Mỹ, Iran tuyên bố trái chiều về thỏa thuận hòa bình

Theo Yonhap, Tổng thống Donald Trump ngày 11-6 cho biết, một thỏa thuận hòa bình giữa nước này và Iran đang ở "tình trạng khá hoàn thiện" và có thể được ký kết tại châu Âu vào cuối tuần này. Phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, ông Trump nhấn mạnh rằng Mỹ "vừa đạt được một "thỏa thuận tuyệt vời" để chấm dứt cuộc chiến với Iran. “Chúng ta sắp ký kết và các văn kiện đã gần hoàn thiện. Vì vậy, chúng ta hãy chờ xem. Rất tốt... mọi việc sẽ được hoàn tất khá nhanh chóng”, Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh, đồng thời nói thêm rằng eo biển Hormuz sẽ chính thức mở cửa ngay sau khi hai bên ký kết thỏa thuận, có thể là tại châu Âu vào cuối tuần này.

Người dân đi bộ cạnh mô hình tên lửa đặt trên một con phố ở Tehran, Iran. Ảnh: The Guardian

Khi được hỏi liệu lãnh đạo tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã chấp thuận thỏa thuận hay chưa, ông Trump đáp: "Tôi hiểu câu trả lời là có".

Người đứng đầu Nhà Trắng cho biết, đối với ông, "đoạn quan trọng nhất" trong thỏa thuận là "Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân hoặc mua vũ khí hạt nhân dưới bất kỳ hình thức nào". Tổng thống Donald Trump cũng nói rằng ông sẽ không xuất hiện tại lễ ký kết, nhưng Phó tổng thống JD Vance và các quan chức chủ chốt khác của Mỹ sẽ có mặt.

Những phát biểu nói trên được đương kim Tổng thống Mỹ đưa ra sau khi ông hủy bỏ các cuộc tấn công theo kế hoạch nhằm vào Iran, viện dẫn những tiến triển trên bàn đàm phán. “Dựa trên thực tế là các cuộc thảo luận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã được đưa lên cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và được chấp thuận, với tư cách là Tổng thống Mỹ, tôi đã hủy bỏ các cuộc tấn công và ném bom theo kế hoạch nhằm vào Iran tối nay”, ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 11-6.

Chiều 12-6, Tân Hoa xã cũng dẫn các nguồn tin cho biết, Mỹ và Iran sẽ đạt được thỏa thuận vào đầu tuần tới. Cùng ngày, hai nguồn tin am hiểu về các cuộc đàm phán ngoại giao nói với hãng tin CNN rằng, lễ ký kết bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran rất có thể sẽ được tổ chức tại Geneva (Thụy Sĩ), trong khi một nguồn tin Iran cho biết thủ đô Vienna của Áo cũng đang được xem xét. Lễ ký kết sẽ đánh dấu sự khởi đầu cho "giai đoạn hai" của các cuộc đàm phán ngoại giao giữa hai nước. Nhiều nguồn tin khác cũng cho biết bản ghi nhớ sẽ được gọi là "Tuyên bố Islamabad" để ghi nhận vai trò trung gian quan trọng của Pakistan. Mặc dù vậy, đến nay vẫn chưa có gì được xác nhận.

Cũng theo CNN, một nhà ngoại giao am hiểu vấn đề cho biết, Washington và Tehran đã nhất trí về nội dung bản ghi nhớ, nhưng văn bản này vẫn chưa được ký kết. Nhà ngoại giao này tiết lộ thêm rằng, thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz và mở đường cho các cuộc đàm phán sâu hơn về chương trình hạt nhân của Iran. Các điểm chính trong thỏa thuận bao gồm: Lệnh ngừng bắn 60 ngày trên tất cả mặt trận, bao gồm cả Lebanon và sẽ bắt đầu ngay sau lễ ký kết; eo biển Hormuz sẽ được mở lại ngay lập tức và Iran không thu bất kỳ khoản phí nào đối với các tàu, thuyền đi qua đây; Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa với các cảng của Iran và sẽ có một số biện pháp giảm nhẹ trừng phạt "dựa trên tiến trình của thỏa thuận và sự tham gia thiện chí liên tục". Đáng chú ý, thỏa thuận này "đáp ứng tất cả yêu cầu của Mỹ về vấn đề hạt nhân", bao gồm việc Iran cam kết không sở hữu vũ khí hạt nhân.

Mặc dù vậy, trước những thông tin nói trên, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nói với truyền thông Nhà nước Iran rằng, các báo cáo về thỏa thuận với Mỹ chỉ là "suy đoán" và Tehran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về bất kỳ thỏa thuận nào. Tương tự, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bày tỏ nghi ngờ về những phát biểu của Tổng thống Donald Trump và cho biết các quan chức Iran chưa xác nhận bất kỳ thỏa thuận nào như vậy.

Theo qdnd.vn