Nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn mới

Hạ tầng giao thông liên vùng, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực đang dần trở thành những trụ cột tạo sức bật cho nền kinh tế, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh trong giai đoạn mới.

Lào Cai xác định phát triển kết cấu hạ tầng là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để thực hiện các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Trong đó, hạ tầng giao thông đang trở thành “đòn bẩy” tái cấu trúc không gian phát triển, mở rộng dư địa thu hút đầu tư và liên kết vùng.

Điểm đáng chú ý là nhiều công trình quy mô lớn đang đồng loạt được thúc đẩy. Tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, dự án mở rộng cao tốc Nội Bài - Lào Cai, Cảng Hàng không Sa Pa cùng hệ thống hạ tầng kết nối liên vùng được xem là những mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông mới.

Đây đều là các dự án không chỉ tạo thuận lợi cho vận chuyển hàng hóa, hành khách mà còn nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Một trong những công trình được kỳ vọng tạo sức bật cho không gian phát triển mới là tuyến đường Bản Xèo - Mường Hum - Y Tý dài hơn 33 km đã hoàn thành, với mặt đường được mở rộng, thảm nhựa đồng bộ.

Tuyến đường không chỉ rút ngắn thời gian kết nối giữa trung tâm tỉnh với các địa phương vùng biên giới thuộc huyện Bát Xát (cũ) mà còn mở ra cơ hội khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch, thương mại và kinh tế cửa khẩu.

Hạ tầng được cải thiện sẽ tạo điều kiện để dòng khách, dòng hàng hóa và dòng vốn đầu tư dịch chuyển mạnh hơn lên vùng cao, góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển giữa trung tâm với khu vực biên giới, đồng thời tăng cường thế trận quốc phòng - an ninh trên tuyến biên cương của tỉnh.

Ông Đoàn Đức Thuận - Phó Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh khẳng định: “Các dự án hạ tầng chiến lược và các tuyến kết nối liên vùng không chỉ tạo thêm những tuyến giao thông mới mà còn mở rộng không gian phát triển của tỉnh. Khi hệ thống kết cấu hạ tầng được hoàn thiện, khả năng kết nối với các trung tâm kinh tế, các cửa khẩu và vùng động lực sẽ thuận lợi hơn, chi phí logistics giảm, sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư được nâng lên. Đây cũng là nền tảng để Lào Cai phát huy vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế, hình thành các cực tăng trưởng mới trong công nghiệp, dịch vụ, du lịch và logistics, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững cho tỉnh trong những năm tới”.

Hiệu quả bước đầu được phản ánh qua dòng vốn đầu tư. 6 tháng đầu năm 2026, tổng vốn đầu tư đạt hơn 40.000 tỷ đồng, trong đó khu vực ngoài Nhà nước chiếm tỷ trọng lớn, thể hiện niềm tin của doanh nghiệp và người dân đối với môi trường phát triển kinh tế trên địa bàn tỉnh.

Nếu hạ tầng được ví là “mạch máu” của nền kinh tế thì chuyển đổi số đang trở thành “hệ thần kinh” giúp các hoạt động vận hành nhanh hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn.

Chuyển đổi số đang hiện diện trong sản xuất và đời sống. Trong lĩnh vực nông nghiệp, 113 đơn vị với 373 dòng sản phẩm đã tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử; 270 đơn vị với 548 dòng sản phẩm kết nối hệ thống xúc tiến thương mại; 162 chuỗi nông sản an toàn được quảng bá trên nền tảng số...

Những con số ấy phản ánh bước chuyển từ sản xuất đơn thuần sang quản trị sản xuất bằng dữ liệu và công nghệ.

Không chỉ lĩnh vực nông nghiệp, chuyển đổi số còn hiện diện trong cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư, công khai thủ tục hành chính và hỗ trợ doanh nghiệp. Qua đó, tạo môi trường minh bạch hơn, giảm thời gian và chi phí cho người dân, doanh nghiệp khi tiếp cận dịch vụ công.

6 tháng đầu năm, tổng giá trị xuất - nhập khẩu qua các cửa khẩu đạt khoảng 1,87 tỷ USD, tăng 35% so với cùng kỳ năm trước.

Hoạt động thông quan ổn định tại Cửa khẩu Quốc tế đường bộ số II Kim Thành tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng thị trường. Chuyển đổi số đang khẳng định vai trò của mình vào từng khâu của chuỗi giá trị, từ sản xuất, thương mại đến quản trị Nhà nước.

Hạ tầng hiện đại hay công nghệ tiên tiến sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu nguồn nhân lực đủ năng lực vận hành.

Nhận thức rõ điều đó, ngay từ đầu năm, tỉnh đã ban hành kế hoạch thực hiện Chương trình đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030, đồng thời triển khai nhiều chương trình phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo.

Bà Đỗ Thị Thanh Thủy - Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Nghề Yên Bái cho biết: Nhà trường xác định đồng hành với tỉnh trong thực hiện Đề án phát triển nguồn nhân lực qua đào tạo. Ngay từ đầu năm học, công tác tuyển sinh được xây dựng theo lộ trình phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Quá trình đào tạo gắn chặt với thực hành tại doanh nghiệp, giúp học sinh, sinh viên có kỹ năng nghề và khả năng thích ứng ngay sau khi tốt nghiệp.

Chính sự gắn kết giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp đang từng bước thu hẹp khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động. Khi người học được tiếp cận môi trường sản xuất ngay từ quá trình học tập, chất lượng nguồn nhân lực không chỉ được nâng lên mà còn đáp ứng tốt hơn yêu cầu của các ngành và các dự án đầu tư mới. Điều đó cho thấy, công tác đào tạo nguồn nhân lực cũng có vai trò của các doanh nghiệp.

Kết quả bước đầu cho thấy chất lượng nguồn nhân lực của tỉnh tiếp tục được cải thiện. Lao động qua đào tạo đạt khoảng 70%, trong đó lao động có văn bằng, chứng chỉ đạt 25,3%. Đây là cơ sở quan trọng để đáp ứng nhu cầu của các ngành công nghiệp, dịch vụ và các dự án đầu tư quy mô lớn.

Sự phát triển của cộng đồng doanh nghiệp cũng đặt ra yêu cầu mới về chất lượng lao động. Đến nay, toàn tỉnh có 13.335 doanh nghiệp, trong đó, hơn 7.500 doanh nghiệp đang hoạt động; hàng nghìn hợp tác xã và tổ hợp tác. Khi số lượng doanh nghiệp tăng lên, nhu cầu về lao động có kỹ năng, có khả năng thích ứng với công nghệ và phương thức quản trị mới cũng tăng theo.

Chính vì thế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực không chỉ là nhiệm vụ đơn thuần của ngành giáo dục hay đào tạo nghề mà đã trở thành yếu tố quan trọng quyết định sức cạnh tranh của địa phương.

Có thể thấy, động lực tăng trưởng không chỉ được tạo nên từ những công trình mới hay chỉ tiêu kinh tế. Đó còn là khả năng kết nối các nguồn lực phát triển thành một chỉnh thể thống nhất. Khi hạ tầng giao thông mở rộng không gian phát triển, chuyển đổi số nâng cao năng suất và nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế hiện đại, Lào Cai sẽ có nền tảng vững chắc để bước vào giai đoạn tăng trưởng chất lượng hơn, bền vững hơn.

Anh Dũng