Mưa lớn Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ: 6 việc gia đình nên làm ngay để giảm thiệt hại

Mưa lớn kéo dài, người dân không nên chủ quan

Công điện số 54/CĐ-TTg ngày 17/8/2026 của Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương chủ động ứng phó, bảo đảm an toàn cho người dân. Với mỗi gia đình, đây là lúc cần kiểm tra nhà cửa, phương tiện và sẵn sàng phương án sơ tán.

Theo Công điện, đợt mưa từ đêm 17 đến hết ngày 21/8 có thể gây lũ trên sông, suối thượng nguồn, ngập tại vùng trũng thấp và đô thị; đồng thời làm tăng nguy cơ lũ ống, lũ quét, sạt lở đất ở trung du, miền núi. Trên biển có khả năng xuất hiện lốc xoáy, dông và gió giật mạnh. 

Từ đầu năm 2026 đến nay, thiên tai đã làm 52 người chết và mất tích, 80 người bị thương, 173 nhà sập đổ và hơn 23.200 nhà hư hỏng. Những con số này cho thấy việc chủ động phòng tránh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là với các hộ đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ cao.

Đợt mưa từ đêm 17 đến hết ngày 21/8 có thể gây lũ trên sông, suối thượng nguồn, ngập tại vùng trũng thấp và đô thị.

1. Kiểm tra nhà cửa trước khi mưa lớn

Gia đình nên kiểm tra mái nhà, cửa sổ, ban công, hệ thống thoát nước, cây xanh và những vật dụng có thể bị gió cuốn. Các giấy tờ quan trọng, thuốc men, thiết bị điện tử và tài sản có giá trị nên được cất ở vị trí cao, tránh khu vực có thể ngập.

Nếu nhà nằm gần sông, suối, chân taluy, sườn dốc hoặc từng xảy ra ngập sâu, lũ quét, sạt lở, cần đặc biệt chú ý các cảnh báo của chính quyền địa phương.

Khi nước bắt đầu tràn vào nhà, không nên chạm vào ổ điện, thiết bị điện khi đang đứng trong nước. Chỉ ngắt cầu dao nếu có thể thực hiện an toàn; nếu khu vực đã ngập sâu, nên nhanh chóng rời khỏi nơi nguy hiểm.

Gia đình nên kiểm tra mái nhà, cửa sổ, ban công, hệ thống thoát nước, cây xanh và những vật dụng có thể bị gió cuốn.

2. Chuẩn bị một túi đồ dùng thiết yếu

Một túi đồ được chuẩn bị sẵn sẽ rất hữu ích nếu gia đình phải sơ tán hoặc bị cô lập tạm thời do ngập lụt.

Nên chuẩn bị:

Điện thoại và sạc dự phòng;
Đèn pin, pin dự phòng;
Nước uống, thực phẩm có thể sử dụng ngay;
Thuốc thiết yếu;
Quần áo khô, áo mưa;
Giấy tờ quan trọng được bọc chống nước;
Một khoản tiền mặt dự phòng.

Nếu gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi hoặc người cần sử dụng thuốc thường xuyên, cần chuẩn bị thêm đồ dùng phù hợp.

3. Chủ động đưa người và tài sản khỏi vùng nguy hiểm

Thủ tướng yêu cầu các địa phương rà soát phương án, kịp thời sơ tán người dân khỏi những khu vực không bảo đảm an toàn, đặc biệt lưu ý người già, trẻ em và người yếu thế ở ven suối, nơi có nguy cơ ngập sâu, lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. 

Vì vậy, nếu nhận được yêu cầu sơ tán, người dân không nên chờ đến khi nước dâng hoặc đất bắt đầu sạt mới di chuyển. Tính mạng cần được ưu tiên trước tài sản.

Các gia đình ở vùng nguy hiểm nên thống nhất trước địa điểm tập kết, cách liên lạc và người chịu trách nhiệm đưa trẻ nhỏ, người cao tuổi đến nơi an toàn.

Các địa phương rà soát phương án, kịp thời sơ tán người dân khỏi những khu vực không bảo đảm an toàn.

4. Không cố vượt qua đường ngập, ngầm tràn

Mưa lớn có thể khiến nước tại các ngầm, tràn và đường qua suối dâng nhanh. Người dân tuyệt đối không nên cố đi qua khu vực nước chảy xiết chỉ vì cho rằng đoạn đường vẫn có thể vượt qua.

Khi lực lượng chức năng đặt biển cảnh báo hoặc chốt chặn, cần tuân thủ và lựa chọn tuyến đường khác. Các địa phương cũng được yêu cầu bố trí lực lượng kiểm soát, hướng dẫn giao thông tại những khu vực có nguy cơ ngập sâu, sạt lở. 

Với ô tô, xe máy, nếu khu vực sinh sống thường xuyên ngập, nên đưa phương tiện lên nơi cao ráo từ sớm. Nếu xe đã bị ngập nước, không nên cố khởi động ngay mà cần kiểm tra trước khi sử dụng.

5. Nhà ở đô thị cũng cần phòng ngập

Nguy cơ ngập không chỉ xảy ra ở miền núi. Công điện cũng lưu ý tình trạng ngập tại vùng trũng thấp và đô thị.

Các gia đình ở thành phố nên kiểm tra khu vực tầng hầm, chỗ để xe và hệ thống thoát nước. Những thiết bị điện, đồ điện tử hoặc tài sản quan trọng đặt ở tầng thấp cần được di chuyển lên vị trí cao nếu có nguy cơ ngập.

Khi xảy ra dông, gió giật, nên hạn chế đứng gần cửa kính, ban công, cây lớn, biển quảng cáo hoặc công trình tạm.

Các gia đình ở thành phố nên kiểm tra khu vực tầng hầm, chỗ để xe và hệ thống thoát nước.

6. Theo dõi thông tin chính thức, không chờ đến khi nguy hiểm

Thủ tướng yêu cầu cơ quan chức năng theo dõi sát diễn biến thời tiết, kịp thời cảnh báo và hướng dẫn người dân kỹ năng phòng tránh. Các địa phương phải sẵn sàng sơ tán dân, kiểm soát giao thông tại khu vực nguy hiểm, bảo đảm an toàn hồ đập, đê điều và hỗ trợ nhu yếu phẩm cho người dân bị ảnh hưởng. 

Trong những ngày mưa lớn, người dân nên thường xuyên cập nhật thông tin từ cơ quan khí tượng, chính quyền địa phương và các kênh truyền thông chính thống. Không nên chủ quan chỉ vì khu vực nhà mình chưa ngập, bởi lũ quét và sạt lở có thể xảy ra nhanh.

Đặc biệt, khi có cảnh báo hoặc yêu cầu sơ tán, hãy ưu tiên tính mạng thay vì cố bảo vệ tài sản. Chuẩn bị sớm vài vật dụng thiết yếu, di chuyển phương tiện đến nơi an toàn và biết trước đường sơ tán là những việc đơn giản nhưng có thể giúp gia đình giảm đáng kể rủi ro trong đợt mưa lớn này.

Châu Anh