Mùa đông xuân, bệnh sởi gia tăng đáng lo ngại

Mỗi năm, khi bước vào giai đoạn đông xuân, hệ thống y tế lại đối mặt với nguy cơ gia tăng các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp, trong đó bệnh sởi luôn là mối lo hàng đầu. Thực tế cho thấy, số ca mắc sởi thường tăng rõ rệt vào đầu năm, đặc biệt tại các khu vực đông dân cư, trường học và nhà trẻ.

Theo nhận định của các chuyên gia y tế, đây không phải hiện tượng ngẫu nhiên mà là hệ quả của nhiều yếu tố môi trường, thời tiết và thói quen sinh hoạt cộng hưởng.

Vì sao mùa đông xuân là "mùa cao điểm" của bệnh sởi?

Mùa đông xuân đặc trưng bởi thời tiết lạnh, độ ẩm cao và ít nắng. Đây là điều kiện thuận lợi để virus sởi tồn tại lâu hơn ngoài môi trường. Trong không khí lạnh ẩm, các giọt bắn mang mầm bệnh khó bốc hơi nhanh, làm tăng khả năng lây truyền khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở cự ly gần.

Bên cạnh đó, vào mùa lạnh, mọi người có xu hướng sinh hoạt trong không gian kín, tụ tập đông người hơn, đặc biệt trong dịp lễ Tết, lễ hội đầu năm. Việc tiếp xúc gần kéo dài khiến nguy cơ lây nhiễm virus sởi tăng cao, nhất là tại trường học, khu vui chơi trẻ em và nơi công cộng.

Miễn dịch cộng đồng suy giảm – "kẽ hở" cho dịch bệnh

Các bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm cho rằng, một trong những nguyên nhân quan trọng khiến bệnh sởi có xu hướng quay trở lại là miễn dịch cộng đồng chưa đạt mức an toàn. Sởi là bệnh có khả năng lây lan rất mạnh, đòi hỏi tỷ lệ tiêm chủng cao để tạo hàng rào bảo vệ cộng đồng. Chỉ cần một nhóm trẻ chưa được tiêm hoặc tiêm chưa đủ liều, virus có thể nhanh chóng lan rộng.

Đặc biệt, một số trẻ nhỏ chưa đến độ tuổi tiêm chủng, hoặc người lớn chủ quan cho rằng mình đã từng mắc sởi nên không cần tiêm phòng, vô tình trở thành mắt xích yếu trong hệ thống phòng dịch. Khi bước vào mùa đông xuân – thời điểm virus hoạt động mạnh – nguy cơ bùng phát ổ dịch càng rõ rệt.

Trẻ em được tiêm vaccine phòng sởi – biện pháp quan trọng giúp ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch trong mùa đông xuân. Hình minh họa

Bệnh sởi nguy hiểm như thế nào?

Sởi không chỉ đơn thuần là bệnh gây sốt và phát ban. Các bác sĩ cảnh báo, bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người suy giảm miễn dịch và người cao tuổi. Những biến chứng thường gặp bao gồm viêm phổi, viêm tai giữa, tiêu chảy kéo dài, thậm chí viêm não – có thể để lại di chứng thần kinh nặng nề.

Đáng lo ngại hơn, trong giai đoạn đầu, triệu chứng sởi dễ bị nhầm lẫn với cảm cúm thông thường. Khi phát ban xuất hiện, bệnh đã bước sang giai đoạn toàn phát, khả năng lây lan rất cao. Nếu không được phát hiện và cách ly kịp thời, nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng là rất lớn.

Thời tiết lạnh ẩm và không gian đông người khiến bệnh sởi dễ lây lan mạnh vào đầu năm. Hình minh họa

Chuyên gia khuyến cáo: Phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất

Giới chuyên môn nhấn mạnh, tiêm chủng đầy đủ và đúng lịch vẫn là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh sởi. Vaccine không chỉ bảo vệ cá nhân mà còn góp phần tạo miễn dịch cộng đồng, ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch lớn.

Bên cạnh tiêm chủng, các biện pháp phòng ngừa khác cũng đóng vai trò quan trọng trong mùa đông xuân, như giữ ấm cơ thể, vệ sinh tay thường xuyên, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người và hạn chế tiếp xúc gần với người có dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh.

Đối với phụ huynh, việc theo dõi sát sức khỏe của trẻ là điều cần thiết. Khi trẻ có biểu hiện sốt cao, ho, chảy mũi, viêm kết mạc hoặc phát ban, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời, tránh tự ý điều trị tại nhà.

Chủ động phòng ngừa để tránh bùng phát dịch

Các bác sĩ cho rằng, phòng chống bệnh sởi trong mùa đông xuân không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự phối hợp của toàn xã hội. Gia đình, nhà trường và cộng đồng cần nâng cao nhận thức về tiêm chủng, phát hiện sớm ca bệnh và tuân thủ các khuyến cáo phòng dịch.

Trong bối cảnh thời tiết lạnh ẩm kéo dài và nhu cầu giao lưu, đi lại tăng cao, việc chủ động phòng ngừa từ sớm sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ bùng phát dịch sởi, bảo vệ sức khỏe cho trẻ em và cộng đồng trong suốt mùa đông xuân.

Dich soi

Bs. Nguyễn Văn Thái