Mục đồng 4.0

Ngồi lưng trâu giao lưu thế giới

Cánh đồng Thanh Tây bên dòng sông Đế Võng (phường Hội An Đông, Đà Nẵng) nhiều năm nay không chỉ làm lúa mà còn làm du lịch. Những ngày tháng 6, Hội An nắng như đổ lửa, ông Lê Nhiên vẫn đều đặn dắt đàn trâu ra cánh đồng ăn cỏ, làm việc. Năm nay 60 tuổi, ông Nhiên đã có 20 năm làm dịch vụ du lịch trên lưng trâu. Ông kể: “20 năm trước tôi làm hồ tôm và nghề cày ruộng thuê. Sau đó ruộng ít đi, máy móc cơ giới dần thay thế nên tôi thành ra thất nghiệp. Có một ngày, đang buộc trâu bên cống nước thì Khoa chạy ngang qua dừng lại hỏi “trâu cưỡi được không”. Tôi nói được và bắt đầu làm du lịch từ đó”.

Ông Lê Nhiên cùng đàn trâu trên cánh đồng Thanh Tây.

Khoa mà ông Lê Nhiên nhắc đến là Trần Văn Khoa - Giám đốc Công ty Jack Trần Tours Hội An. Những người nông dân làm du lịch ở Hội An quen gọi anh là Khoa Trần. Anh là một trong những người đầu tiên sáng tạo loại hình du lịch nông nghiệp ở địa phương, từ cưỡi trâu, làm lúa… tại Hội An. Đàn trâu của ông Nhiên gắn với tour của Khoa từ những ngày đầu đến nay.

Câu chuyện đang dở thì điện thoại reo, bên tour kêu ông chuẩn bị dắt trâu ra bãi cỏ để du khách trải nghiệm. Đoàn khách khoảng 60 người là thầy trò đến từ trường trung học Oakhill College, thuộc Sydney, bang New South Wales, Australia. Những đứa trẻ cao lớn đến từ Châu Đại Dương háo hức lần đầu được thấy con trâu nước ở Việt Nam. Lần lượt, cứ 2 bạn nhỏ/lượt được ông Nhiên khuỵu chân dùng đùi thay ghế để làm bàn đạp leo lên lưng trâu. Con trâu Lũ mới sinh nên ông cho cõng những bạn nhỏ. Những bạn cao lớn hơn được cho cưỡi lên con Xe to khỏe. Thế là, ông Nhiên đi trước dắt đàn trâu đi một vòng quanh bãi đất. Trên lưng trâu, 4 bạn nhỏ tranh thủ dùng điện thoại chụp đủ tư thế cưỡi trâu đầy hào hứng. Sau đuôi con Lũ, chú nghé con cứ rúc theo mẹ đòi bú sữa làm hàng chục bạn nhỏ đang đứng chờ cưỡi thích thú ồ lên. Thông qua thầy cô và hướng dẫn viên, chúng hỏi đủ thứ. Càng nghe càng thích, ai cũng ngóng để được cưỡi lên con vật là đầu cơ nghiệp ở xứ lúa nước này.

Nét thư thái của lão nông Trần Văn Hà trên lưng trâu trên cánh đồng Trường Lệ.

“Phần lớn khách Tây họ thích cưỡi trâu lắm. Một năm khoảng 5-6 lần có đoàn đông thế này, thường rơi vào dịp cuối năm sang đầu năm, còn lại là khách lẻ. Nếu khách đoàn công ty dẫn tới họ sẽ tính toán chi cho mình khoảng 20-25 nghìn đồng/khách, nếu khách lẻ thì 50 nghìn đồng/khách”, cho đàn trâu ăn thêm cỏ sau đợt làm việc, ông Nhiên chia sẻ.

Ở cánh đồng Trường Lệ phía trên, lão nông Trần Văn Hà đang thong dong nằm trên con trâu Bỉnh hóng gió. Bãi đất ông và trâu Bỉnh đứng đã là tọa độ quen với khách phương Tây, nằm ngay bên đường Hai Bà Trưng, lối dẫn vào phố cổ Hội An. Thỉnh thoảng có khách du lịch đi qua, ông tươi cười chào đón bằng tiếng Anh bồi bập bẹ: “Hello”, “Buffalo riding”…

Nghe tiếng chào, Ethan, đến từ London, dừng xe đạp lại hỏi: “How much?”. “Fifty thousand”. “How long?”. Ông Hà cười tươi khua tay ra dấu cưỡi thoải mái. Thế là, vừa bồi tiếng vừa ra dấu vừa chỉ tay, ông Hà mời Ethan qua đứng lên cái thùng sơn úp ngược đặt cạnh trâu Bỉnh để trèo lên lưng, đội cái nón cời cho khách. “Mua mấy cái nón mới sạch sẽ mà Tây họ không ưa đội, cứ thích đội cái nón cời rách rách này cưỡi trâu thôi”, ông cười sảng khoái. Rồi ông ra hiệu cho trâu Bỉnh bước đi, ngồi trên lưng, Ethan thích thú, ôm ấp, hôn hít con trâu rất vui.

