nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng; chủ động nắm chắc tình hình thế giới, khu vực, nhất là trên Biển Đông; dự báo chính xác các tình huống chiến lược; tham mưu với Đảng, Nhà nước nhiều chủ trương, giải pháp, đối sách chiến lược, vừa hợp tác, vừa đấu tranh, thực hiện phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến”, không để bị động, bất ngờ và nảy sinh xung đột.

Những nỗ lực không ngừng nghỉ của các cơ quan, đơn vị và cán bộ, chiến sĩ toàn quân đã góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân, chế độ xã hội chủ nghĩa, nền văn hóa và lợi ích quốc gia-dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, an ninh con người; xây dựng xã hội trật tự, kỷ cương, an toàn, lành mạnh để phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trong thành tựu chung ấy, có sự đóng góp quan trọng của Bộ đội Biên phòng thông qua việc đổi mới, phát triển mạnh mẽ cả về tư duy, lý luận và thực tiễn công tác, chiến đấu; thực hiện tốt ba chức năng về an ninh, quốc phòng và đối ngoại.

Toàn lực lượng đã khẳng định vai trò nòng cốt, chuyên trách trong quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia; tập trung lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức điều chỉnh, xây dựng lực lượng theo hướng “tinh, gọn, mạnh, hiệu lực, hiệu quả”; quản lý, bảo vệ hòa bình, an ninh, văn hóa, pháp luật, tính uy nghiêm và biểu tượng quốc gia tại biên giới, cửa khẩu; kiểm tra, kiểm soát hoạt động xuất, nhập cảnh tại các cửa khẩu, cảng biển; đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tội phạm, chống buôn lậu và gian lận thương mại, triệt phá nhiều đường dây, ổ nhóm tội phạm, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên các tuyến biên giới.

Đồng thời, Bộ đội Biên phòng tích cực tham gia củng cố hệ thống chính trị cơ sở, phát triển kinh tế-xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa; thực hiện tốt công tác đối ngoại quốc phòng, đối ngoại biên phòng, ngoại giao nhân dân; phối hợp chặt chẽ với lực lượng bảo vệ biên giới các nước láng giềng xử lý, giải quyết các vấn đề liên quan đến biên giới, lãnh thổ; chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức lực lượng, phương tiện thực hiện tốt nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, ứng phó với những thách thức an ninh phi truyền thống, góp phần xây dựng biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị, hợp tác và phát triển, tạo tiền đề để các địa phương biên giới và cả nước phát triển nhanh, bền vững.

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Sin Suối Hồ (Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu) tuần tra bảo vệ biên giới. Ảnh: Phùng Minh

Xây dựng “nền tảng cốt lõi” nơi phên giậu

Đối với Bộ đội Biên phòng, việc xây dựng “thế trận lòng dân” vẫn luôn là mục tiêu kiên định và được bền bỉ thực hiện suốt 67 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của người lính quân hàm xanh. Tuy nhiên, để đáp ứng nội hàm của tư duy mới, cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức và phát huy cao độ hiệu lực, hiệu quả của công tác Đảng, công tác chính trị; đấu tranh phòng, chống các biểu hiện suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; phát huy dân chủ, giữ nghiêm kỷ luật quân đội, tôn trọng và đoàn kết với nhân dân; đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục chính trị, giáo dục truyền thống kết hợp với giáo dục quốc phòng-an ninh nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân đối với hệ tư tưởng, chế độ chính trị và vai trò, tầm quan trọng của việc xây dựng tiềm lực chính trị-tinh thần.

Cùng với đó, các đơn vị đã và đang tích cực tham gia xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, thực sự vì dân và là “điểm tựa” của nhân dân. Tiếp tục củng cố khối đại đoàn kết toàn dân; thúc đẩy thực hiện tự do tín ngưỡng, tôn giáo và bình đẳng giữa các dân tộc; tham mưu cho cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, đưa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống; đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại biên phòng, ngoại giao nhân dân với lực lượng bảo vệ biên giới và nhân dân các nước láng giềng.

Trao đổi về vấn đề này, Trung tướng Nguyễn Anh Tuấn, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Bộ đội Biên phòng khẳng định, trong thời gian tới, việc nâng cao năng lực, hiệu quả công tác quản lý, bảo vệ biên giới sẽ được Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng đặc biệt chú trọng nhằm đáp ứng tư duy và yêu cầu mới của Đảng, Nhà nước. Đặc biệt, phát huy truyền thống gắn bó máu thịt với nhân dân, Bộ đội Biên phòng sẽ tích cực hơn nữa trong tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai các giải pháp xây dựng nền biên phòng toàn dân, tổ chức tốt “Ngày hội Biên phòng toàn dân trong tình hình mới”.

Đồng thời, tiếp tục thực hiện tốt phương châm “3 bám” và “4 cùng”, tăng cường đoàn kết quân dân; nỗ lực triển khai nhiều phong trào, mô hình, chương trình hiệu quả, mang dấu ấn đậm nét của người chiến sĩ Biên phòng nhằm kết hợp chặt chẽ giữa tiềm lực chính trị-tinh thần với tiềm lực kinh tế-xã hội, góp phần tạo sức mạnh tổng hợp trong quản lý, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, xây dựng khu vực biên giới phát triển, giàu mạnh.

Đặng Tuệ Lâm