Năm học 2026-2027: Thủ tướng yêu cầu đủ giáo viên, đủ trường lớp, đủ sách giáo khoa

Thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, thời gian qua, ngành Giáo dục đã nỗ lực hoàn thiện thể chế, đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, thúc đẩy chuyển đổi số và chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới.

Tuy nhiên, tại nhiều địa phương vẫn xảy ra tình trạng thiếu trường, thiếu lớp học, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học chưa đáp ứng yêu cầu, nhất là ở những khu vực có tốc độ gia tăng dân số nhanh. Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ chưa được giải quyết triệt để; bạo lực học đường diễn biến phức tạp; việc tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông tại một số địa phương còn thiếu nghiêm túc, ảnh hưởng đến uy tín của toàn ngành.

Để tạo chuyển biến rõ nét, thực chất trong năm học 2026-2027, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”; tập trung tháo gỡ khó khăn, khắc phục hạn chế và triển khai đồng bộ các nhiệm vụ đột phá.

Khắc phục bệnh thành tích, đánh giá đúng năng lực người học

Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao tiếp tục rà soát, hoàn thiện đồng bộ hệ thống thể chế, chính sách và pháp luật về giáo dục, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, không để phát sinh khoảng trống pháp lý hoặc chồng chéo về thẩm quyền.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm xây dựng bộ chỉ số theo dõi, giám sát việc thực hiện các mục tiêu phát triển giáo dục; tăng cường kỷ luật, kỷ cương và trách nhiệm thực thi công vụ.

Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu xây dựng văn hóa trung thực, liêm chính, thực chất; có giải pháp cụ thể khắc phục bệnh thành tích trong dạy học, kiểm tra và đánh giá. Các cơ sở giáo dục không chạy theo tỷ lệ lên lớp, tỷ lệ tốt nghiệp mà phải bảo đảm đánh giá đúng năng lực, phẩm chất của người học.

Các địa phương phải tăng cường phòng, chống gian lận trong thi cử, nhất là Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2027; ứng dụng công nghệ để phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Người đứng đầu chính quyền địa phương, cơ sở giáo dục và cơ quan chức năng phải chịu trách nhiệm về tính công bằng, trung thực, minh bạch, khách quan trong kiểm tra, đánh giá và tổ chức thi.

Sắp xếp lại mạng lưới trường lớp nhưng phải bảo đảm quyền học tập

Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn các địa phương rà soát, sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập theo hướng hình thành những cơ sở giáo dục có quy mô phù hợp, gắn với cơ cấu lại mạng lưới trường lớp, tổ chức bộ máy và đội ngũ nhân sự.

Các điểm trường lẻ không đáp ứng tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu tại vùng sâu, vùng xa, biên giới và vùng đồng bào dân tộc thiểu số sẽ được rà soát, sắp xếp lại, từng bước tập trung nguồn lực để phát triển trường nội trú, bán trú tại điểm trường chính.

Việc sắp xếp phải bảo đảm quyền học tập, cơ hội tiếp cận giáo dục và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho học sinh đến trường, không làm phát sinh thêm rào cản địa lý hoặc chi phí đối với người học.

Các địa phương phải báo cáo kết quả thực hiện về Bộ Giáo dục và Đào tạo trước ngày 1/9/2026 để tổng hợp, báo cáo Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Bảo đảm đủ sách giáo khoa, đẩy nhanh dạy học hai buổi mỗi ngày

Trong năm học mới, ngành Giáo dục triển khai phổ cập giáo dục mầm non đối với trẻ em từ 3 đến 5 tuổi, thực hiện giáo dục bắt buộc ở cấp trung học cơ sở và thí điểm Chương trình giáo dục mầm non mới.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm triển khai hiệu quả một bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông thống nhất trong cả nước, bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa trước ngày 15/8/2026.

Việc dạy và học ngoại ngữ tiếp tục được tăng cường, trong đó từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và khuyến khích dạy ngôn ngữ của các quốc gia láng giềng.

Các cơ sở giáo dục đẩy nhanh lộ trình tổ chức dạy học hai buổi mỗi ngày; tăng cường giáo dục STEM, STEAM, kỹ năng số, giáo dục thể chất, nghệ thuật, hướng nghiệp và các hoạt động phát triển phẩm chất, năng lực học sinh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương phải rà soát, cắt giảm những kỳ thi, cuộc thi không cần thiết, qua đó giảm áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.