Du khách thích thú lưu lại những khoảnh khắc đáng nhớ trên lưng trâu.

“Video?”, ông ra dấu Ethan có muốn quay lại không, rồi thành thạo cầm điện thoại khách quay. Vị khách trẻ cứ thế tận hưởng một trải nghiệm sống động. Anh ta thích thú, cưng nựng rất lâu, có lúc như thầm thì với chú trâu. Trả nón, Ethan đưa cho ông Hà 100 nghìn, ông ra dấu 50 nghìn để thối lại; vị khách tươi cười nói tip cho ông và chào tạm biệt, rạng rỡ tiếp tục đạp xe lang thang khám phá khắp Hội An.

Chăm cơ nghiệp, nuôi gia đình

Con trâu vẫn là đầu cơ nghiệp dù không phải cày kéo nặng như xưa, nên ông Hà chăm bẵm lắm. Ông kể: “Trước đây tui nuôi bò, làm ruộng. Sau thấy trâu ngoài đồng, khách Tây chạy theo chụp hình, thấy có tương lai nên bán bò mua trâu về nuôi làm du lịch. Tui làm du lịch được khoảng 6 năm, trâu Bỉnh 8 tuổi. Con Mảnh con nó đã được 1 tuổi rồi, từ nhỏ đã được Tây ôm miết nên nay nó dạn, mai mốt làm ngon”.

“Cứ tầm 4 giờ sáng, bà vợ dậy soạn xe bánh mì đi bán, tui cũng chuẩn bị đồ đạc lên tận Điện Dương cắt cỏ cho trâu. Đến tầm khoảng 8 giờ sáng sửa soạn xong đưa trâu ra nằm đây chờ khách. Khoảng 5 giờ chiều, dắt trâu đi ăn một vòng, tối khoảng 6 giờ về qua bên khách sạn làm thêm bảo vệ nửa ca kiêm tưới cây, 10 giờ tối về ngủ. Làm nghề này thoải mái, không lo nghĩ, xi lô xi la cả ngày, gặp thêm nhiều người đến từ khắp nơi, học thêm được ít câu tiếng Anh, vui”, lão nông 60 tuổi kể về một ngày làm việc.

Đoàn giáo viên, học sinh Trường Trung học Oakhill College (Sydney, bang New South Wales, Australia) trải nghiệm cưỡi trâu cùng ông Nhiên.

Theo ông, công việc này dù không khấm khá nhưng cũng thoải mái nuôi con cái. Đến nay, đứa con trai lớn của ông 31 tuổi đã lập gia đình và đang làm lái xe khách sạn. Đứa con gái út đang học lớp 12, sau khi học xong cũng tính học các ngành liên quan du lịch về làm việc ở Hội An.

Còn ông Nhiên thì vui kể: “Mấy năm trước trung bình kiếm ngày 200-300 nghìn không được, năm nay khách đông gấp mấy năm trước, ngày kiếm vài trăm nghìn. Nói chung kinh tế ổn định, con cái ổn định”. Nhà ông Nhiên có 3 người con, hai chị em đầu đã lập gia đình, con gái út 13 tuổi đang đi học, cuộc sống trên lưng trâu hiện tại với ông rất thong dong.

Anh Trần Văn Khoa - Giám đốc Công ty Jack Trần Tours Hội An cho biết, sản phẩm du lịch từ con trâu này công ty bắt đầu xây dựng từ trước năm 2010 và ngày càng thịnh hành. Hoạt động trải nghiệm cho du khách bao gồm cưỡi trâu, cày ruộng, cấy lúa đã mang đến những trải nghiệm thú vị cho du khách quốc tế.

Hiện nay, có rất nhiều doanh nghiệp du lịch đã có sản phẩm này trong tour du lịch, liên kết với hàng chục hộ có trâu. Nhờ cách làm du lịch hay, sáng tạo mà nông dân có thu nhập cao từ con trâu, mảnh ruộng của họ. Không những tạo sinh kế bền vững, những người nông dân này như một đại sứ du lịch thân thiện, đem đến những trải nghiệm đáng đáng nhớ về nông thôn Việt Nam đến du khách năm châu.

Bà Nguyễn Thị Anh Thơ, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Hội An Đông: Dịch vụ du lịch cưỡi trâu chủ yếu ở địa bàn phường do địa hình đồng ruộng nhiều, với hàng chục hộ tham gia liên kết hoặc tự tổ chức. Đây là trải nghiệm được du khách yêu thích và là nét riêng của Hội An. Địa phương luôn tạo điều kiện, khuyến khích người dân tham gia phát triển du lịch theo hướng lành mạnh, văn minh.

Hà Anh