Mỹ cân nhắc thu phí 100.000 USD với du học sinh muốn ở lại làm việc

Chính quyền Tổng thống Donald Trump tiếp tục siết chính sách với sinh viên quốc tế. Ảnh: Nhà Trắng

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang xem xét kế hoạch thu 100.000 USD (khoảng 2,6 tỷ đồng) đối với sinh viên quốc tế muốn ở lại Mỹ làm việc sau khi tốt nghiệp, theo nguồn tin am hiểu quá trình thảo luận nội bộ được Bloomberg dẫn lại và được The Wall Street Journal đăng tải đầu tiên. Nếu được thông qua, đây sẽ là một trong những thay đổi lớn nhất đối với chính sách thị thực dành cho du học sinh trong nhiều năm qua.

Nguồn tin giấu tên cho biết đề xuất vẫn đang trong quá trình cân nhắc và chưa có quyết định cuối cùng. Một quan chức Nhà Trắng xác nhận hiện chưa có thay đổi chính sách nào sắp được công bố, nhưng cũng không phủ nhận việc phương án này đang được nghiên cứu.

Đòn giáng vào chương trình OPT

Khoản phí 100.000 USD sẽ áp dụng đối với Optional Practical Training (OPT) - chương trình cho phép sinh viên quốc tế sau khi tốt nghiệp được gia hạn thời gian lưu trú để làm việc trong lĩnh vực liên quan đến chuyên ngành đào tạo.

Đây được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp các trường đại học Mỹ thu hút sinh viên quốc tế. Đối với nhiều người, cơ hội làm việc tại Mỹ sau khi tốt nghiệp là động lực lớn để lựa chọn theo học tại các trường đại học của nước này, đồng thời giúp họ tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp trước khi trở về nước hoặc tìm kiếm cơ hội định cư lâu dài.

Tuy nhiên, nếu phải nộp tới 100.000 USD, chương trình OPT sẽ gần như nằm ngoài khả năng chi trả của phần lớn sinh viên quốc tế.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump từ lâu đã coi OPT là một trong những mục tiêu cần siết chặt, với lập luận rằng chương trình này tạo điều kiện cho tình trạng gian lận thị thực và lưu trú quá thời hạn.

Theo Viện Giáo dục Quốc tế (Institute of International Education), đến cuối năm ngoái có gần 300.000 sinh viên quốc tế đang tham gia chương trình OPT, tương đương khoảng 25% tổng số sinh viên nước ngoài đang học tập tại Mỹ.

Nếu phải nộp tới 100.000 USD, chương trình OPT sẽ gần như nằm ngoài khả năng chi trả của phần lớn sinh viên quốc tế. Ảnh: Financial Times

Tiếp tục siết chính sách với sinh viên quốc tế

Đề xuất mới là bước đi mới nhất trong chiến lược của chính quyền Tổng thống Trump nhằm giảm số lượng sinh viên quốc tế tại các trường đại học Mỹ.

Đầu tháng 7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã thông báo hủy bỏ chính sách tồn tại hàng chục năm cho phép sinh viên quốc tế được lưu trú tại Mỹ trong suốt thời gian theo học. Thay vào đó, thị thực sinh viên sẽ chỉ có thời hạn 4 năm, trừ trường hợp được cấp gia hạn đặc biệt.

Chính quyền Tổng thống Trump cho rằng việc đặt ra giới hạn thời gian rõ ràng sẽ giúp tăng cường kiểm soát nhập cư và ngăn chặn tình trạng lạm dụng thị thực.

Đề xuất đã có tiền lệ

Đề xuất thu phí đối với chương trình OPT cũng phản ánh cách tiếp cận mà chính quyền Tổng thống Trump từng áp dụng với thị thực lao động H-1B - loại visa được nhiều doanh nghiệp Mỹ sử dụng để tuyển dụng lao động có trình độ cao, đặc biệt trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).

Trước đó, Nhà Trắng từng đề xuất nâng lệ phí cấp visa H-1B lên 100.000 USD, với mục tiêu hạn chế số lượng lao động nước ngoài và khuyến khích doanh nghiệp ưu tiên tuyển dụng lao động Mỹ.

Tuy nhiên, vào tháng 6 vừa qua, một thẩm phán liên bang đã phán quyết mức phí này là trái pháp luật, cho rằng chính quyền không có thẩm quyền tự ý áp dụng khoản lệ phí lớn như vậy. Nhà Trắng hiện đã kháng cáo quyết định của tòa án.

Nguy cơ làm suy giảm sức hút của giáo dục Mỹ

Nếu được ban hành, chính sách thu phí 100.000 USD mới được ở lại làm việc có thể tạo ra tác động sâu rộng đối với hệ thống giáo dục đại học Mỹ. Nhiều trường đại học từ lâu coi sinh viên quốc tế là nguồn bổ sung quan trọng cả về học thuật lẫn tài chính, trong khi các doanh nghiệp Mỹ cũng phụ thuộc đáng kể vào lực lượng lao động có trình độ cao được đào tạo tại các trường đại học trong nước.

Động thái này cũng có thể khiến nhiều sinh viên cân nhắc lựa chọn các điểm đến khác như Canada, Anh hay Australia, những quốc gia đang tích cực mở rộng chính sách thu hút nhân tài quốc tế thông qua các chương trình cho phép ở lại làm việc sau tốt nghiệp.

Hiện Nhà Trắng chưa công bố thời điểm cụ thể cũng như lộ trình triển khai đề xuất này. Tuy nhiên, chỉ riêng việc kế hoạch được đưa vào thảo luận cũng đã làm gia tăng lo ngại trong cộng đồng sinh viên quốc tế và các trường đại học Mỹ về khả năng nước này sẽ tiếp tục siết chặt chính sách nhập cư đối với lao động và du học sinh nước ngoài.

Hồng Nhung