Mỹ ra mắt 'sát thủ bầy đàn', sở hữu vũ khí vi sóng có thể hạ hơn 50 UAV trong một lần xuất kích

Hệ thống MORFIUS X-Rotor do Lockheed Martin chế tạo. Ảnh: Defense News.

Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng bầy đàn máy bay không người lái (UAV) ngày càng trở thành thách thức lớn trên chiến trường hiện đại, tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin vừa giới thiệu MORFIUS X-Rotor - hệ thống đánh chặn UAV thế hệ mới sử dụng vũ khí vi sóng công suất cao (High-Power Microwave - HPM) thay vì tên lửa hay đạn đánh chặn truyền thống.

Theo Lockheed Martin, MORFIUS X-Rotor được thiết kế để vô hiệu hóa đồng thời nhiều UAV trong một nhiệm vụ, giúp giảm đáng kể chi phí tác chiến và tăng hiệu quả đối phó với các đợt tấn công theo bầy đàn.

Hãng cho biết hệ thống có khả năng tiêu diệt hơn 50 UAV chỉ trong một lần xuất kích, sau đó có thể được thu hồi, kiểm tra và tái sử dụng nhiều lần thay vì phải tiêu hao toàn bộ như các loại tên lửa đánh chặn hiện nay.

Ông Randy Crites, Phó Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc phụ trách các chương trình tiên tiến của Lockheed Martin Missiles and Fire Control, nhận định MORFIUS X-Rotor thiết lập một tiêu chuẩn mới trong lĩnh vực chống UAV khi vừa duy trì tỷ lệ tiêu diệt mục tiêu cao, vừa giúp giảm đáng kể chi phí cho mỗi lần đánh chặn.

Sự xuất hiện của MORFIUS X-Rotor cũng phản ánh xu hướng mới trong phát triển vũ khí chống UAV của quân đội Mỹ. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tên lửa phòng không có giá hàng trăm nghìn đến hàng triệu USD để bắn hạ những chiếc drone giá chỉ vài nghìn USD, Washington đang đẩy mạnh các giải pháp năng lượng định hướng như laser và vi sóng công suất cao nhằm tạo ra phương thức đánh chặn có chi phí thấp nhưng hiệu quả cao.

Hoạt động như thế nào?

Khác với các hệ thống phòng không truyền thống sử dụng đầu đạn nổ hoặc va chạm trực tiếp để tiêu diệt mục tiêu, MORFIUS X-Rotor sử dụng xung vi sóng công suất cao để tấn công vào hệ thống điện tử bên trong UAV.

Khi chùm vi sóng được phát ra, năng lượng điện từ sẽ làm nhiễu hoặc phá hỏng các linh kiện điện tử, hệ thống điều khiển bay, cảm biến và bộ thu tín hiệu định vị của máy bay không người lái. Thay vì bị bắn nổ trên không, UAV thường sẽ mất khả năng điều khiển, rơi xuống hoặc không thể tiếp tục hoàn thành nhiệm vụ.

Đây được xem là một trong những ưu điểm lớn nhất của công nghệ HPM. Trong khi tên lửa hoặc pháo phòng không thông thường chỉ tiêu diệt được từng mục tiêu riêng lẻ, vi sóng công suất cao có thể tác động đồng thời lên nhiều UAV nếu chúng hoạt động trong cùng khu vực.

Theo Lockheed Martin, MORFIUS X-Rotor được phát triển theo mô hình "one-to-many", tức một phương tiện có thể đối phó với nhiều mục tiêu cùng lúc, đặc biệt phù hợp với các cuộc tấn công bằng bầy đàn UAV đang ngày càng phổ biến tại Ukraine, Trung Đông cũng như nhiều khu vực xung đột khác.

Một điểm đáng chú ý khác là MORFIUS X-Rotor không phụ thuộc vào hệ thống radar điều khiển hỏa lực chuyên dụng.

Hệ thống có thể tích hợp với nhiều loại cảm biến, mạng lưới chỉ huy - kiểm soát (C2) và các hệ thống phát hiện mục tiêu đã có sẵn của quân đội. Điều này giúp các đơn vị triển khai không cần đầu tư thêm hạ tầng riêng biệt, đồng thời cho phép MORFIUS hoạt động linh hoạt trên nhiều môi trường tác chiến khác nhau.

Theo Lockheed Martin, thiết kế này cũng giúp rút ngắn thời gian đưa hệ thống vào biên chế, đồng thời tăng khả năng tương thích với các nền tảng tác chiến hiện có của quân đội Mỹ và các đồng minh.

Một lợi thế quan trọng khác nằm ở khả năng thu hồi sau nhiệm vụ. Sau khi hoàn thành đánh chặn, MORFIUS X-Rotor có thể quay trở lại điểm triển khai để bảo dưỡng, nạp lại hệ thống và tiếp tục thực hiện nhiệm vụ mới.

Điều này tạo ra khác biệt rất lớn so với các loại tên lửa đánh chặn dùng một lần vốn phải thay thế hoàn toàn sau mỗi lần khai hỏa.

Lockheed Martin cho biết chính khả năng tái sử dụng nhiều lần đã giúp MORFIUS X-Rotor duy trì mức chi phí tiêu diệt mục tiêu thấp, yếu tố được xem là đặc biệt quan trọng khi quân đội phải đối mặt với những cuộc tấn công bằng hàng chục hoặc hàng trăm UAV giá rẻ.

Đối phó với bầy đàn UAV đang là một trong số những ưu tiên của quân đội Mỹ. Ảnh: Getty.

