Nâng tầm công tác tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội hiện đại

Phóng viên (PV): Thưa Cục trưởng, trong bối cảnh khoa học-công nghệ (KHCN) và chuyển đổi số (CĐS) quân sự phát triển mạnh mẽ, công tác TC-ĐL-CL có vai trò như thế nào đối với nhiệm vụ xây dựng Quân đội?

Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Ngọc Dũng: Công tác TC-ĐL-CL giữ vai trò đặc biệt quan trọng, là cơ sở để thống nhất các yêu cầu kỹ thuật trong toàn bộ quá trình nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, khai thác, bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa và cải tiến vũ khí, trang bị kỹ thuật (VKTBKT). Thông qua việc xác định thống nhất các chỉ tiêu kỹ thuật, phương pháp thử nghiệm và quy trình kiểm tra, đánh giá chất lượng, tiêu chuẩn góp phần bảo đảm tính đồng bộ, khả năng tương thích và độ tin cậy của các loại VKTBKT trong toàn quân. Đây là điều kiện căn bản để duy trì hệ số kỹ thuật, nâng cao hiệu quả khai thác và đáp ứng yêu cầu sẵn sàng chiến đấu trong mọi tình huống.

Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Ngọc Dũng.

Đáng chú ý, công tác TC-ĐL-CL không chỉ gắn với yêu cầu kỹ thuật thuần túy mà còn liên quan chặt chẽ đến an ninh, an toàn và bí mật quốc phòng. Những loại VKTBKT công nghệ cao càng đòi hỏi hệ thống tiêu chuẩn nghiêm ngặt về độ chính xác, độ bền, an toàn thông tin và khả năng hoạt động trong điều kiện tác chiến phức tạp. Nếu thiếu tiêu chuẩn hoặc tiêu chuẩn lạc hậu sẽ dẫn tới nguy cơ mất đồng bộ, giảm hiệu quả tác chiến, thậm chí gây mất an toàn.

Mặt khác, công tác TC-ĐL-CL còn góp phần thúc đẩy phát triển công nghiệp quốc phòng và nâng cao năng lực tự chủ về kỹ thuật, công nghệ. Thông qua hệ thống tiêu chuẩn thống nhất, các đơn vị nghiên cứu, sản xuất và sửa chữa có cơ sở tổ chức sản xuất đồng bộ, kiểm soát chất lượng chặt chẽ và từng bước tiếp cận các chuẩn mực tiên tiến của quốc tế. Đây cũng là nền tảng quan trọng để đẩy mạnh nghiên cứu, cải tiến, hiện đại hóa các loại VKTBKT.

PV: Để đáp ứng yêu cầu đó, việc hoàn thiện hành lang pháp lý về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quân sự được triển khai như thế nào, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Ngọc Dũng: Những năm qua, Bộ Quốc phòng và trực tiếp là Cục TC-ĐL-CL đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, nâng cao hiệu quả công tác TC-ĐL-CL trong toàn quân, như: Tham gia soạn thảo, xây dựng Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật năm 2006 (sửa đổi năm 2025) cùng các nghị định, văn bản hướng dẫn thi hành, bảo đảm các quy định của pháp luật phù hợp với đặc thù tổ chức, hoạt động quân sự, quốc phòng (QS, QP); giúp Bộ trưởng Bộ Quốc phòng ban hành thông tư, tạo hành lang pháp lý về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu phát triển mới của Quân đội và đất nước.

Đại biểu dự Hội nghị tổng kết công tác nghiên cứu khoa học ngành Tiêu chuẩn-Đo lường-Chất lượng Quân đội giai đoạn 2016-2025 tham quan, trao đổi về các công trình nghiên cứu khoa học. Ảnh: VĂN HIẾU

Công tác xây dựng, thẩm định, ban hành và áp dụng tiêu chuẩn trong toàn quân đạt nhiều kết quả tích cực. Cục TC-ĐL-CL phát huy tốt vai trò tham mưu với thủ trưởng Bộ Tổng Tham mưu, giúp Bộ Quốc phòng thực hiện hiệu quả chức năng quản lý nhà nước về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong lĩnh vực QS, QP. Đến nay, Bộ Quốc phòng đã tổ chức xây dựng, gửi Bộ Khoa học và Công nghệ thẩm định, công bố 15 tiêu chuẩn quốc gia TCVN; xây dựng, thẩm định và ban hành hơn 2.300 tiêu chuẩn quốc gia trong lĩnh vực QS, QP. Các cơ quan, đơn vị trong toàn quân đã xây dựng, ban hành hơn 5.000 tiêu chuẩn cơ sở.

Hệ thống tiêu chuẩn này cơ bản đáp ứng yêu cầu quản lý, khai thác, bảo quản, bảo dưỡng, sửa chữa, cải tiến và sản xuất VKTBKT, sản phẩm quốc phòng; tạo nền tảng nâng cao chất lượng công tác bảo đảm kỹ thuật phục vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu, đồng thời là cơ sở kỹ thuật, pháp lý để kiểm soát chất lượng VKTBKT trong toàn bộ vòng đời.

