Mường Chanh tìm hướng đưa bản sắc thành sản phẩm du lịch

Hội thảo khoa học “Du lịch Mường Chanh: Tiềm năng, thực trạng và giải pháp”

Chiều 18.8, UBND xã Mường Chanh, tỉnh Sơn La phối hợp với Trường Đại học Tây Bắc tổ chức Hội thảo khoa học “Du lịch Mường Chanh: Tiềm năng, thực trạng và giải pháp”, với sự tham gia của đại diện các sở, ngành, nhà khoa học, doanh nghiệp và đơn vị lữ hành.

Hội thảo tập trung nhận diện tiềm năng, những điểm nghẽn và đề xuất giải pháp khai thác hiệu quả tài nguyên du lịch của địa phương, từ lịch sử, văn hóa, cảnh quan đến đời sống cộng đồng; qua đó từng bước hình thành những sản phẩm đủ sức tạo dấu ấn, thu hút và giữ chân du khách.

Mường Chanh được thành lập trên cơ sở sáp nhập xã Mường Chanh và Chiềng Chung, có diện tích 101,47km², gồm 14 bản, 2.330 hộ. Trên 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Thái. Xã cách trung tâm tỉnh khoảng 20km, có hơn 17km tỉnh lộ 117 đi qua, tạo điều kiện thuận lợi cho kết nối giao thông và phát triển du lịch.

Đời sống văn hóa của đồng bào Thái cũng tạo nên nguồn tài nguyên giàu bản sắc

Từ tài nguyên bản địa đến sản phẩm khác biệt

Không chỉ có lợi thế về cảnh quan, Mường Chanh còn là vùng đất giàu truyền thống cách mạng, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ kháng chiến chống Pháp. Khu căn cứ cách mạng Mường Chanh được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh từ năm 2006.

Đời sống văn hóa của đồng bào Thái cũng tạo nên nguồn tài nguyên giàu bản sắc, với nhà sàn, nghệ thuật xòe Thái, hát khắp, lễ hội, ẩm thực, nghề gốm truyền thống cùng nhiều phong tục, tập quán vẫn được gìn giữ trong cộng đồng. Đây là nền tảng quan trọng để địa phương phát triển du lịch văn hóa, trải nghiệm và du lịch cộng đồng.

Theo các đại biểu, để biến tiềm năng thành sản phẩm có sức cạnh tranh, Mường Chanh không thể chỉ khai thác từng giá trị riêng lẻ. Điều quan trọng là kết nối lịch sử, văn hóa, cảnh quan, ẩm thực, nông nghiệp và đời sống thường ngày của người dân thành những câu chuyện, hành trình trải nghiệm mang dấu ấn riêng.

Những giá trị văn hóa Thái vì thế không chỉ dừng ở các tiết mục biểu diễn hay không gian trưng bày, mà có thể trở thành một phần trong trải nghiệm của du khách, từ thưởng thức ẩm thực, tìm hiểu nghề truyền thống, sinh hoạt cộng đồng đến tham gia các hoạt động sản xuất tại bản làng.

Khi được tổ chức bài bản, mỗi yếu tố bản địa có thể trở thành một mắt xích trong chuỗi sản phẩm, giúp du khách không chỉ đến để ngắm cảnh mà còn có cơ hội hiểu sâu hơn về lịch sử, văn hóa và đời sống của vùng đất.

Mường Chanh có nhiều lợi thế phát triển du lịch văn hóa, trải nghiệm và du lịch cộng đồng

Tháo gỡ những điểm nghẽn

Thực hiện Nghị quyết số 07-NQ/TU ngày 30.12.2025 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Sơn La về phát triển du lịch giai đoạn 2025-2030, Mường Chanh đã xây dựng Đề án Phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030; rà soát tài nguyên, khảo sát hiện trạng, xác định tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 cũng xác định phát triển nông, lâm nghiệp, du lịch sinh thái gắn với chuyển đổi số, phát triển xanh, bền vững là một trong những khâu đột phá.

Tuy nhiên, du lịch Mường Chanh hiện mới ở giai đoạn đầu. Nhiều giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan và sản phẩm đặc trưng mới chủ yếu được nhận diện, chưa hình thành điểm đến, dịch vụ và chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh.

