Nam kỹ sư 31 tuổi nhập viện sau nhiều ngày tập gym liên tục, bác sĩ cảnh báo biến chứng nguy hiểm

Theo Ths.BS Nguyễn Thị Hoa - Khoa Thận tiết niệu và Lọc máu (Bệnh viện E), người bệnh nhập viện trong tình trạng đau mỏi dữ dội vùng cơ hai cánh tay, sưng nề, đỏ rát kèm buồn nôn. Qua thăm khám lâm sàng và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ xác định người bệnh mắc hội chứng tiêu cơ vân do vận động quá sức.

Theo người bệnh, anh là kỹ sư xây dựng, thường xuyên làm việc tại công trường với cường độ lao động cao. Sau giờ làm, anh vẫn duy trì tập gym từ 1-2 giờ mỗi ngày nhằm cải thiện thể lực và vóc dáng.

Các bài tập chủ yếu tập trung vào nhóm cơ tay, vai và ngực với mức tạ từ 5-10kg. Tuy nhiên, việc tập luyện hoàn toàn dựa trên kinh nghiệm cá nhân, chưa từng được huấn luyện viên đánh giá thể trạng hoặc xây dựng giáo án phù hợp.

Bác sĩ kiểm tra sức khỏe cho bệnh nhân

Không chỉ vậy, người bệnh thường xuyên duy trì cường độ tập cao trong nhiều ngày liên tiếp, ít dành thời gian nghỉ ngơi để cơ bắp phục hồi. Ban đầu, anh chỉ thấy đau nhức cơ nhiều hơn sau mỗi buổi tập nên nghĩ đây là phản ứng bình thường của việc luyện tập. Vì vậy, anh vẫn tiếp tục lịch tập như cũ.

Chỉ sau một thời gian ngắn, tình trạng đau tăng lên rõ rệt. Hai cánh tay xuất hiện sưng nề, đỏ rát, khiến việc mặc quần áo, nâng đồ vật hay thực hiện các sinh hoạt hằng ngày đều trở nên khó khăn. Lo lắng sức khỏe diễn biến bất thường, gia đình đã đưa anh đến Bệnh viện E cấp cứu.

Theo ThS.BS Nguyễn Thị Hoa, tiêu cơ vân là tình trạng các tế bào cơ bị tổn thương và phá hủy, làm giải phóng các chất bên trong tế bào cơ vào máu. Bệnh có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chấn thương, nhiễm trùng, sử dụng thuốc hoặc vận động quá sức.

"Trong trường hợp này, việc tập luyện cường độ cao kéo dài nhưng không có thời gian nghỉ ngơi hợp lý đã khiến các nhóm cơ bị quá tải và dẫn đến tổn thương cơ," bác sĩ Hoa phân tích.

May mắn, người bệnh được đưa đến bệnh viện khi chưa xuất hiện tổn thương thận hay các biến chứng nghiêm trọng khác. Khi nhập viện, người bệnh đau cơ nhiều, sưng nề và đỏ rát hai cánh tay, nhưng chưa ghi nhận dấu hiệu suy thận. Sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng lâm sàng cải thiện rõ rệt, các chỉ số xét nghiệm dần trở về bình thường.

Theo các bác sĩ, những năm gần đây, các môn thể thao như gym, pickleball, chạy bộ, đạp xe hay các môn sức bền ngày càng thu hút nhiều người tham gia. Đây là tín hiệu tích cực khi người dân quan tâm hơn đến việc rèn luyện sức khỏe.

Sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng lâm sàng của bệnh nhân đã cải thiện rõ rệt, các chỉ số xét nghiệm dần trở về bình thường.

Tuy nhiên, không ít người lại có xu hướng tập luyện theo phong trào hoặc đặt mục tiêu tăng cơ, giảm cân trong thời gian ngắn nên liên tục tăng cường độ và thời gian tập vượt quá khả năng thích nghi của cơ thể.

Ngoài việc vận động quá sức, các yếu tố như mất nước, làm việc trong môi trường nắng nóng kéo dài, thiếu ngủ, dinh dưỡng không hợp lý hoặc sử dụng các sản phẩm hỗ trợ tập luyện không phù hợp cũng làm tăng nguy cơ mắc hội chứng tiêu cơ vân.

Theo ThS.BS Nguyễn Thị Hoa, trường hợp nam kỹ sư là ví dụ điển hình khi cường độ lao động tại công trường vốn đã rất lớn, cộng thêm việc tập gym nặng nhiều ngày liên tiếp khiến cơ thể không có đủ thời gian phục hồi, dẫn đến tổn thương cơ.

Các bác sĩ cảnh báo, tiêu cơ vân không phải lúc nào cũng có biểu hiện điển hình. Nhiều trường hợp chỉ đau nhức hoặc sưng cơ sau tập nên dễ nhầm với tình trạng mỏi cơ thông thường và tiếp tục luyện tập.

Nếu không được phát hiện sớm, bệnh có thể gây suy thận cấp do các chất từ cơ bị phá hủy đi vào máu, rối loạn điện giải, đặc biệt là tăng kali máu gây rối loạn nhịp tim, thậm chí đe dọa tính mạng. Một số trường hợp nặng còn có thể gặp hội chứng chèn ép khoang, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng vận động của chi.

Các chuyên gia khuyến cáo, khi xuất hiện các dấu hiệu như đau cơ dữ dội kéo dài, sưng nề bất thường, yếu cơ, khó vận động, buồn nôn hoặc nước tiểu chuyển màu sẫm như nước trà đặc, người dân cần ngừng tập luyện và đến cơ sở y tế để được thăm khám ngay.

Để phòng ngừa hội chứng tiêu cơ vân, người tập cần xây dựng chương trình luyện tập phù hợp với thể trạng, tránh tăng đột ngột cường độ hoặc thời gian vận động, đặc biệt với người mới bắt đầu hoặc sau thời gian dài gián đoạn tập luyện.

Đồng thời, cần bảo đảm uống đủ nước, ngủ đủ giấc, bổ sung dinh dưỡng hợp lý, dành thời gian nghỉ ngơi để cơ thể phục hồi và nên tập luyện dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên hoặc chuyên gia có chuyên môn nhằm hạn chế nguy cơ chấn thương và các biến chứng nguy hiểm.

Nam Anh