Mùa màng châu Á lao đao trước nắng nóng và El Nino

Thời tiết cực đoan gây áp lực lên nông nghiệp châu Á

Nông dân trồng lúa trên cánh đồng ở Assam, Ấn Độ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo nông dân, các nhà phân tích và giới kinh doanh, từ những vùng đồng bằng sản xuất ngũ cốc ở Tây Bắc Ấn Độ đến vành đai lúa mì phía Đông Australia, từ những cánh đồng lúa ở Thái Lan đến các đồn điền dầu cọ rộng lớn tại Indonesia, nắng nóng kéo dài cùng lượng mưa thấp hơn mức trung bình đang làm cây trồng suy giảm năng suất và buộc nông dân phải cắt giảm diện tích gieo trồng.

Hãng thông tấn Reuters (Anh) đánh giá El Nino có thể giáng thêm đòn mạnh vào nông dân vốn đã chật vật vì thiếu phân bón và nhiên liệu diesel do chiến sự tại Iran từ cuối tháng 2.

Một trong những đợt El Nino mạnh nhất từng được ghi nhận được dự báo sẽ hình thành trong nửa cuối năm 2026, mang đến thời tiết nắng nóng, khô hạn cho châu Á và lượng mưa lớn tại châu Mỹ, trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu càng làm tình hình thêm nghiêm trọng.

Ông Chris Hyde, nhà khí tượng học tại công ty dữ liệu và ảnh vệ tinh SkyFi có trụ sở tại Mỹ, cho biết: "Tác động của El Nino trên phạm vi toàn cầu thường bắt đầu từ Đông Nam Á, Ấn Độ và Australia rồi lan rộng, gây ảnh hưởng tới Bắc Mỹ và Nam Mỹ".

Theo ông Hyde, qua hình ảnh vệ tinh của SkyFi, có thể thấy những dấu hiệu ban đầu của hạn hán tại nhiều khu vực ở châu Á.

Nông dân châu Á thấp thỏm

Nông dân trồng lúa trên cánh đồng tại Bogor, Tây Java, Indonesia. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Vào tuần trước, cơ quan khí tượng Ấn Độ tiếp tục hạ dự báo lượng mưa trong mùa gió mùa kéo dài bốn tháng, vốn cung cấp khoảng 70% tổng lượng mưa hằng năm. Ấn Độ chủ yếu trồng lúa gạo, đậu tương, các loại đậu, mía và ngô trong vụ hè.

Tại các nước Đông Nam Á, tình trạng khô hạn đang làm giảm năng suất lúa và dầu cọ ở một số khu vực.

Thái Lan và Philippines thường gieo trồng vụ lúa chính trong giai đoạn tháng 6-7, trong khi Việt Nam và Indonesia hiện đang xuống giống cho vụ mùa thứ hai trong năm.

Giá gạo đang nhích lên dù Ấn Độ, quốc gia chiếm khoảng 40% lượng gạo xuất khẩu toàn cầu, vẫn đang có nguồn cung dồi dào sau nhiều năm liên tiếp đạt sản lượng thu hoạch gần mức kỷ lục.

Một nhà giao dịch tại Singapore thuộc công ty thương mại quốc tế nhận định: "Một cuộc khủng hoảng rõ ràng đang manh nha khi giá gạo tăng mạnh dù không xuất hiện tình trạng thiếu hụt đáng kể nào". Giá gạo tại các trung tâm xuất khẩu lớn ở Đông Nam Á đã tăng khoảng 15% trong vòng một tháng qua do chi phí sản xuất leo thang và lo ngại nguồn cung suy giảm.

Tuy nhiên, KKP Research, đơn vị nghiên cứu thuộc Ngân hàng Kiatnakin Phatra của Thái Lan, cho rằng tác động của tình trạng khô hạn có thể giảm bớt nhờ mực nước tại các hồ chứa vẫn ở mức cao. Trong một báo cáo gửi Reuters, Ngân hàng Kiatnakin Phatra nhận định: "Điều chúng tôi lo ngại hơn cả là nguồn cung phân bón".

Những trận mưa gần đây trên các vùng đất nông nghiệp khô hạn của Australia đã giúp nông dân bắt đầu gieo trồng lúa mì dù muộn hơn thường lệ. Tuy nhiên, họ vẫn thận trọng trước nguy cơ hiện tượng El Nino xuất hiện trong những tháng tới, có thể ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.

Cục Khí tượng Australia dự báo nhiều khu vực canh tác tại bang New South Wales và Queensland sẽ ghi nhận lượng mưa thấp hơn mức bình thường từ 20 mm đến 40 mm trong 3 tháng tới.

Ông Drew Lerner, nhà khí tượng nông nghiệp kiêm Chủ tịch World Weather, cho biết: "Trong nhiều năm có El Nino, độ ẩm có thể nhỉnh hơn đôi chút. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc lượng mưa sẽ cao hơn mức trung bình".

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc