Mỹ có bao nhiêu tàu sân bay và vì sao không thể triển khai tất cả cùng lúc?

Tàu sân bay USS Gerald. R. Ford của Mỹ. Ảnh: Wiki.

Tính đến tháng 10/2026, Hải quân Mỹ có 11 tàu sân bay đã chính thức được đưa vào biên chế, gồm 10 chiếc thuộc lớp Nimitz và một chiếc thuộc lớp Gerald R. Ford. Tất cả đều sử dụng năng lượng hạt nhân.

Tuy nhiên, con số 11 tàu sân bay không đồng nghĩa Hải quân Mỹ có thể đồng thời đưa toàn bộ số tàu này vào chiến đấu.

Một số tàu đang được bảo dưỡng hoặc trải qua các đợt đại tu kéo dài, trong khi những chiếc khác thực hiện nhiệm vụ huấn luyện hoặc chuẩn bị triển khai. Vì vậy, số tàu có trong biên chế và số tàu thực sự sẵn sàng hoạt động là hai khái niệm khác nhau.

Con số này cũng không bao gồm các tàu tấn công đổ bộ có sàn đáp lớn hoặc những tàu sân bay chưa chính thức được đưa vào biên chế. Những khác biệt đó đặc biệt đáng chú ý khi Hải quân Mỹ chuẩn bị cho nghỉ hưu tàu sân bay lâu đời nhất và tiếp nhận chiếc tiếp theo vào hạm đội.

Mỹ hiện có những tàu sân bay nào?

Lớp Nimitz chiếm phần lớn hạm đội tàu sân bay Mỹ, với 10 chiếc gồm USS Nimitz, USS Dwight D. Eisenhower, USS Carl Vinson, USS Theodore Roosevelt, USS Abraham Lincoln, USS George Washington, USS John C. Stennis, USS Harry S. Truman, USS Ronald Reagan và USS George H.W. Bush.

Các tàu này mang số hiệu liên tiếp từ CVN-68 đến CVN-77. Trong đó, ký hiệu CVN dùng để chỉ tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân.

Chiếc thứ 11 là USS Gerald R. Ford, mang số hiệu CVN-78. Được đưa vào biên chế tháng 7/2017, con tàu đánh dấu thế hệ tàu sân bay mới của Mỹ.

Một trong những điểm khác biệt quan trọng của lớp Ford là hệ thống máy phóng điện từ dùng để đưa máy bay lên không trung, thay thế máy phóng hơi nước trên các tàu lớp Nimitz. Thiết kế mới còn tích hợp hệ thống hỗ trợ thu hồi máy bay và các thang nâng vũ khí được cải tiến.

Kết hợp lại, 11 tàu sân bay này tạo thành những căn cứ không quân di động trên biển, cho phép Hải quân Mỹ triển khai hoạt động hàng không ở những khu vực cách xa căn cứ trên đất liền. Máy bay trên tàu đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, từ tấn công, phòng không đến giám sát và tác chiến điện tử.

Động cơ hạt nhân giúp các tàu sân bay có khả năng hoạt động trong thời gian dài mà không cần tiếp nhiên liệu cho động cơ đẩy theo cách thông thường. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa các tàu không cần tiếp tế. Nhiên liệu máy bay, thực phẩm, đạn dược và nhiều loại vật tư khác vẫn phải được bổ sung thường xuyên.

Vì sao Mỹ không thể triển khai cả 11 tàu sân bay cùng lúc?

Một tàu sân bay vẫn được tính là thuộc hạm đội khi đã chính thức đưa vào biên chế, ngay cả khi công việc bảo dưỡng khiến con tàu không thể triển khai. Do đó, tổng số tàu trong biên chế chỉ phản ánh một phần năng lực hàng không hải quân thực tế của Mỹ.