Hạ tầng phục vụ du lịch còn thiếu, chưa đồng bộ; địa phương chưa thu hút được nhiều doanh nghiệp, đơn vị lữ hành đầu tư, kết nối thị trường. Nguồn nhân lực làm du lịch cũng còn hạn chế, trong khi người dân chưa được đào tạo đầy đủ về kỹ năng đón tiếp, phục vụ, xây dựng sản phẩm và quảng bá trên nền tảng số.

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về bảo tồn và phát huy di sản lịch sử - văn hóa; xúc tiến đầu tư, kết nối lữ hành; xây dựng sản phẩm đặc trưng gắn với tài nguyên bản địa và ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá hình ảnh Mường Chanh.

Hội thảo cũng nhấn mạnh việc ứng dụng chuyển đổi số trong quảng bá hình ảnh Mường Chanh

Lấy người dân làm chủ thể

Phát biểu tại hội thảo, ông Lò Minh Hùng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh Sơn La đề nghị xác định rõ vị trí của du lịch Mường Chanh trong tổng thể phát triển du lịch của tỉnh; nghiên cứu hình thành các tuyến, tour liên kết và xây dựng những sản phẩm riêng, có bản sắc, tránh trùng lặp.

Theo đó, giá trị lịch sử, văn hóa và cộng đồng cần được xem là nền tảng xây dựng thương hiệu du lịch Mường Chanh. Cùng với phát triển sản phẩm, địa phương cần tăng cường liên kết với doanh nghiệp, đơn vị lữ hành, từng bước kết nối thị trường và nâng cao năng lực cho người dân tham gia làm du lịch.

Chuyển đổi số cũng được xác định là một trong những giải pháp quan trọng. Mường Chanh cần chuẩn hóa thông tin về điểm tham quan, lưu trú, sản phẩm và dịch vụ; tăng cường quảng bá trên các nền tảng số, nghiên cứu ứng dụng bản đồ số, mã QR, thuyết minh điện tử, hình ảnh 360 độ và trí tuệ nhân tạo phù hợp với điều kiện thực tế.

Một định hướng xuyên suốt là lấy người dân làm chủ thể và là đối tượng được hưởng lợi từ du lịch. Khi cộng đồng trực tiếp tham gia xây dựng sản phẩm, cung cấp dịch vụ, giới thiệu văn hóa và hưởng lợi từ hoạt động du lịch, việc bảo tồn bản sắc mới có thể gắn chặt với sinh kế và tạo động lực phát triển bền vững.

Mường Chanh đặt mục tiêu trở thành khu du lịch cấp tỉnh vào năm 2030

Hướng tới khu du lịch cấp tỉnh

Trong giai đoạn 2025-2030, Mường Chanh đặt mục tiêu nâng thu nhập bình quân lên 55 triệu đồng/người/năm, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 3%; nâng diện tích cây công nghiệp lên 1.350ha, phát triển cà phê ứng dụng công nghệ cao, tiếp tục đầu tư hạ tầng giao thông và gắn sản xuất nông nghiệp với khai thác tiềm năng du lịch sinh thái.

Địa phương cũng hướng tới số hóa 100% hồ sơ hành chính, nâng tỷ lệ che phủ rừng lên 48,5%, tạo thêm nền tảng cho phát triển kinh tế gắn với bảo vệ cảnh quan, môi trường và hệ sinh thái.

Từ những tiềm năng và định hướng đó, Mường Chanh đặt mục tiêu trở thành khu du lịch cấp tỉnh vào năm 2030. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, bài toán không chỉ là địa phương có những tài nguyên gì, mà quan trọng hơn là biến những tài nguyên ấy thành sản phẩm cụ thể, đủ khác biệt để du khách muốn đến, muốn ở lại lâu hơn và có lý do quay trở lại.

Khi lịch sử, cảnh quan, văn hóa Thái, nông nghiệp và đời sống cộng đồng được kết nối thành những trải nghiệm có chiều sâu, Mường Chanh sẽ có thêm cơ hội tạo dựng câu chuyện du lịch riêng, biến những giá trị sẵn có thành nguồn lực phát triển lâu dài.

NGUYỄN OANH