Mỹ - Trung Quốc rà soát thỏa thuận đình chiến thương mại

Mỹ - Trung Quốc nối lại đối thoại kinh tế

Theo Reuters, rạng sáng ngày 16/3 theo giờ Việt Nam, các quan chức kinh tế hàng đầu của Mỹ và Trung Quốc đã kết thúc ngày làm việc đầu tiên (ngày 15/3) trong hai ngày đàm phán tại Paris (Pháp). Hoạt động này nhằm tháo gỡ những vướng mắc trong thỏa thuận đình chiến thương mại, đồng thời tạo điều kiện cho chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, gặp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tháng 3.

Cuộc thảo luận sẽ do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc He Lifeng dẫn đầu. (Ảnh: EPA Images)

Các cuộc thảo luận do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong dẫn đầu, dự kiến tập trung vào việc điều chỉnh thuế quan của Mỹ, dòng chảy khoáng sản đất hiếm và nam châm do Trung Quốc sản xuất cho các khách hàng của Mỹ, các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ cao của Mỹ, cũng như việc Trung Quốc mua nông sản Mỹ.

Hai bên đã họp hơn 6 giờ tại trụ sở ở Paris của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và dự kiến nối lại đàm phán vào sáng 16/3, theo người phát ngôn Bộ Tài chính Mỹ.

Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer, người tham gia đàm phán, cho biết hôm Washington muốn bảo đảm sự ổn định trong quan hệ Mỹ - Trung Quốc.

“Chúng tôi muốn chắc chắn rằng chúng tôi tiếp tục nhận được nguồn đất hiếm cần thiết cho nền sản xuất của mình, rằng họ tiếp tục mua những mặt hàng họ nên mua từ chúng tôi, và rằng các nhà lãnh đạo có cơ hội gặp gỡ để bảo đảm mối quan hệ đi đúng hướng”, ông Jamieson Greer nói với CNBC trước khi lên đường tới Paris.

Các cuộc gặp giữa ông Jamieson Bessent, ông Jamieson Greer, ông Hà Lập Phong và nhà đàm phán thương mại Trung Quốc Lý Thành Cương diễn ra sau hàng loạt cuộc họp tại các thành phố châu Âu năm ngoái nhằm giảm căng thẳng thương mại, vốn từng đe dọa làm gián đoạn nghiêm trọng thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Các nhà phân tích thương mại Mỹ và Trung Quốc nhận định rằng do thời gian chuẩn bị hạn chế và sự chú ý của Washington đang dồn vào cuộc xung đột Mỹ – Israel với Iran, khả năng đạt được bước đột phá thương mại lớn tại Paris hoặc tại hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh là khá thấp.

Theo Scott Kennedy, chuyên gia kinh tế Trung Quốc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), mục tiêu tối thiểu của hai bên là duy trì đối thoại để tránh đổ vỡ và tái leo thang căng thẳng.

Ông Scott Kennedy cho rằng Tổng thống Donald Trump có thể muốn đạt được cam kết lớn từ Trung Quốc, về việc đặt mua máy bay mới của Boeing cũng như tăng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng và đậu tương của Mỹ. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, Washington có thể phải đưa ra một số nhượng bộ liên quan đến các biện pháp kiểm soát xuất khẩu.

Tổng thống Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình có thể gặp nhau thêm ba lần nữa trong năm nay, bao gồm tại Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) do Trung Quốc đăng cai vào tháng 11 và Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) do Mỹ tổ chức vào tháng 12, nơi có thể mang lại những tiến triển rõ ràng hơn.

Lo ngại về thị trường dầu mỏ do căng thẳng Iran

Cuộc chiến tại Iran nhiều khả năng cũng được đề cập trong các cuộc đàm phán ở Paris, đặc biệt liên quan đến việc giá dầu tăng mạnh và nguy cơ đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển mà Trung Quốc nhận khoảng 45% lượng dầu nhập khẩu.

Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thông báo miễn trừ trừng phạt trong 30 ngày, để cho phép bán lượng dầu Nga đang mắc kẹt trên các tàu chở dầu ngoài khơi nhằm tăng nguồn cung.

Trong bối cảnh chiến sự Trung Đông tiếp tục leo thang, Tổng thống Donald Trump cũng kêu gọi các quốc gia khác hỗ trợ bảo vệ hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, sau khi Washington tấn công các mục tiêu quân sự của Iran tại đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu của nước này và phía Iran cũng đe dọa đáp trả.

Hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa Xã nhận định rằng những tiến triển “có ý nghĩa” trong hợp tác kinh tế Mỹ - Trung Quốc có thể giúp khôi phục niềm tin cho nền kinh tế toàn cầu vốn đang ngày càng mong manh.

Rà soát thỏa thuận đình chiến thương mại

Hai bên dự kiến xem xét tiến độ thực hiện các cam kết theo thỏa thuận đình chiến thương mại tháng 10/2025, do Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình công bố tại Busan (Hàn Quốc). Thỏa thuận này giúp tránh một đợt leo thang căng thẳng lớn, cắt giảm một phần thuế quan của Mỹ đối với hàng nhập khẩu từ Trung Quốc và tạm dừng trong một năm các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm nghiêm ngặt của Bắc Kinh.

Thỏa thuận cũng tạm dừng việc mở rộng “danh sách đen” của Mỹ đối với các công ty Trung Quốc bị cấm mua hàng công nghệ cao của Mỹ, bao gồm thiết bị sản xuất bán dẫn.

Trung Quốc đồng thời cam kết mua 12 triệu tấn đậu tương Mỹ trong niên vụ 2025 và 25 triệu tấn trong niên vụ 2026, bắt đầu từ vụ thu hoạch mùa thu.

Các quan chức Mỹ, trong đó có Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, cho biết Trung Quốc đến nay đã thực hiện các cam kết theo thỏa thuận Busan, dẫn chứng lượng mua đậu tương đạt mục tiêu ban đầu.

Tuy nhiên, dù một số ngành đã nhận được nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc, quốc gia chiếm ưu thế trong sản xuất toàn cầu, các công ty hàng không vũ trụ và bán dẫn của Mỹ vẫn đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt vật liệu quan trọng như yttrium, được sử dụng trong lớp phủ chịu nhiệt của động cơ phản lực.

Theo William Chou, chuyên gia cao cấp tại Viện Hudson, ưu tiên trước mắt của Mỹ tại các cuộc đàm phán Paris có thể là thúc đẩy Trung Quốc tăng mua nông sản và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn đất hiếm.

Ở một diễn biến khác, trong cuộc phỏng vấn mới nhất với Financial Times, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng Trung Quốc nên tham gia giải quyết nguy cơ gián đoạn tại eo biển Hormuz do xung đột liên quan Iran.

Lê An