Tuyển đủ giáo viên ngay từ đầu năm học

Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Nội vụ hướng dẫn các địa phương cơ cấu lại đội ngũ theo hướng tăng số lượng giáo viên trực tiếp giảng dạy; hoàn thành việc rà soát, sắp xếp và tuyển đủ giáo viên theo quy định ngay từ đầu năm học 2026-2027.

Chính sách quản lý biên chế giáo viên phải được xây dựng theo hướng linh hoạt, sát thực tế, gắn với quy mô học sinh, số lớp học và đặc thù từng vùng, miền. Các địa phương được phân cấp, chủ động tuyển dụng và sử dụng giáo viên trên cơ sở định mức thực tế.

Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu chính sách thu hút nhà giáo, nhất là giáo viên các môn học đặc thù và giáo viên công tác tại vùng khó khăn; sửa đổi định mức, chế độ làm việc phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Ngành Giáo dục phải tiếp tục cắt giảm hồ sơ, sổ sách, báo cáo trung gian và áp lực hành chính để giáo viên có thêm thời gian tập trung cho công tác chuyên môn, giảng dạy và giáo dục học sinh.

Bộ Nội vụ có trách nhiệm rà soát đội ngũ công chức quản lý nhà nước về giáo dục ở cấp xã, bảo đảm mỗi xã có người đủ năng lực tham mưu, quản lý lĩnh vực giáo dục, chấm dứt tình trạng địa phương không có cán bộ phụ trách giáo dục trong năm 2026.

Ưu tiên đầu tư trường lớp, hạ tầng số và thiết bị dạy học

Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương sửa đổi các tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức về trường chuẩn quốc gia, cơ sở vật chất, trường và lớp học, bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế của từng vùng, miền.

Các địa phương cần ưu tiên đầu tư xây dựng trường học kiên cố; bổ sung phòng học, phòng bộ môn, thư viện, phòng chức năng, nhà tập, sân tập thể dục thể thao và các thiết bị thí nghiệm, thực hành, STEM, STEAM, công nghệ thông tin.

Nguồn lực phải được ưu tiên cho học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo và khu vực có điều kiện kinh tế, xã hội đặc biệt khó khăn, từng bước thu hẹp khoảng cách về điều kiện học tập giữa các vùng, miền và giữa các cơ sở giáo dục.

Bộ Tài chính được giao ưu tiên bố trí ngân sách cho các nhiệm vụ cấp bách, trọng tâm như xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền; tổ chức học bán trú, nội trú; phát triển hạ tầng số; hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và hỗ trợ người học có hoàn cảnh khó khăn.

Các địa phương được khuyến khích sử dụng trụ sở, nhà công vụ và công trình công dôi dư sau sắp xếp để chuyển đổi thành cơ sở giáo dục, y tế theo quy định.

Kiểm soát lạm thu, dạy thêm và các hoạt động liên kết giáo dục

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải chỉ đạo thực hiện công khai, minh bạch các khoản thu trong trường học; công khai số điện thoại tiếp nhận phản ánh về tình trạng lạm thu, dạy thêm và học thêm trái quy định.

Người đứng đầu cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý trực tiếp sẽ bị xử lý nghiêm nếu để xảy ra lạm thu, ép buộc hoặc gợi ý học sinh học thêm trái quy định, gây áp lực đối với học sinh và cha mẹ học sinh.

Các địa phương phải kiểm soát chặt chẽ hoạt động liên kết giáo dục, không tổ chức các hoạt động liên kết trong giờ học chính khóa; không đặt thêm hồ sơ, thủ tục và báo cáo ngoài quy định.

Xây dựng môi trường học đường an toàn, nhân văn

Chỉ thị yêu cầu đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, kỹ năng số, văn hóa ứng xử, tinh thần trách nhiệm, khát vọng cống hiến và ý thức chấp hành pháp luật cho học sinh, sinh viên.

Các cơ sở giáo dục cần nâng cao chất lượng tư vấn tâm lý, chăm sóc sức khỏe học đường, tổ chức bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý và an toàn thực phẩm.

