Mỹ loại biên tàu ngầm hạt nhân USS Boise sau dự án sửa chữa tiêu tốn 800 triệu USD

Tàu ngầm hạt nhân tấn công nhanh USS Boise (SSN-764) được Hải quân Mỹ đưa vào biên chế năm 1992, thuộc lớp Los Angeles class, một trong những dòng tàu chủ lực trong Chiến tranh Lạnh và giai đoạn sau đó.

Với lượng giãn nước khoảng 6.900 tấn khi lặn, chiều dài gần 110 m, tàu sử dụng lò phản ứng hạt nhân để đạt tốc độ trên 46 km/h dưới nước và có thể hoạt động liên tục trong thời gian dài mà không cần tiếp nhiên liệu.

USS Boise được trang bị 4 ống phóng ngư lôi cỡ 533 mm, có khả năng triển khai ngư lôi hạng nặng dẫn đường, thủy lôi và tên lửa hành trình phóng từ tàu ngầm.

Một trong những vũ khí tiêu biểu là tên lửa hành trình tấn công mặt đất BGM-109 Tomahawk với tầm bắn hàng nghìn km, cho phép tấn công mục tiêu từ khoảng cách an toàn.

Tuy nhiên, từ năm 2015, USS Boise bắt đầu gặp vấn đề nghiêm trọng về kỹ thuật và không thể triển khai nhiệm vụ.

Đến năm 2016, tàu bị tước chứng nhận lặn, đồng nghĩa với việc không còn đủ điều kiện hoạt động dưới nước. Con tàu sau đó được đưa vào chương trình đại tu kéo dài với kỳ vọng phục hồi năng lực tác chiến.

Quá trình sửa chữa diễn ra chậm chạp trong nhiều năm. Tính đến thời điểm gần đây, Mỹ đã chi khoảng 800 triệu USD nhưng khối lượng công việc hoàn thành chỉ đạt khoảng 25%.

Theo các đánh giá nội bộ, nếu tiếp tục đại tu, tổng chi phí có thể lên tới 3 tỷ USD. Con số này gần tương đương chi phí đóng mới một tàu ngầm hiện đại, trong khi thời gian phục vụ còn lại của USS Boise không dài.

Bên cạnh chi phí tăng cao, việc kéo dài sửa chữa hơn 10 năm khiến hiệu quả đầu tư bị đặt dấu hỏi lớn.

Một tàu ngầm nằm bờ quá lâu không chỉ xuống cấp về vật chất mà còn lạc hậu về công nghệ so với các hệ thống chiến đấu mới.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tác chiến dưới biển ngày càng phụ thuộc vào cảm biến, tàng hình âm thanh và hệ thống điều khiển hỏa lực tiên tiến.

Trước thực tế đó, Hải quân Mỹ quyết định loại biên USS Boise thay vì tiếp tục theo đuổi dự án sửa chữa.

Quyết định này phản ánh cách tiếp cận thực dụng trong quản lý quốc phòng, khi nguồn lực được chuyển hướng sang các chương trình có hiệu quả cao hơn.

Hiện nay, Mỹ đang tập trung phát triển và duy trì các tàu ngầm thuộc lớp Virginia. Đây là thế hệ tàu ngầm tấn công mới với lượng giãn nước khoảng 7.800 tấn, tích hợp công nghệ tàng hình cải tiến, hệ thống cảm biến hiện đại và khả năng tác chiến đa nhiệm.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tác chiến dưới biển ngày càng phụ thuộc vào cảm biến, tàng hình âm thanh và hệ thống điều khiển hỏa lực tiên tiến.

Ngoài ra, chương trình tàu ngầm chiến lược lớp Columbia cũng đang được Mỹ ưu tiên để thay thế các tàu ngầm cũ.

Việt Hùng