Muốn giải thể, đổi tên thôn, tổ dân phố phải lấy ý kiến người dân

Bắt buộc lấy ý kiến khi giải thể thôn, tổ dân phố

Theo Nghị định 185/2026/NĐ-CP, việc giải thể thôn, tổ dân phố phải được thực hiện theo quy trình chặt chẽ nhằm bảo đảm quyền tham gia của người dân và tính minh bạch trong quản lý hành chính ở cơ sở.

Cụ thể, UBND cấp xã có trách nhiệm xây dựng tờ trình kèm danh sách các hộ gia đình thuộc thôn, tổ dân phố dự kiến giải thể. Trên cơ sở đó, địa phương tổ chức lấy ý kiến Nhân dân bằng hình thức phù hợp theo quy định của pháp luật về thực hiện dân chủ ở cơ sở.

Hình minh họa.

Sau khi tổng hợp, giải trình và tiếp thu đầy đủ ý kiến của người dân, UBND cấp xã hoàn thiện hồ sơ trình HĐND cấp xã xem xét. Hồ sơ gồm tờ trình, danh sách hộ gia đình liên quan, báo cáo tổng hợp ý kiến Nhân dân và dự thảo nghị quyết về việc giải thể.

Trên cơ sở hồ sơ do UBND cấp xã trình, HĐND cấp xã sẽ xem xét, ban hành nghị quyết về việc giải thể thôn, tổ dân phố tại kỳ họp gần nhất.

Đổi tên thôn, tổ dân phố phải nêu rõ lý do

Đối với trường hợp đổi tên thôn, tổ dân phố, Nghị định yêu cầu UBND cấp xã phải xây dựng phương án cụ thể, trong đó nêu rõ lý do đổi tên và tên gọi mới sau khi thay đổi.

Tương tự như quy trình giải thể, chính quyền cấp xã phải tổ chức lấy ý kiến Nhân dân về phương án đổi tên. Sau khi tiếp thu, giải trình các ý kiến đóng góp, UBND cấp xã hoàn thiện hồ sơ trình HĐND cấp xã xem xét quyết định.

Hồ sơ đổi tên gồm tờ trình, phương án đổi tên, báo cáo tổng hợp và giải trình ý kiến Nhân dân cùng dự thảo nghị quyết của HĐND cấp xã. Việc đổi tên chỉ được thực hiện sau khi HĐND cấp xã ban hành nghị quyết thông qua tại kỳ họp gần nhất.

Quy định rõ thủ tục ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có

Nghị định cũng lần đầu quy định cụ thể trình tự ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có. Theo đó, UBND cấp xã phải xây dựng phương án ghép cụm dân cư, nêu rõ sự cần thiết của việc ghép, phạm vi cụm dân cư được ghép, số lượng hộ gia đình liên quan và thôn, tổ dân phố tiếp nhận.

Đáng chú ý, việc lấy ý kiến Nhân dân không chỉ thực hiện tại cụm dân cư dự kiến được ghép mà còn được tiến hành tại thôn, tổ dân phố tiếp nhận. Điều này nhằm bảo đảm sự đồng thuận của cộng đồng dân cư ở cả hai bên.

Sau khi hoàn thiện hồ sơ và tổng hợp đầy đủ ý kiến của người dân, UBND cấp xã trình HĐND cấp xã xem xét. Nếu được chấp thuận, HĐND cấp xã sẽ ban hành nghị quyết về việc ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có.

Đặc khu tự quyết định sau khi lấy ý kiến người dân

Đối với các đặc khu không tổ chức cấp chính quyền địa phương, Nghị định quy định UBND đặc khu sẽ trực tiếp thực hiện việc xây dựng hồ sơ, tổ chức lấy ý kiến Nhân dân đối với các trường hợp giải thể, đổi tên thôn, tổ dân phố hoặc ghép cụm dân cư.

Sau khi hoàn thiện hồ sơ theo quy định, UBND đặc khu có thẩm quyền ban hành quyết định về việc giải thể, đổi tên thôn, tổ dân phố hoặc ghép cụm dân cư vào thôn, tổ dân phố hiện có trên địa bàn.

Lê Bảo