Nâng tầm giá trị sâm Ngọc Linh thành thương hiệu toàn cầu

Tại hội thảo, TS Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu (Bộ Y tế), cho biết, Việt Nam đã hình thành mạng lưới bảo tồn nguồn gen cây thuốc trên cả nước, phát triển các vùng trồng dược liệu tập trung với tổng diện tích khoảng 357.000ha.

Riêng sâm Ngọc Linh đang được phát triển tại TP Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi (Kon Tum cũ), từng bước hình thành vùng nguyên liệu, vườn giống gốc và chỉ dẫn địa lý. Theo mục tiêu của Chính phủ, đến năm 2030, diện tích vùng trồng sâm Việt Nam sẽ đạt khoảng 21.000ha.

TS Trần Minh Ngọc, Viện trưởng Viện Dược liệu (Bộ Y tế), thông tin tại hội thảo

Tuy nhiên, để đưa sâm Ngọc Linh trở thành thương hiệu toàn cầu, ngành sâm Việt Nam phải vượt qua nhiều rào cản.

Theo PGS.TS.BS Phạm Xuân Đà, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, sâm Việt Nam hiện chỉ chiếm khoảng 0,1% thị phần sâm toàn cầu. Một trong những điểm nghẽn lớn là cơ cấu sản phẩm còn lạc hậu khi chủ yếu tiêu thụ sâm tươi nguyên củ – phân khúc có giá trị gia tăng thấp.

Trong khi đó, tại các quốc gia phát triển, sản phẩm chế biến sâu như thực phẩm chức năng, mỹ phẩm và dược phẩm chiếm tới 74-78% doanh thu ngành sâm.

PGS.TS.BS Phạm Xuân Đà đề xuất nghiên cứu giống mới, ứng dụng công nghệ sinh học, nuôi cấy mô và công nghệ sinh khối nhằm giúp cây sâm thích nghi ở độ cao khoảng 1.000m hoặc thấp hơn. Định hướng này cũng phù hợp với mục tiêu của TP Đà Nẵng giai đoạn 2026-2030 là mở rộng diện tích trồng sâm lên 8.400ha, phát triển 10 sản phẩm chiến lược.

Bên cạnh đó, ông kiến nghị đầu tư đồng bộ các trung tâm nghiên cứu giống, kiểm định chất lượng, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc; tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và nhà khoa học để thương mại hóa kết quả nghiên cứu, xây dựng thương hiệu sâm Ngọc Linh đủ sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Trao biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Hội Sâm Ngọc Linh Quảng Nam, TP Đà Nẵng và Hiệp hội Sâm Geumsan, Hàn Quốc về phát triển sâm, dược liệu

Theo GS.TS Trần Công Luận, Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Đô, một trong những hướng đi quan trọng là đẩy mạnh chế biến sâu, phát triển các dòng sản phẩm như hồng sâm, hắc sâm và các chế phẩm ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao giá trị kinh tế của sâm Ngọc Linh.

GS.TS Trần Công Luận, Hiệu trưởng Trường Đại học Tây Đô, chia sẻ tại hội thảo

Số lượng công trình nghiên cứu quốc tế về sâm Ngọc Linh hiện vẫn rất khiêm tốn so với các quốc gia có ngành sâm phát triển. Vì vậy, cần tăng đầu tư cho nghiên cứu, mở rộng hợp tác quốc tế và huy động sự tham gia của Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp để hình thành hệ sinh thái phát triển sâm Ngọc Linh.

XUÂN QUỲNH - PHƯƠNG ANH - THANH ÁI