Mỹ truy tố vụ buôn lậu công nghệ AI sang Trung Quốc trị giá 2,5 tỷ USD

Ba bị cáo gồm Liêu Nghĩa Hiền, đồng sáng lập công ty sản xuất máy chủ trí tuệ nhân tạo Super Micro; Trương Thụy Tạng, quản lý bán hàng tại văn phòng Đài Loan (Trung Quốc) và Tôn Đình Vĩ, một nhà thầu. Theo cáo trạng tại tòa án liên bang ở Manhattan, các đối tượng bị cáo buộc tham gia một âm mưu phức tạp nhằm vận chuyển các máy chủ AI sản xuất tại Mỹ qua Đài Loan (Trung Quốc) và một số nước Đông Nam Á trước khi đưa vào Trung Quốc.

Dù không nêu tên doanh nghiệp trong đơn kiện, song công ty Super Micro có trụ sở tại San Jose, bang California xác nhận đã được thông báo về vụ việc và đang hợp tác với các nhà điều tra. Công ty cho biết đã cho hai nhân sự nghỉ và chấm dứt hợp đồng với người còn lại ngay sau khi các cáo buộc được công bố.

Ảnh minh họa: Reuters

Nvidia, đối tác cung cấp chip chính cho Super Micro, cũng nhanh chóng lên tiếng khẳng định luôn tuân thủ nghiêm ngặt luật xuất khẩu. Nvidia tuyên bố sẽ không cung cấp bất kỳ dịch vụ hay hỗ trợ kỹ thuật nào cho các hệ thống bị chuyển hướng xuất khẩu trái phép.

Theo các công tố viên, nhóm này đã sử dụng nhiều biện pháp tinh vi để qua mặt cơ quan kiểm soát, bao gồm việc vận chuyển máy chủ qua nhiều quốc gia trung gian, đóng gói lại trong các thùng không nhãn mác và dàn dựng các “máy chủ giả” để đối phó với các cuộc kiểm tra tuân thủ. Thậm chí, họ bị cáo buộc dùng máy sấy tóc để bóc nhãn và số sê-ri từ máy thật, rồi dán sang thiết bị giả nhằm che giấu việc chuyển hàng.

Giới chức Mỹ cho biết các máy chủ giá trị hơn 500 triệu USD đã bị chuyển hướng sang Trung Quốc chỉ trong khoảng thời gian từ tháng 4 đến giữa tháng 5/2025. Đây là các sản phẩm có thể sử dụng chip AI tiên tiến, lĩnh vực đang bị Mỹ siết chặt xuất khẩu sang Trung Quốc từ năm 2022.

Hai bị cáo đã bị bắt giữ, trong khi một người vẫn đang lẩn trốn. Vụ việc được đánh giá là một trong những nỗ lực quy mô lớn nhằm né tránh các lệnh kiểm soát công nghệ của Mỹ, trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Washington và Bắc Kinh ngày càng gay gắt.

Quang Trung/VOV-Washington