Mỹ hoãn loại biên cường kích A-10, 'sát thủ diệt tăng' sẽ tiếp tục phục vụ đến năm 2030

Không quân Mỹ đã quyết định hoãn kế hoạch loại biên máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II, dòng chiến đấu cơ nổi tiếng với khả năng tiêu diệt xe tăng và yểm trợ bộ binh, kéo dài thời gian phục vụ đến năm 2030.

Quyết định được công bố ngày 21/4, khi Bộ trưởng Không quân Mỹ xác nhận sẽ gia hạn hoạt động của phi đội A-10 nhằm duy trì năng lực tác chiến trong giai đoạn chuyển tiếp, khi các chương trình máy bay chiến đấu mới chưa thể thay thế hoàn toàn vai trò của dòng cường kích này.

Trước đó, theo kế hoạch, Không quân Mỹ dự định loại biên phần lớn số máy bay A-10 vào năm 2026 và tiến tới chấm dứt hoàn toàn hoạt động vào năm 2029.

Tuy nhiên, tình hình thực tế trên chiến trường, đặc biệt tại Trung Đông, đã khiến quyết định này phải điều chỉnh.

Máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II được thiết kế chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực tầm gần, bay thấp và chậm để hỗ trợ bộ binh.

Điểm nổi bật nhất của loại máy bay này là pháo xoay 7 nòng GAU-8/A Avenger cỡ 30 mm, có tốc độ bắn khoảng 3.500 viên/phút, sử dụng đạn xuyên giáp uranium nghèo, đủ sức phá hủy xe tăng và phương tiện bọc thép hạng nặng.

Về thông số kỹ thuật, cường kích A-10 có chiều dài khoảng 16,26 m, sải cánh 17,53 m, trọng lượng cất cánh tối đa khoảng 22,68 tấn và tốc độ tối đa khoảng 706 km/h.

Máy bay có bán kính chiến đấu khoảng 460 km và có thể mang theo tới 7 tấn vũ khí, bao gồm bom dẫn đường, tên lửa không đối đất AGM-65 Maverick và rocket cỡ 70 mm.

Trong các chiến dịch gần đây, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, cường kích A-10 tiếp tục chứng minh hiệu quả khi tham gia tiêu diệt thiết bị bay không người lái, tấn công xuồng cao tốc và áp chế các trận địa tên lửa ven biển.

Khả năng bay thấp, chịu đạn tốt với lớp giáp titan dày và thời gian hoạt động lâu trên không giúp máy bay này vẫn giữ vai trò riêng mà các tiêm kích hiện đại khó thay thế hoàn toàn.

Tuy nhiên, việc duy trì cường kích A-10 cũng gây nhiều tranh cãi trong nội bộ quân đội Mỹ. Một số quan chức cho rằng dòng máy bay này đã lỗi thời, dễ bị tổn thương trước các hệ thống phòng không hiện đại và tiêu tốn nguồn lực bảo trì lớn.

Việc kéo dài thời gian phục vụ có thể làm chậm tiến trình hiện đại hóa, đặc biệt khi Mỹ đang ưu tiên phát triển các vũ khí tiên tiến như máy bay tàng hình và tên lửa siêu vượt âm.

Ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng hiện Mỹ chưa có phương tiện nào thay thế hoàn toàn vai trò yểm trợ tầm gần của cường kích A-10, vì vậy không có gì phải vội vàng cho chúng nghỉ hưu.

Các máy bay tiêm kích đa nhiệm như máy bay tiêm kích tàng hình F-35 hay máy bay chiến đấu F-16 tuy hiện đại hơn nhưng không tối ưu cho nhiệm vụ bay thấp, bám sát chiến trường và cung cấp hỏa lực liên tục cho bộ binh.

Ở góc độ chiến lược, quyết định giữ lại cường kích A-10 phản ánh thực tế rằng các cuộc xung đột hiện đại vẫn cần những nền tảng vũ khí “truyền thống” nhưng hiệu quả cao trong môi trường tác chiến cường độ thấp và trung bình.

Trong khi Mỹ hướng tới chiến tranh công nghệ cao, các nhiệm vụ hỗ trợ bộ binh, chống lực lượng phi đối xứng và kiểm soát chiến trường vẫn đòi hỏi những phương tiện như A-10.

Việc hoãn loại biên cường kích A-10 Thunderbolt II vì thế không chỉ là giải pháp tạm thời, mà còn cho thấy bài toán cân bằng giữa hiện đại hóa và duy trì năng lực tác chiến thực tế vẫn là thách thức lớn đối với quân đội Mỹ.

Việt Hùng