Được thiết kế để đối phó bầy đàn UAV

Theo Lockheed Martin, MORFIUS X-Rotor là phiên bản mới nhất trong chương trình MORFIUS vốn đã được nghiên cứu từ năm 2017.

Trong nhiều năm qua, nền tảng này liên tục được thử nghiệm nhằm hoàn thiện khả năng bay, hiệu quả của đầu phát vi sóng cũng như khả năng tích hợp với các hệ thống chỉ huy chiến trường.

Hiện nay, Lockheed Martin đang tăng tốc sản xuất các nguyên mẫu của cả nền tảng bay và đầu phát vi sóng công suất cao để phục vụ giai đoạn thử nghiệm tiếp theo cũng như chuẩn bị cho quá trình đưa hệ thống vào khai thác thực tế.

Các cuộc thử nghiệm gần đây được tiến hành tại Arizona, California và Oklahoma, tập trung đánh giá khả năng cơ động, hiệu quả tiêu diệt mục tiêu cũng như độ ổn định của hệ thống trong nhiều điều kiện tác chiến khác nhau.

Các thử nghiệm cũng giúp Lockheed Martin đánh giá khả năng hoạt động của đầu phát vi sóng thế hệ mới - thành phần được xem là "trái tim" của MORFIUS X-Rotor.

Theo hãng, công nghệ HPM được sử dụng trên phiên bản mới thuộc cùng dòng thiết bị đã chứng minh hiệu quả trong việc vô hiệu hóa nhiều mục tiêu điện tử phức tạp, đồng thời giảm thiểu nguy cơ gây thiệt hại ngoài ý muốn cho các khu vực xung quanh.

Khác với vũ khí sử dụng đầu nổ, xung vi sóng chủ yếu tác động lên hệ thống điện tử của mục tiêu thay vì tạo ra sức công phá vật lý. Điều này giúp hạn chế đáng kể mảnh văng hoặc thiệt hại lan rộng, đặc biệt khi bảo vệ căn cứ quân sự, sân bay hay các công trình trọng yếu.

Lockheed Martin cho biết MORFIUS X-Rotor được phát triển phù hợp với Lộ trình Rapid Response Counter-Unmanned Aircraft Systems (Rapid Response Counter-UAS) giai đoạn 2025-2028 của Bộ Quốc phòng Mỹ. Chương trình này hướng tới việc đẩy nhanh quá trình đưa các hệ thống chống UAV có hiệu quả cao nhưng chi phí hợp lý vào trang bị, nhằm đối phó với sự bùng nổ của các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái trong những năm gần đây.

Theo giới phân tích quân sự, các cuộc xung đột tại Ukraine, Trung Đông và khu vực Biển Đỏ đã cho thấy UAV giá rẻ có thể tạo ra áp lực rất lớn lên các hệ thống phòng không truyền thống. Trong nhiều trường hợp, chi phí sử dụng tên lửa đánh chặn cao gấp hàng chục, thậm chí hàng trăm lần giá trị của mục tiêu bị tiêu diệt.

Chính vì vậy, các loại vũ khí năng lượng định hướng như laser và vi sóng công suất cao đang trở thành một trong những hướng phát triển được Mỹ cũng như nhiều quốc gia đầu tư mạnh.

Ngoài Lockheed Martin, các tập đoàn quốc phòng lớn như Raytheon, Epirus, Northrop Grumman hay Leonardo cũng đang phát triển các hệ thống sử dụng công nghệ tương tự để bảo vệ căn cứ quân sự, tàu chiến và các mục tiêu trọng yếu trước nguy cơ tấn công bằng bầy đàn UAV.

Tuy nhiên, Lockheed Martin khẳng định MORFIUS X-Rotor sở hữu một số ưu điểm đáng chú ý so với các giải pháp hiện có.

Theo hãng, đây là hệ thống chống UAV trên không sử dụng vi sóng công suất cao có khả năng tái sử dụng sau mỗi nhiệm vụ, được phóng từ mặt đất và có thể vô hiệu hóa hơn 50 UAV trong một lần xuất kích mà không cần radar điều khiển hỏa lực chuyên dụng.

Nhờ khả năng tích hợp với nhiều mạng lưới cảm biến và hệ thống chỉ huy khác nhau, MORFIUS X-Rotor có thể được triển khai linh hoạt trong nhiều kịch bản tác chiến, từ bảo vệ căn cứ quân sự, đội hình cơ động đến các công trình hạ tầng trọng yếu.

Giới quan sát nhận định sự ra đời của MORFIUS X-Rotor cho thấy xu hướng phòng thủ trước UAV đang chuyển dần từ các giải pháp đánh chặn đơn lẻ sang những hệ thống có thể xử lý đồng thời số lượng lớn mục tiêu với chi phí thấp hơn.

Trong bối cảnh UAV ngày càng rẻ, phổ biến và được sử dụng với quy mô lớn trên chiến trường, những hệ thống như MORFIUS X-Rotor được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ lực lượng, căn cứ và hạ tầng quân sự trước các cuộc tấn công bằng bầy đàn máy bay không người lái.

"Khai thác kiến trúc vi sóng công suất cao nhẹ, có thể thu hồi và tái sử dụng ngoài thực địa, chúng tôi mang đến giải pháp chống UAV hiệu quả với chi phí thấp nhất hiện nay, đồng thời thể hiện khả năng của Lockheed Martin trong việc nhanh chóng đưa các công nghệ tiên tiến tới quân đội Mỹ và các đồng minh", ông Randy Crites nhấn mạnh.

Theo Defense Blog, IE

Huyền Chi