Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật

Toàn cảnh phiên thảo luận

Kéo giảm bền vững các loại tội phạm

Tại phiên họp, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Thị Thủy trình bày Tờ trình tóm tắt Dự án Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

Theo bà Thủy, việc xây dựng dự án Nghị quyết nhằm thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đồng thời, việc xây dựng Nghị quyết phải góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật, công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; kéo giảm bền vững các loại tội phạm; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường ổn định để thúc đẩy kinh tế - xã hội, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.

Việc xây dựng Nghị quyết phải tạo cơ sở để Quốc hội đánh giá chính xác, khách quan kết quả công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án; đóng vai trò như “KPIs” để Quốc hội giám sát và đánh giá chất lượng của các cơ quan. Cùng với đó, những chỉ tiêu, nhiệm vụ trong Nghị quyết phải phản ánh thực chất chất lượng, hiệu quả hoạt động của các cơ quan, gắn với đổi mới tư duy trong xây dựng pháp luật; sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số; đồng bộ với các luật trong lĩnh vực tư pháp mới được Quốc hội sửa đổi, bổ sung, ban hành mới.

Đáng chú ý, bà Thủy khẳng định, kiên quyết không hạ các “chỉ tiêu về chất lượng”. Các cơ quan tư pháp phải nỗ lực cùng cả nước thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng 2 con số, phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Đối với một số chỉ tiêu, nhiệm vụ thực hiện vượt cao bền vững trong 6 năm vừa qua thì nghiên cứu, điều chỉnh tăng hơn để tạo động lực cho các cơ quan phấn đấu.

Báo cáo tóm tắt thẩm tra sơ bộ dự án Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực các cơ quan của Quốc hội tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14; cơ bản tán thành với phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị quyết.

Tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên

Về chỉ tiêu Viện kiểm sát giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, dự thảo Nghị quyết thể hiện 2 phương án. Cụ thể, Phương án 1: Tăng tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm hằng năm; ưu tiên giải quyết đơn sắp hết thời hạn kháng nghị. Bảo đảm việc giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đúng thời hạn, có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Hạn chế đến mức thấp nhất việc trả lời đơn không có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, sau đó người có thẩm quyền lại kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm.

Phương án 2: Tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên, ưu tiên giải quyết các đơn sắp hết thời hạn kháng nghị. Bảo đảm việc giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đúng thời hạn, có căn cứ, đúng quy định của pháp luật. Hạn chế đến mức thấp nhất việc trả lời đơn không có căn cứ kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm, sau đó người có thẩm quyền lại kháng nghị giám đốc thẩm, tái thẩm.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Mai Thị Phương Hoa cho biết, nhiều ý kiến trong Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu tán thành Phương án 2 vì cho rằng Phương án này kế thừa quy định tại Nghị quyết số 96/2019/QH14 quy định cụ thể tỷ lệ giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm đạt từ 60% trở lên, từ đó thúc đẩy các cơ quan tố tụng trong việc nỗ lực giải quyết đơn của công dân, đồng thời tạo cơ sở cho việc theo dõi, đánh giá và giám sát của Quốc hội.

Một số ý kiến trong Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, Thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, Thường trực Hội đồng Dân tộc, Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát tán thành Phương án 1 theo hướng bỏ chỉ tiêu định lượng về giải quyết đơn đề nghị giám đốc thẩm, tái thẩm của Viện Kiểm sát nhân dân nhưng quy định chặt chẽ, yêu cầu tăng tỷ lệ giải quyết hằng năm, bảo đảm chất lượng và thời hạn giải quyết đơn nhằm tránh tạo áp lực lớn đến cán bộ ngành Kiểm sát trong bối cảnh nguồn lực, biên chế được tinh giản.

Không hạ các chỉ tiêu về chất lượng

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành các quan điểm sửa đổi Nghị quyết một cách toàn diện, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ quan chức năng, cơ quan kiểm sát, cơ quan điều tra, cơ quan tòa án, đáp ứng yêu cầu rất cao của công tác đổi mới tư duy xây dựng pháp luật và cải cách tư pháp trong giai đoạn mới.

Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, quan điểm chung là Nghị quyết sửa đổi toàn diện nhưng không hạ các chỉ tiêu về chất lượng so với Nghị quyết số 96/2019/QH14; đồng thời, phải thể hiện cả các nhiệm vụ theo chỉ tiêu định tính và chỉ tiêu định lượng. Đối với các chỉ tiêu định lượng phải cụ thể, chứng minh tính khả thi, không chạy theo bệnh thành tích. Đối với các chỉ tiêu định lượng có thể phân cấp cho các ngành, thủ trưởng các ngành xác định cụ thể thành định tính hằng năm tùy theo điều kiện, yêu cầu của hoạt động công tác, phấn đấu năm sau thực hiện công việc tốt hơn, chất lượng hơn so với năm trước và gửi các chỉ tiêu để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội giám sát.

Việt Thắng