Nâng cao ý thức phòng cháy: Bắt đầu từ cơ sở

Tại xã Bình Minh, bên cạnh rà soát các nguy cơ mất an toàn, địa phương chú trọng tuyên truyền, hướng dẫn thực hành và đưa kỹ năng PCCC, cứu nạn, cứu hộ (CNCH) đến gần hơn với cộng đồng, từng bước hình thành ý thức chủ động phòng ngừa ngay từ cơ sở.

Tiềm ẩn nhiều nguy cơ

Nằm ở khu vực Tây Nam Thủ đô Hà Nội, gần quốc lộ 21B, tuyến đường sắt Bắc - Nam và tuyến Vành đai 4 đang được xây dựng, xã Bình Minh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của các làng nghề, hoạt động sản xuất, kinh doanh, địa bàn cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác bảo đảm an toàn PCCC.

Theo ông Nguyễn Đăng Việt, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bình Minh, trên địa bàn hiện có 2 cụm công nghiệp, một cụm công nghiệp Bình Minh - Cao Viên đang trong quá trình đầu tư, cùng gần 700 cơ sở sản xuất kết hợp nhà ở… Đây là những khu vực tiềm ẩn nguy cơ cháy, nổ, nhất là khi hoạt động sản xuất diễn ra ngay trong không gian sinh hoạt của các hộ gia đình.

Máy móc, thiết bị điện hoạt động thường xuyên, nguyên liệu và hàng hóa tập trung, việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt trong sản xuất, kinh doanh đều có thể phát sinh sự cố nếu thiếu kiểm tra, kiểm soát.

Lực lượng chức năng hướng dẫn học sinh khống chế điểm cháy. Ảnh: Đinh Luyện

Trước thực tế đó, ông Nguyễn Đăng Việt thông tin, UBND xã Bình Minh đã giao Phòng Kinh tế phối hợp với các lực lượng liên ngành và Công an xã tổ chức rà soát các cơ sở, nhận diện nguy cơ, kịp thời đề xuất biện pháp khắc phục.

Theo Trung tá Vũ Xuân Hòa, Đội trưởng Đội PCCC số 33, Công an thành phố Hà Nội, nhiều vụ cháy có thể hạn chế thiệt hại nếu được phát hiện sớm, xử lý kịp thời và phát huy hiệu quả lực lượng tại chỗ. Tuy nhiên, để làm được điều đó, bên cạnh các điều kiện an toàn về cơ sở vật chất, người dân cần được trang bị kiến thức và kỹ năng xử lý tình huống, đặc biệt là kỹ năng thoát nạn khi đám cháy phát sinh, khói lan nhanh.

Dẫn lại một vụ cháy thương tâm từng xảy ra tại xã Thanh Văn (huyện Thanh Oai trước đây), Trung tá Vũ Xuân Hòa cho biết, ba mẹ con nạn nhân đã không thoát nạn dù trong hoàn cảnh có khả năng tìm được lối ra. Theo lời kể của ông, tại khu vực nhà vệ sinh có cửa sổ không có song sắt, bên cạnh là phần mái tôn của nhà liền kề. Tuy nhiên, các nạn nhân đã chọn cách trùm chăn trú ẩn và không tìm cách thoát ra ngoài.

Lực lượng chức năng hướng dẫn cách mặc trang bị PCCC. Ảnh: Đinh Luyện

Vụ việc cho thấy, trong tình huống nguy hiểm, thiếu kỹ năng và lúng túng khi xử lý có thể khiến con người bỏ lỡ cơ hội thoát nạn. Vì vậy, người dân cần được hướng dẫn cách nhận biết nguy hiểm, giữ bình tĩnh, quan sát hiện trường, xác định lối thoát an toàn và lựa chọn phương án ứng phó phù hợp.

Đưa kỹ năng PCCC đến gần người dân

Từ yêu cầu thực tiễn đó, xã Bình Minh đã ra mắt Trung tâm trải nghiệm, giáo dục cộng đồng về PCCC và CNCH, tạo điều kiện để người dân không chỉ nghe tuyên truyền mà còn trực tiếp thực hành các kỹ năng cần thiết. Đây là cách làm thiết thực nhằm đổi mới phương thức phổ biến kiến thức, đưa nội dung PCCC từ lý thuyết vào những tình huống gần với đời sống.

Tại Trung tâm, người dân được tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật, các biện pháp bảo đảm an toàn PCCC và tìm hiểu về trang thiết bị, phương tiện chữa cháy, CNCH. Đáng chú ý, các hoạt động trải nghiệm tập trung vào những kỹ năng có tính ứng dụng cao như di chuyển, thoát nạn trong môi trường nhiều khói và không gian hạn chế; sử dụng bình chữa cháy xách tay dập tắt đám cháy; di chuyển, sơ cứu người bị nạn; triển khai vòi chữa cháy, phun nước vào mục tiêu và thoát nạn từ trên cao.

Trực tiếp trải nghiệm kỹ năng thoát hiểm từ trên cao và sử dụng bình chữa cháy, em Nguyễn Tấn Phát, học sinh lớp 8A, Trường THCS Trần Hưng Đạo, cho biết: Việc được giới thiệu các phương tiện PCCC và thực hành dưới sự hướng dẫn giúp em hiểu rõ hơn cách bảo đảm an toàn. Sau buổi trải nghiệm, em mong muốn chia sẻ những kiến thức, quy tắc an toàn đã học với gia đình và những người xung quanh.

Cùng tham gia trải nghiệm, anh Nguyễn Văn Hướng, 40 tuổi, công nhân Công ty DHA, đánh giá mô hình thiết thực bởi người dân được trực tiếp rèn luyện các kỹ năng cần thiết, thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức qua tuyên truyền. Theo anh, những trải nghiệm này giúp mỗi người chủ động và bình tĩnh hơn khi phát hiện cháy, nổ, từ đó biết cách xử lý tình huống ban đầu phù hợp.

Lực lượng chức năng hướng dẫn cách sử dụng bình cứu hỏa an toàn, hiệu quả. Ảnh: Đinh Luyện

Chị Trần Thị Mai Hương, người dân thôn Cao Bộ cũng cho rằng những kỹ năng được hướng dẫn tại Trung tâm có thể vận dụng trong cuộc sống, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của bản thân, gia đình và những người xung quanh.

Theo ông Nguyễn Đăng Việt, Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã Bình Minh, việc trang bị kỹ năng an toàn cho người dân phải được triển khai thường xuyên, liên tục và bắt đầu từ cơ sở. Vì vậy, bên cạnh tập huấn ở Trung tâm, UBND xã cũng đề nghị các hộ dân, doanh nghiệp chủ động kiểm tra hệ thống điện, nguồn lửa, nguồn nhiệt, khu vực lưu trữ hàng hóa, phương tiện chữa cháy và lối thoát nạn; kịp thời khắc phục những bất cập có thể dẫn đến hỏa hoạn.

Thực tế cho thấy, công tác PCCC chỉ đạt hiệu quả bền vững khi có sự kết hợp giữa quản lý, kiểm tra của chính quyền, hướng dẫn chuyên môn của lực lượng chức năng và ý thức tự giác của mỗi người dân. Việc xây dựng Trung tâm trải nghiệm, giáo dục cộng đồng tại xã Bình Minh vì thế không chỉ góp phần đổi mới hình thức tuyên truyền mà còn tạo điều kiện để kỹ năng PCCC được phổ biến rộng rãi, thiết thực hơn.

Đinh Luyện