Nâng cao hiệu quả thực thi Nghị quyết 68

Ban hành vào ngày 4/5/2025, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được coi là văn kiện quan trọng có ý nghĩa đột phá, đánh dấu bước ngoặt về tư duy và hành động trong phát triển kinh tế tư nhân.

Với khẳng định “kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia”, Nghị quyết 68 như một luồng gió mới thổi bùng niềm tin và khát vọng phát triển trong cộng đồng doanh nghiệp tư nhân.

Báo cáo của Ban nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV), tổng hợp ý kiến từ các hiệp hội doanh nghiệp về hiệu quả thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW, cho thấy, các hiệp hội đã ghi nhận nhiều bước tiến về tư duy chính sách và quy mô sản xuất.

Hiệp hội Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VST) ghi nhận vai trò ngày càng rõ nét của doanh nghiệp khoa học và công nghệ trong việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, đặc biệt trong nông nghiệp, góp phần nâng cao năng suất, giảm chi phí và gia tăng giá trị cho nông sản.

Thực tiễn cho thấy các doanh nghiệp khoa học và công nghệ có khả năng trở thành cầu nối hiệu quả, đưa tri thức khoa học vào sản xuất, tạo tác động lan tỏa đến thu nhập của người dân đồng thời giúp phát triển kinh tế địa phương.

Tuy nhiên, VST cho rằng doanh nghiệp khoa học và công nghệ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn lực tài chính cho nghiên cứu, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng ứng dụng công nghệ ở quy mô lớn.

Công nhân làm việc tại một khu công nghiệp ở Bắc Ninh.

Ở góc độ ngành, hiệp hội nhận thấy doanh nghiệp khoa học và công nghệ đang giữ vai trò quan trọng trong hình thành các chuỗi giá trị dựa trên tri thức, gắn với đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững theo tinh thần Nghị quyết 57 và Nghị quyết 68.

Trên cơ sở đó, VST kiến nghị tăng cường cơ chế hỗ trợ tài chính cho hoạt động nghiên cứu và thương mại hóa sản phẩm khoa học - công nghệ. Thúc đẩy liên kết doanh nghiệp với viện nghiên cứu, trường đại học để hình thành chuỗi giá trị công nghệ. Khuyến khích mạnh mẽ việc ứng dụng khoa học và công nghệ trong nông nghiệp và các ngành kinh tế.

Cùng chung nhận định về những chuyển biến tích cực, Hiệp hội Giấy và Bột giấy Việt Nam (VPPA) cho biết, tinh thần của Nghị quyết 68 đã giúp các doanh nghiệp ngành giấy chủ động hơn trong việc đầu tư mở rộng. Thực tế cho thấy quy mô sản xuất của một số nhà máy đã tăng đáng kể, từ mức 20 - 30 nghìn tấn/năm trước đây lên 300 - 400 nghìn tấn/năm, từng bước tiệm cận năng lực sản xuất của các quốc gia có ngành giấy phát triển.

Theo hiệp hội, Nghị quyết 68 đã tạo chuyển biến về nhận thức, thúc đẩy hành động trong thực tiễn, thể hiện qua việc các kiến nghị của doanh nghiệp ngành giấy được cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý kịp thời hơn.

Tuy nhiên, hiệp hội cho rằng một số cơ chế, chính sách liên quan đến nguyên liệu đầu vào và kinh tế tuần hoàn vẫn cần được rà soát để phù hợp hơn với thực tiễn sản xuất của ngành.

Việc thu gom, tái chế và sử dụng phế liệu làm nguyên liệu sản xuất có ý nghĩa quan trọng đối với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và phù hợp với chủ trương chung của Đảng, Nhà nước về bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Do vậy, hiệp hội kiến nghị rà soát chính sách thu gom, phân loại và sử dụng phế liệu trong nước làm nguyên liệu sản xuất theo hướng khuyến khích, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia kinh tế tuần hoàn. Xem xét điều chỉnh mức ký quỹ bảo vệ môi trường đối với hoạt động nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất từ mức 15 - 20% xuống mức phù hợp hơn (5 - 10%), giúp giải phóng nguồn lực tài chính cho doanh nghiệp đầu tư sản xuất.

Hiệp hội Da giày và Túi xách Việt Nam (LEFASO) ghi nhận sự thay đổi rõ nét trong tư duy chính sách, đặc biệt là thông điệp về tôn trọng doanh nhân và bảo đảm quyền tự do cạnh tranh bình đẳng. Tần suất đối thoại giữa chính quyền và doanh nghiệp tăng lên đã tạo ra khí thế cải cách mạnh mẽ, giúp khối doanh nghiệp nhỏ và vừa cảm thấy được lắng nghe thông qua các kênh tham vấn như Ban IV.

Dù vậy, LEFASO cũng thẳng thắn chỉ ra thách thức về "độ trễ" và "độ lệch" trong thực thi giữa các cấp. Hiệp hội kiến nghị đẩy nhanh quá trình thể chế hóa, thực hiện số hóa quy trình hành chính và áp dụng quản lý rủi ro trong thanh tra để giảm chi phí tuân thủ. Việc thiết kế các cơ chế hỗ trợ tiếp cận vốn, đất đai và công nghệ theo tiêu chí rõ ràng, gắn với kết quả đầu ra, được xem là yếu tố then chốt để thúc đẩy chuyển đổi xanh và chuyển đổi số.

Ở góc nhìn khác, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Thanh Hóa cho biết, các doanh nghiệp hội viên hiện vẫn chưa nhận thấy những chuyển biến rõ rệt về việc thụ hưởng chính sách theo tinh thần Nghị quyết 68. Phần lớn doanh nghiệp trong ngành vẫn đang duy trì hoạt động ở mức ổn định và tiếp tục theo dõi sát sao tiến trình triển khai từ phía cơ quan quản lý để đánh giá khả năng tiếp cận các gói hỗ trợ trong thời gian tới.

Theo ông Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các nội dung của Nghị quyết 68 sẽ tiếp tục được cụ thể hóa trong năm 2026, giúp xác lập rõ vai trò doanh nhân trong nền kinh tế, tạo sự an tâm khi ra quyết định đầu tư. Đi kèm với đó là yêu cầu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, giữ sự nhất quán trong ban hành và thực thi pháp luật.

Quan trọng hơn, mối quan hệ hợp tác giữa Nhà nước và khu vực tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư công - tư, cần được vận hành minh bạch, thuận lợi để doanh nghiệp có thể tiếp cận và tham gia nhiều dự án hơn.

Nguyệt Minh