Nâng kỹ năng hoạt động cho đại biểu HĐND từ yêu cầu thực tiễn cơ sở

Trang bị kỹ năng từ yêu cầu mới ở cơ sở

Theo Thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh, trong bối cảnh chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành, yêu cầu từ thực tiễn cơ sở ngày càng cao, chất lượng hoạt động của HĐND trước hết được quyết định bởi bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng xử lý công việc của từng đại biểu. Việc tổ chức tập huấn ngay đầu nhiệm kỳ nhằm kịp thời trang bị, cập nhật kiến thức, kỹ năng cho các đại biểu.

Các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: H.P

Điểm nổi bật của chương trình tập huấn là nội dung được thiết kế theo hướng bám sát yêu cầu hoạt động của HĐND cấp xã trong giai đoạn mới. Các chuyên đề không chỉ cập nhật quy định mới của pháp luật mà còn tập trung trao đổi những vấn đề đặt ra từ thực tiễn hoạt động ở cơ sở; từ giám sát, chất vấn đến thẩm tra, xem xét dự thảo nghị quyết và quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.

Khi nhiều nhiệm vụ trước đây thuộc cấp huyện được chuyển giao về cấp xã, khối lượng công việc ở cơ sở lớn hơn, phạm vi quyết định rộng hơn, trách nhiệm của đại biểu HĐND cấp xã cũng trực tiếp và rõ hơn. Điều đó đòi hỏi đại biểu HĐND không chỉ nắm chắc quy định pháp luật mà còn phải biết tiếp cận vấn đề từ thực tiễn; nhận diện đúng những nội dung cử tri quan tâm; đưa vấn đề vào nghị trường bằng lập luận, chính kiến và trách nhiệm; đồng thời theo dõi đến cùng việc giải quyết sau giám sát, chất vấn.

Lớp tập huấn vì thế không chỉ là dịp cập nhật kiến thức nghiệp vụ mà còn là diễn đàn để các đại biểu dân cử trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ những vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động; từ tổ chức kỳ họp HĐND sau sắp xếp đơn vị hành chính, lựa chọn nội dung giám sát, kỹ năng chất vấn đến phương pháp thẩm tra và theo dõi việc thực hiện kiến nghị sau giám sát.

Nhiều đại biểu đánh giá: chương trình được xây dựng sát yêu cầu nhiệm vụ trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành. Các nội dung trao đổi không chỉ giúp cập nhật quy định mới của pháp luật mà còn gợi mở thêm phương pháp tiếp cận, xử lý công việc; đồng thời, việc tăng thời lượng thảo luận, chia sẻ tình huống cụ thể cũng giúp nội dung tập huấn trở nên thiết thực, dễ tiếp thu và thuận lợi hơn khi vận dụng vào thực tế.

Ngày càng gần dân, sát cơ sở

Chương trình tập huấn gồm 3 chuyên đề trong tổng số 10 chuyên đề Thường trực HĐND tỉnh Hà Tĩnh dự kiến triển khai trong cả nhiệm kỳ. Các nội dung đều do Ủy viên Thường trực, Trưởng các Ban HĐND tỉnh trực tiếp trao đổi, truyền đạt; vừa bám sát quy định mới của pháp luật, vừa gắn với thực tiễn hoạt động của HĐND cấp xã.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: H.P

Với chuyên đề “Nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương số 72/2025”, Trưởng ban Pháp chế HĐND tỉnh Nguyễn Thị Nhuần tập trung làm rõ vị trí, chức năng, cơ cấu tổ chức của HĐND cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; đồng thời, phân tích những nhóm nhiệm vụ, quyền hạn của HĐND cấp xã theo quy định mới, nhất là trong bối cảnh nhiều nhiệm vụ từ cấp huyện được chuyển giao về cơ sở.

Ở chuyên đề “Kỹ năng giám sát và thảo luận, chất vấn của đại biểu HĐND”, Trưởng ban Kinh tế - Ngân sách HĐND tỉnh Nguyễn Thị Thúy Nga đi sâu vào một trong những nội dung gắn trực tiếp nhất với hoạt động của đại biểu dân cử. Nội dung trao đổi nhấn mạnh giám sát, thảo luận và chất vấn không phải là những hoạt động tách rời mà là một chu trình thống nhất: từ nắm bắt thực tiễn, phát hiện vấn đề, đưa vào nghị trường, yêu cầu làm rõ trách nhiệm đến theo dõi kết quả thực hiện.

Trong khi đó, chuyên đề “Kỹ năng thẩm tra, xem xét dự thảo nghị quyết và thực hiện chức năng quyết định của HĐND” do Trưởng ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Đào Thị Anh Nga truyền đạt tập trung vào khâu then chốt quyết định chất lượng kỳ họp và chất lượng nghị quyết. Từ nghiên cứu hồ sơ, khảo sát thực tế, lựa chọn trọng tâm thẩm tra đến xây dựng báo cáo thẩm tra có chính kiến và kiến nghị rõ ràng, chuyên đề nhấn mạnh yêu cầu đại biểu phải biết phản biện trên cơ sở thực tiễn, đối chiếu giữa hồ sơ và đời sống trước khi HĐND quyết nghị.

Từ 3 chuyên đề có thể thấy, điểm chung của chương trình tập huấn lần này ở việc giúp đại biểu hình thành phương pháp làm việc thực chất hơn: biết đọc tài liệu với tư duy phát hiện vấn đề; biết đối chiếu giữa báo cáo với thực tiễn; biết xác định đúng thẩm quyền, đúng trách nhiệm; biết đặt câu hỏi trúng vấn đề; biết kiến nghị rõ nội dung, rõ cơ quan thực hiện và rõ trách nhiệm theo dõi.

Khép lại chương trình tập huấn, điều được kỳ vọng không chỉ là việc mỗi đại biểu tiếp thu thêm kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ, mà quan trọng hơn là sự chuyển biến rõ nét hơn trong tư duy, phương pháp và hiệu quả hoạt động.

Từ nền tảng đó, đội ngũ đại biểu dân cử cấp xã ở Hà Tĩnh được kỳ vọng tiếp tục phát huy tốt vai trò đại diện cho ý chí, nguyện vọng của người dân; góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND các cấp, xây dựng chính quyền địa phương ngày càng gần dân, sát cơ sở, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Diệp Anh