Muốn 'thoát' phụ thuộc vào viện trợ quân sự của Mỹ, Thủ tướng Israel đã nói điều này với Tổng thống Trump

Đài truyền hình công cộng KAN của Israel dẫn một nguồn tin chính trị giấu tên cho hay, nội dung trên được hai nhà lãnh đạo trao đổi trong cuộc hội đàm kín kéo dài khoảng 90 phút tại Nhà Trắng ngày 28/7.

Theo đề xuất của ông Netanyahu, viện trợ quân sự trực tiếp của Mỹ sẽ được cắt giảm theo lộ trình và chấm dứt hoàn toàn trong vòng một thập kỷ. Tuy nhiên, hai nước vẫn sẽ tiếp tục hợp tác trong các chương trình phòng thủ tên lửa và phát triển công nghệ quốc phòng thay vì duy trì các khoản hỗ trợ tài chính trực tiếp.

Theo Cơ quan Nghiên cứu Quốc hội Mỹ (CRS), Israel là nước nhận viện trợ nước ngoài lớn nhất của Mỹ kể từ sau Thế chiến II. Tính đến tháng 5/2025, Washington đã cung cấp khoảng 174 tỷ USD viện trợ song phương và hỗ trợ các chương trình phòng thủ tên lửa cho Israel.

Hiện nay, viện trợ quân sự được thực hiện theo Biên bản ghi nhớ ký năm 2016, có hiệu lực trong giai đoạn tài khóa 2019-2028, theo đó Mỹ cam kết dành 38 tỷ USD cho Israel, bao gồm 33 tỷ USD viện trợ quân sự và 5 tỷ USD cho các chương trình phòng thủ tên lửa chung.

Đây không phải lần đầu ông Netanyahu bày tỏ mong muốn giảm sự phụ thuộc vào viện trợ quân sự của Mỹ. Trước đó, trong các cuộc trả lời phỏng vấn với The Economist và chương trình 60 Minutes của CBS, ông cho biết, Israel hướng tới mục tiêu tự chủ về tài chính quốc phòng, trong khi vẫn duy trì quan hệ hợp tác chiến lược với Washington, đặc biệt trong lĩnh vực phòng thủ tên lửa.

Theo Axios, trong cuộc gặp, hai nhà lãnh đạo cũng trao đổi về tác động của xung đột tại Trung Đông đối với kinh tế toàn cầu. Tổng thống Trump bày tỏ lo ngại giá năng lượng tăng cao và căng thẳng kéo dài có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ thống tài chính và thương mại quốc tế.

Đáp lại, ông Netanyahu cho rằng, Iran đang sử dụng ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz như đòn bẩy cuối cùng để gây sức ép với Washington, đồng thời kêu gọi Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hàng hải nhằm gia tăng sức ép kinh tế đối với Tehran.

Nguồn tin của Axios cho biết, hai bên cũng thảo luận ba phương án mà Washington đang cân nhắc đối với Iran, gồm đạt được một thỏa thuận ngoại giao, tiếp tục phong tỏa hàng hải kết hợp gia tăng sức ép kinh tế hoặc nối lại các cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nếu đàm phán thất bại.

Cuộc gặp tại Nhà Trắng là lần hội đàm trực tiếp đầu tiên giữa ông Trump và ông Netanyahu kể từ khi xung đột với Iran bùng phát cuối tháng 2. Dù gần đây xuất hiện một số bất đồng công khai giữa hai bên về hồ sơ Iran và việc Mỹ bán tiêm kích cho Thổ Nhĩ Kỳ, Tổng thống Trump trước đó khẳng định, hai nhà lãnh đạo vẫn có quan điểm "khá gần nhau" trong cách tiếp cận đối với Iran, dù còn một số khác biệt.

Bảo Minh