Các tàu sân bay luân phiên trải qua những giai đoạn triển khai nhiệm vụ, bảo dưỡng và huấn luyện. Những đợt sửa chữa lớn tại xưởng đóng tàu có thể khiến một con tàu không thể hoạt động trong nhiều năm, nhưng không đồng nghĩa nó bị loại khỏi biên chế.

USS Harry S. Truman là một ví dụ gần đây. Ngày 30/9/2026, tàu rời Norfolk để đến xưởng đóng tàu Newport News, bắt đầu giai đoạn sửa chữa trong khuôn khổ chương trình tiếp nhiên liệu hạt nhân giữa vòng đời kết hợp đại tu toàn diện.

Theo thông báo của Hải quân Mỹ, chương trình bao gồm nạp lại nhiên liệu cho lò phản ứng hạt nhân và hiện đại hóa trên diện rộng. Công việc dự kiến hoàn tất vào tháng 11/2031.

Điều đó có nghĩa USS Harry S. Truman vẫn nằm trong danh sách tàu sân bay đã biên chế, nhưng không thể được xem là phương tiện sẵn sàng triển khai trong thời gian đại tu.

Một nguyên nhân khác khiến số liệu về tàu sân bay Mỹ dễ gây nhầm lẫn là sự hiện diện của hạm đội tàu tấn công đổ bộ. Những tàu này có sàn đáp lớn, có thể vận hành trực thăng, máy bay cánh nghiêng và máy bay có khả năng cất cánh đường băng ngắn, hạ cánh thẳng đứng.

Tuy nhiên, nhiệm vụ chính của chúng là hỗ trợ các chiến dịch viễn chinh của Thủy quân lục chiến Mỹ. Hải quân Mỹ phân loại riêng những phương tiện này dưới ký hiệu LHA hoặc LHD, thay vì tính vào hạm đội 11 tàu sân bay mang ký hiệu CVN.

Vì vậy, nếu chỉ dựa vào số lượng tàu có sàn đáp lớn, người đọc có thể nhầm lẫn giữa tàu sân bay chuyên dụng và tàu tấn công đổ bộ có khả năng vận hành máy bay.

Số lượng tàu sân bay Mỹ có sớm thay đổi?

Quá trình chuyển giao giữa USS Nimitz và tàu sân bay tương lai USS John F. Kennedy khiến thời điểm thống kê trở thành yếu tố đặc biệt quan trọng khi xác định quy mô hạm đội Mỹ.

USS Nimitz, được đưa vào biên chế tháng 5/1975, hiện vẫn nằm trong danh sách tàu sân bay của Hải quân Mỹ. Dù các kế hoạch trước đây dự kiến cho tàu nghỉ hưu vào năm 2026, thời gian phục vụ của con tàu đã được kéo dài sang năm 2027.

Trong khi đó, USS John F. Kennedy, mang số hiệu CVN-79, vẫn chưa chính thức gia nhập hạm đội tàu sân bay đã biên chế.

Ngày 29/9/2026, Hải quân Mỹ thông báo đã tiến hành nghiệm thu sơ bộ con tàu. Việc bàn giao chính thức dự kiến diễn ra vào mùa xuân năm 2027.

Mốc nghiệm thu sơ bộ cho phép tiến hành thêm các đợt thử nghiệm trên biển và huấn luyện thủy thủ đoàn, trong khi nhà đóng tàu hoàn tất việc kiểm tra những hệ thống còn lại. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa USS John F. Kennedy đã chính thức được đưa vào biên chế hoặc sẵn sàng triển khai nhiệm vụ.

Hiện tại, câu trả lời vẫn là Hải quân Mỹ có 11 tàu sân bay đã chính thức được đưa vào biên chế. Nhưng số tàu thực sự có thể triển khai hoạt động là một vấn đề khác, phụ thuộc vào lịch bảo dưỡng, yêu cầu huấn luyện và tiến độ thay thế các tàu cũ bằng những thế hệ mới.

Theo IE

Huyền Chi