Mỹ tăng 350% ngân sách xe công binh phá mìn M1150, thúc đẩy tác chiến không người lái

Trong kế hoạch ngân sách quốc phòng năm tài khóa 2027, quân đội Mỹ đề xuất tăng mạnh chi tiêu cho chương trình xe công binh phá mìn M1150 ABV, mức tăng lên tới 350% so với năm trước.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh lực lượng lục quân đang đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa, đặc biệt là các phương tiện hoạt động ở tuyến đầu với mức độ nguy hiểm cao.

Theo các tài liệu ngân sách, khoản chi cho chương trình M1150 dự kiến tăng từ khoảng 4 triệu USD trong năm 2026 lên 18 triệu USD vào năm 2027.

Nguồn kinh phí bổ sung sẽ được sử dụng để nâng cấp 5 phương tiện hiện có và trang bị 3 bộ hệ thống điều khiển từ xa, cho phép phương tiện vận hành mà không cần kíp lái trực tiếp bên trong.

Xe công binh phá mìn M1150 là phương tiện chuyên dụng được phát triển trên khung gầm xe tăng chiến đấu chủ lực M1A1 Abrams, với nhiệm vụ chính là mở đường qua bãi mìn và vật cản trên chiến trường.

Phương tiện này có khối lượng khoảng 63 tấn, được bảo vệ bằng giáp dày tương đương xe tăng, cho phép hoạt động trong môi trường có hỏa lực mạnh.

Về cấu hình, M1150 được trang bị lưỡi cày phá mìn gắn phía trước, có khả năng kích nổ hoặc đẩy bật mìn khỏi mặt đất, cùng lưỡi ủi để dọn chướng ngại vật.

Đáng chú ý nhất là hệ thống phóng dây nổ phá mìn kiểu MICLIC, cho phép tạo hành lang an toàn dài tới 100 km trong bãi mìn chỉ trong thời gian ngắn.

Ngoài ra, xe còn có hệ thống phóng lựu khói để che chắn và tăng khả năng sống sót khi tiếp cận khu vực nguy hiểm.

Trọng tâm của đợt nâng cấp lần này là tích hợp hệ thống điều khiển từ xa. Công nghệ này cho phép kíp vận hành điều khiển xe từ một phương tiện khác, điển hình như xe chiến đấu bộ binh M2 Bradley, ở khoảng cách an toàn.

Toàn bộ chức năng của xe, từ di chuyển, điều khiển thiết bị phá mìn đến triển khai dây nổ, đều có thể thực hiện từ xa thông qua hệ thống này.

Việc đưa M1150 vào mô hình vận hành không người lái phản ánh sự thay đổi trong tư duy tác chiến của quân đội Mỹ.

Trong các xung đột gần đây, mìn chống tăng và thiết bị nổ tự chế tiếp tục là mối đe dọa lớn đối với lực lượng cơ giới.

Các phương tiện công binh như M1150 thường phải đi đầu đội hình, đối mặt trực tiếp với nguy cơ bị tấn công. Do đó, việc loại bỏ kíp lái khỏi khu vực nguy hiểm giúp giảm thiểu đáng kể thương vong.

Trong thực tế triển khai, các xe công binh phá mìn M1150 thường hoạt động theo cặp để tối ưu hiệu quả.

Một xe đảm nhiệm phá mìn bằng lưỡi cày hoặc dây nổ, trong khi xe còn lại dọn dẹp vật cản, tạo hành lang cho lực lượng thiết giáp phía sau.

Khi được trang bị hệ thống điều khiển từ xa, cả hai phương tiện có thể phối hợp mà không cần con người trực tiếp hiện diện trên tuyến đầu.

Dù mức tăng ngân sách rất lớn, chương trình M1150 vẫn chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng chi tiêu cho các phương tiện chiến đấu bánh xích của quân đội Mỹ.

Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng đây là bước đi mang tính định hướng, đặt nền tảng cho việc mở rộng các hệ thống tác chiến không người lái trong tương lai.

Xu hướng này phù hợp với chiến lược chung của Mỹ, trong đó ưu tiên các năng lực tác chiến từ xa nhằm duy trì khoảng cách an toàn với đối phương.

Việc nâng cấp xe công binh phá mìn M1150 không chỉ cải thiện hiệu quả mở đường trên chiến trường mà còn góp phần bảo vệ lực lượng, yếu tố ngày càng được coi trọng trong các chiến dịch quân sự hiện đại.

Việt Hùng