PV: Theo đồng chí, công tác TC-ĐL-CL trong lĩnh vực QS, QP đang đứng trước những thách thức gì?

Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Ngọc Dũng: Hiện nay, công tác TC-ĐL-CL đứng trước nhiều yêu cầu và thách thức mới. Sự phát triển rất nhanh của KHCN, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, internet vạn vật và công nghệ mạng... đang tạo ra nhiều loại VKTBKT hoàn toàn mới, như: Hệ thống tác chiến không người lái, tác chiến điện tử, tác chiến không gian mạng...

Yêu cầu đặt ra là phải xây dựng và cập nhật thường xuyên hệ thống tiêu chuẩn tiên tiến cho VKTBKT hiện đại, sản phẩm quốc phòng do Việt Nam nghiên cứu, sản xuất. Tiêu chuẩn phải được xây dựng theo hướng tổng thể, đồng bộ và có tính mở, khả năng tương thích cao thay vì xây dựng riêng lẻ cho từng thành phần; nếu không, chúng ta sẽ gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ nền, công nghệ lõi, khó khai thác hiệu quả VKTBKT nhập khẩu cũng như phát triển công nghiệp quốc phòng hiện đại.

Đồng thời, phải tập trung nâng cao năng lực bảo đảm đo lường, kiểm soát tốt chỉ tiêu, tính năng chiến-kỹ thuật của các trang bị mua sắm, nhập khẩu và trong quá trình khai thác, sử dụng. Ngoài ra, tình hình thế giới, khu vực dự báo tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp, việc mua sắm, nhập khẩu VKTB, vật tư kỹ thuật khó khăn; Quân đội đẩy mạnh tự chủ nghiên cứu, sản xuất VKTBKT tiên tiến, hiện đại thì yêu cầu công tác kiểm soát chất lượng ngày càng cao... Trong khi đội ngũ cán bộ chuyên sâu, các chuyên gia đầu ngành về công tác tiêu chuẩn hóa, bảo đảm đo lường và quản lý chất lượng còn thiếu, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhiệm vụ.

PV: Trước yêu cầu mới đó, công tác TC-ĐL-CL trong Quân đội tập trung vào những định hướng trọng tâm nào, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Nguyễn Hoàng Ngọc Dũng: Nước ta đang đẩy mạnh phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, CĐS; thực hiện mục tiêu xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại... Quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu, công tác TC-ĐL-CL trong Quân đội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ theo hướng tổng thể, hiện đại và bền vững. Cục TC-ĐL-CL đã xác định các mục tiêu, giải pháp đồng bộ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, trọng tâm là các đột phá sau:

Trước hết, phải nâng cao khả năng nghiên cứu, tham mưu chiến lược và triển khai công tác quản lý nhà nước về TC-ĐL-CL, công tác đăng kiểm quân sự; tập trung xây dựng, đề xuất hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật đồng bộ và khả thi; hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu, kế hoạch của Bộ Quốc phòng thực hiện Chỉ thị số 38-CT/TW của Ban Bí thư về đẩy mạnh công tác TC-ĐL-CL quốc gia đến năm 2030 và những năm tiếp theo.

Hai là, đột phá trong xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Đẩy mạnh hợp tác đào tạo, huấn luyện chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ; kết hợp với tự nghiên cứu, đào tạo, làm chủ các chuẩn mẫu, phương tiện đo hiện đại, chính xác cao để kiểm tra, kiểm soát tính năng chiến-kỹ thuật và chất lượng của VKTBKT.

Ba là, thực hiện nghiêm các quyết định về tổ chức biên chế; chủ động rà soát, điều chỉnh bảo đảm tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Tăng cường chính quy, chấp hành nghiêm pháp luật, kỷ luật. Xây dựng các tổ chức đảng vững mạnh, đơn vị vững mạnh toàn diện "mẫu mực, tiêu biểu", hoàn thành tốt và xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Trong điều kiện Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và xu thế CĐS quân sự diễn ra mạnh mẽ, công tác TC-ĐL-CL ngày càng giữ vai trò dẫn dắt, định hướng và có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Đây là cơ sở quan trọng để xây dựng Quân đội hiện đại, nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong tình hình mới.

PV: Trân trọng cảm ơn đồng chí!

55 năm qua, Cục TC-ĐL-CL luôn giữ vững và phát huy truyền thống "Trung thực, chính xác, khoa học, tỉ mỉ", hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; được Đảng, Nhà nước tặng thưởng 3 Huân chương Chiến công (hạng Nhất, Nhì, Ba), 2 Huân chương Quân công (hạng Nhì, Ba), 3 Huân chương Bảo vệ Tổ quốc (hạng Nhì, Ba) và nhiều cờ thưởng, bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Quốc phòng, Bộ Tổng Tham mưu.

QUANG HIỂN (thực hiện)