Năng suất trong kỷ nguyên số: Cơ hội và bước chuyển chiến lược

Sự bùng nổ của công nghệ số đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, kinh doanh và quản trị trên phạm vi toàn cầu. Trong bối cảnh đó, năng suất không chỉ được đo bằng hiệu quả sử dụng lao động hay vốn, mà ngày càng phụ thuộc vào khả năng ứng dụng công nghệ, khai thác dữ liệu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Kinh tế số trước hết giúp cải thiện năng suất thông qua tự động hóa và tối ưu hóa quy trình. Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), dữ liệu lớn (Big Data)… cho phép theo dõi hoạt động theo thời gian thực, giảm lãng phí và nâng cao hiệu quả quản trị. Việc số hóa quy trình sản xuất - kinh doanh cũng rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng độ chính xác và cải thiện sự phối hợp giữa các bộ phận.

Bên cạnh đó, kinh tế số còn thúc đẩy đổi mới mô hình kinh doanh và tạo ra giá trị gia tăng mới. Nhiều doanh nghiệp chuyển từ sản xuất truyền thống sang vận hành dựa trên dữ liệu, cung cấp dịch vụ số hoặc tích hợp sản phẩm với nền tảng công nghệ. Sự chuyển dịch này không chỉ nâng cao năng suất mà còn mở rộng thị trường, tăng khả năng tiếp cận khách hàng và củng cố lợi thế cạnh tranh dài hạn.

Điển hình, Vinamilk đã triển khai hệ thống ERP nhằm kết nối dữ liệu giữa các bộ phận, tự động hóa quy trình và tối ưu quản trị nguồn lực. Nhờ đó, hoạt động trở nên đồng bộ hơn, giúp nâng cao năng suất lao động, rút ngắn thời gian xử lý công việc và tối ưu chi phí vận hành. Không chỉ dừng ở quản trị nội bộ, Vinamilk còn số hóa chuỗi cung ứng và hoạt động sản xuất thông qua quản lý tồn kho bằng mã QR, hệ thống dự báo nhu cầu và phần mềm điều phối sản xuất. Các giải pháp này giúp kiểm soát tốt nguyên vật liệu, giảm lãng phí và nâng cao hiệu quả hoạch định sản xuất.

Trong lĩnh vực công nghệ - viễn thông, Viettel là ví dụ điển hình về phát triển các nền tảng số ứng dụng AI, dữ liệu lớn và điện toán đám mây nhằm hỗ trợ nâng cao năng suất. Một số giải pháp đã giúp khách hàng tăng khoảng 30% năng suất bán hàng và giảm tới 25% chi phí vận hành nhờ quản trị dựa trên dữ liệu thời gian thực.

Tại nhà máy sợi Vinatex Phú Cường, việc ứng dụng đổi mới sáng tạo được triển khai đồng bộ trên nhiều phương diện. Về mặt công nghệ, nhà máy đã tiến hành điều chỉnh thông số thiết bị, bổ sung các hệ thống tiền xử lý nguyên liệu tái chế như máy chải thô, máy ghép và mở rộng cọc máy đánh ống để đáp ứng đặc tính của xơ tái chế. Đặc biệt, các giải pháp số hóa và giám sát thông minh (IoT) bước đầu được nghiên cứu áp dụng để kiểm soát chất lượng theo thời gian thực, đảm bảo sợi tái chế đạt các chứng nhận quốc tế uy tín như GRS (Global Recycled Standard) hay RCS.
Kết quả thực hiện thí điểm đã mang lại những “con số biết nói” về hiệu quả kinh tế và môi trường. Việc chuyển đổi sang sợi pha tái chế không chỉ giúp tăng sản lượng nhà máy thêm từ 10-15% mà còn giúp giảm chi phí sản xuất, giảm vốn lưu động và rút ngắn thời gian khấu hao thiết bị. Ước tính, lợi nhuận từ việc sản xuất sợi tái chế có thể đạt khoảng 187.000 USD/năm (tương đương khoảng 4,5 tỷ đồng) nhờ mức chênh lệch giá 11 cent/kg so với sợi thông thường trên mỗi tấn sản phẩm.

Có thể thấy, công nghệ số, đổi mới sáng tạo đang mở ra vô vàn cơ hội để cải thiện năng suất ở cả cấp độ doanh nghiệp và toàn nền kinh tế. Việc tận dụng hiệu quả các công nghệ số, gắn với đổi mới mô hình quản trị và phát triển nguồn nhân lực, sẽ trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh trong kỷ nguyên mới.

Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả cơ hội từ kinh tế số, cần sự phối hợp đồng bộ giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Doanh nghiệp phải xây dựng chiến lược số hóa dài hạn gắn với mục tiêu nâng cao năng suất và phát triển bền vững; đồng thời chú trọng đào tạo kỹ năng số cho người lao động và thúc đẩy văn hóa đổi mới sáng tạo. Về phía Nhà nước, việc hoàn thiện chính sách, phát triển hạ tầng số và xây dựng hệ thống tiêu chuẩn sẽ tạo môi trường thuận lợi cho nâng cao năng suất trong nền kinh tế số.

CTV Tuyết Mai/VOV.VN