Mỹ áp thuế mới lên hàng nhập khẩu: Doanh nghiệp Việt chịu tác động ra sao?

37% kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ chịu thuế bổ sung

Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) vừa công bố kết luận cuối cùng trong cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 đối với 60 nền kinh tế về việc chưa ban hành hoặc chưa thực thi hiệu quả quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất toàn bộ hoặc một phần bằng lao động cưỡng bức.

Theo Bộ Công Thương, Việt Nam thuộc nhóm 38 quốc gia và vùng lãnh thổ chịu mức thuế bổ sung 12,5%. Sau khi loại trừ các mặt hàng nằm trong danh mục miễn trừ, khoảng 37% kim ngạch xuất khẩu hiện nay của Việt Nam sang Mỹ sẽ chịu mức thuế bổ sung này.

Nhiều mặt hàng thủy sản Việt Nam xuất sang Mỹ bị áp thuế bổ sung.

Bộ Công Thương đánh giá, việc Mỹ mở rộng phạm vi miễn trừ được đánh giá giúp giảm áp lực đối với một số nhóm hàng. Tuy nhiên, nhiều ngành xuất khẩu chủ lực vẫn sẽ chịu tác động nhất định khi chi phí đưa hàng vào thị trường Mỹ tăng lên.

Đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, sau khi rà soát danh mục miễn trừ do USTR công bố, hiệp hội nhận thấy các nhóm hàng gồm cá, giáp xác, nhuyễn thể và các động vật thủy sinh khác được miễn thuế; và thủy sản chế biến, bảo quản đều không nằm trong danh mục miễn trừ.

Điều đó đồng nghĩa với việc các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như tôm, cá tra, cá ngừ, mực, bạch tuộc, cua, ghẹ và nhiều sản phẩm chế biến từ thủy sản sẽ phải chịu thêm mức thuế 12,5% khi xuất khẩu sang Mỹ, ngoài thuế MFN và các nghĩa vụ thuế khác theo từng mã hàng.

Đáng chú ý, ngành tôm được dự báo sẽ chịu áp lực cạnh tranh lớn hơn. Trong khi tôm Việt Nam chịu mức thuế bổ sung 12,5%, các đối thủ cạnh tranh trực tiếp như Ấn Độ, Ecuador và Indonesia chỉ chịu mức 10%. Khoảng chênh lệch 2,5 điểm phần trăm có thể làm giảm lợi thế về giá của tôm Việt Nam, nhất là khi doanh nghiệp vẫn đang phải gánh thêm thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp và nhiều chi phí tuân thủ khác.

Đối với cá tra, cá ngừ và sản phẩm chế biến, VASEP cho rằng, mức thuế mới có thể khiến các nhà nhập khẩu Mỹ yêu cầu doanh nghiệp Việt Nam chia sẻ chi phí thuế, giảm giá bán hoặc điều chỉnh nguồn cung. Tác động cụ thể sẽ phụ thuộc vào từng mã hàng, điều khoản hợp đồng và khả năng phân bổ chi phí giữa các bên.

Tuy nhiên, theo đại diện VASEP việc Mỹ áp dụng thuế theo Mục 301 không đồng nghĩa với việc kết luận doanh nghiệp thủy sản Việt Nam sử dụng lao động cưỡng bức. Cuộc điều tra tập trung vào việc từng nền kinh tế đã ban hành và thực thi đầy đủ quy định cấm nhập khẩu hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức hay chưa.

VASEP khuyến nghị doanh nghiệp khẩn trương rà soát mã hàng, thời điểm nhập khẩu, điều kiện giao hàng và các điều khoản phân bổ nghĩa vụ thuế trong hợp đồng; đồng thời chủ động trao đổi với đối tác nhập khẩu và đơn vị tư vấn hải quan tại Mỹ để hạn chế rủi ro phát sinh.

Tiếp tục làm việc với phía Mỹ

Liên quan nội dung này, Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan làm việc với phía Mỹ về việc triển khai cam kết cũng như cập nhật những bước tiến của Việt Nam trong việc hoàn thiện khuôn khổ pháp luật liên quan đến phòng, chống lao động cưỡng bức.

Bộ Công Thương cho biết, sẽ tiếp tục làm việc với USTR và cơ quan liên quan của Mỹ, nhằm phản ánh đầy đủ những nỗ lực của Việt Nam trong hoàn thiện pháp luật.

Theo Bộ Công Thương, một trong những cơ sở quan trọng để Việt Nam trao đổi với phía Mỹ là việc Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 292 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Quản lý ngoại thương.

Bộ Công Thương cho biết sẽ tiếp tục làm việc với USTR và các cơ quan liên quan của Mỹ, nhằm phản ánh đầy đủ những nỗ lực của Việt Nam trong quá trình hoàn thiện pháp luật và tổ chức thực thi. Mục tiêu là để phía Mỹ có đánh giá sát thực tế hơn về những cải cách của Việt Nam, từ đó xem xét áp dụng chính sách thuế phù hợp.

Dương Hưng