Mỹ mất 1/4 số UAV trinh sát đắt đỏ trong xung đột với Iran

Theo Washington Post, những tổn thất trên tiêu tốn của người đóng thuế Mỹ ước tính khoảng 1,3 tỷ USD.

Số liệu về tổn thất được tờ báo Mỹ công bố hôm 13/8, dựa trên thông tin do 3 quan chức Mỹ giấu tên cung cấp. Một quan chức thứ 4 nói không phải tất cả các UAV MQ-9 Reaper bị mất đều do bị bắn hạ. Một số chiếc đã rơi sau khi mất liên lạc với người điều khiển.

Iran trưng bày các mảnh vỡ và xác UAV MQ-9 Reaper bị các lực lượng Tehran bắn hạ. Video: RT

Là phiên bản kế nhiệm của mẫu MQ-1 Predator, MQ-9 Reaper thuộc dòng UAV hoạt động ở độ cao trung bình và có thời gian bay dài (MALE), với khả năng bay liên tục tới 30 giờ để thực hiện nhiệm vụ giám sát hoặc tấn công chính xác bằng tên lửa Hellfire. Mỗi chiếc UAV này có giá từ 30- 50 triệu USD. Trước khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự chống Iran vào ngày 28/2, quân đội Mỹ sở hữu khoảng 185 chiếc MQ-9 Reaper, gồm 165 chiếc thuộc Không quân và 20 chiếc do Thủy quân Lục chiến vận hành.

Theo đài RT, chỉ vài giờ sau khi chiến sự bắt đầu, thông tin về việc các UAV Reaper bị bắn hạ đã xuất hiện trên các kênh Telegram của Iran. Ngay sau đó là những đoạn video, trong đó quân đội Iran tuyên bố đã tiêu diệt nhiều chiếc MQ-9 khi chúng đang bay cũng như phá hủy những chiếc khác trong nhà chứa máy bay tại các căn cứ của Mỹ ở Vùng Vịnh.

Vào thời điểm Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ ngày 9/4, các thông tin ban đầu trên truyền thông Mỹ ước tính có khoảng 20 UAV Reaper bị lực lượng Iran bắn hạ. Nếu số liệu của Washington Post là chính xác, các báo cáo ban đầu có thể đã thống kê thiếu gần một nửa số UAV loại này bị mất.

MQ-9 Reaper bắt đầu được Không quân Mỹ đưa vào biên chế năm 2007 và được sử dụng rộng rãi tại Iraq, Afghanistan cũng như trong các cuộc chiến không chính thức của Mỹ tại Pakistan, Somalia, Yemen và nhiều nơi khác.

Gắn liền với chương trình ám sát bằng UAV của cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama, MQ-9 Reaper từng được coi là loại khí tài "bất khả xâm phạm" cho đến năm 2017, khi lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn ở Yemen bắn hạ được một chiếc bằng tên lửa phòng không từ thời Liên Xô. Sau đó là một loạt tổn thất và đến khi xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bùng phát vào tháng 2 năm nay, UAV Reaper đã bị coi là lỗi thời và kém hiệu quả khi đối đầu với bất kỳ lực lượng quân sự nào có năng lực phòng không.

Tuy nhiên, Mỹ hiện không có phương án thay thế khả thi nào cho MQ-9 Reaper. Hãng General Atomics đã ngừng sản xuất loại UAV này vào năm 2020 và Lầu Năm Góc dự kiến chưa triển khai chương trình lựa chọn mẫu kế nhiệm cho đến cuối năm nay. 

Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ đã đề xuất tái khởi động dây chuyền sản xuất MQ-9 Reaper. Phó Tham mưu trưởng Không quân Mỹ David Tabor phát biểu tại phiên điều trần của Thượng viện Mỹ vào tháng 6 rằng, Lầu Năm Góc đang "xem xét các phương án mua lại càng nhiều chiếc UAV MQ-9A càng tốt" từ các đồng minh của Washington.

Tuấn Anh