Văn hóa học đường phải được xây dựng trên nền tảng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, kỷ cương, nhân văn; chủ động phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, thuốc lá điện tử, ma túy và các tệ nạn xã hội.

Học sinh cần được trang bị năng lực tự bảo vệ, khả năng nhận diện và chủ động phòng ngừa các nguy cơ từ sớm, từ xa, đặc biệt là những rủi ro trên môi trường mạng.

Bộ Công an được giao xây dựng phương án quản lý việc sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội trong trường học phù hợp với từng cấp học; phối hợp với ngành Giáo dục ngăn chặn bạo lực học đường phát sinh từ mạng xã hội và kiểm soát các nội dung độc hại có thể tác động đến học sinh.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát

Thủ tướng yêu cầu tập trung chuyển đổi số toàn diện trong giáo dục và đào tạo, xây dựng hệ sinh thái giáo dục số thống nhất, đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

Trí tuệ nhân tạo được ứng dụng có kiểm soát trong quản trị, tổ chức dạy học, kiểm tra và đánh giá, phù hợp với từng cấp học, trình độ đào tạo và điều kiện của từng địa phương.

Ngành Giáo dục tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu giáo dục quốc gia, nhất là dữ liệu về học bạ, văn bằng và chứng chỉ, bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, liên thông, thống nhất, dùng chung”.

Việc quản trị, điều hành trên môi trường số phải gắn với giảm tối đa hồ sơ giấy, thủ tục hành chính và phát triển các nền tảng học tập số dùng chung.

Nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp và đại học

Đối với giáo dục nghề nghiệp, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao hoàn thành việc sắp xếp mạng lưới cơ sở công lập; khuyến khích phát triển cơ sở tư thục và hoạt động đào tạo nghề tại doanh nghiệp.

Chương trình đào tạo phải tăng thời lượng thực hành, thực tập và đào tạo tại doanh nghiệp; đẩy mạnh công nhận kỹ năng, kinh nghiệm làm việc của người học; phát triển mô hình trung học nghề nhằm mở rộng lựa chọn phân luồng sau trung học cơ sở.

Đối với giáo dục đại học, ngành Giáo dục xây dựng Chiến lược phát triển giáo dục đại học đáp ứng yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nhất là trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ lõi, công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Hệ thống cơ sở giáo dục đại học công lập tiếp tục được sắp xếp, tái cấu trúc; tập trung đầu tư phát triển các trường đại học trọng điểm, đại học tinh hoa và các trung tâm đào tạo, nghiên cứu xuất sắc.

Các chương trình đào tạo nhân lực chất lượng cao được ưu tiên triển khai trong những lĩnh vực như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, điện hạt nhân, đường sắt, dữ liệu lớn, công nghệ số và năng lượng mới.

Thủ tướng yêu cầu tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương trong xây dựng chương trình, đào tạo, nghiên cứu, tuyển dụng và phát triển nguồn nhân lực.

Địa phương chịu trách nhiệm toàn diện về các điều kiện năm học mới

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phải ưu tiên cao nhất cho công tác chuẩn bị năm học 2026-2027, bảo đảm đủ giáo viên, trường lớp, cơ sở vật chất, sách giáo khoa và thiết bị dạy học.

Các địa phương chủ động bố trí ngân sách và huy động nguồn lực hợp pháp để hỗ trợ học sinh, giáo viên ở vùng khó khăn; ưu tiên kinh phí cho bữa ăn bán trú, thiết bị học tập, đồ dùng học tập, trường lớp nội trú, bán trú, phương tiện đi lại cho học sinh và nhà công vụ cho giáo viên.

Đối với các tỉnh, thành phố có xã biên giới đất liền, các công trình trường phổ thông nội trú liên cấp thuộc đợt đầu, khởi công từ năm 2025, phải hoàn thành trước ngày 30/8/2026.

Người đứng đầu địa phương chịu trách nhiệm trước Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ nếu để công trình chậm tiến độ, không bảo đảm chất lượng, phát sinh lãng phí hoặc tiêu cực.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị; kịp thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc và báo cáo Thủ tướng Chính phủ những vấn đề vượt thẩm quyền.

Nhật Linh