Mùa đông năm nay dự báo ấm hơn, không khí lạnh hoạt động muộn

El Nino xuất hiện nhưng mưa trong tháng 7 vẫn cao kỷ lục

Thống kê của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, miền Bắc ghi nhận 6 đợt mưa kéo dài trong tháng 7, gồm các đợt: 26/6-6/7, 8-12/7, 16-17/7, 19-20/7, 23-25/7 và 27-31/7. Đợt từ ngày 27 đến 31/7 lượng lớn nhất, phổ biến 70-160 mm, nhiều nơi trên 200 mm; riêng trạm Quảng Hà (Quảng Ninh) 355 mm.

Không chỉ Bắc Bộ, khu vực từ Thanh Hóa đến Huế cũng trải qua 4 đợt mưa trong tháng 7, còn duyên hải Nam Trung Bộ xuất hiện 3 đợt mưa. Diễn biến này khiến nhiều người cho rằng El Nino chưa tác động đến thời tiết Việt Nam.

Mùa đông năm nay dự báo sẽ ấm hơn trung bình nhiều năm. Ảnh: Tuấn Anh

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, các đợt mưa trên chủ yếu do rãnh áp thấp, hoàn lưu suy yếu của bão hoặc áp thấp nhiệt đới cùng các nhiễu động khí quyển tầng cao, chưa phản ánh đầy đủ tác động của El Nino.

El Nino là tín hiệu khí hậu quy mô lớn, tác động theo mùa và thường có độ trễ khoảng 2-3 tháng. Ảnh hưởng vì thế không xuất hiện ngay sau khi El Nino hình thành và cũng không đồng đều giữa các khu vực.

Ông Khiêm cho biết lượng mưa ở Bắc Bộ trong các năm El Nino cũng không có xu thế cố định. Năm 1997, El Nino hình thành từ tháng 4 đến tháng 6 nhưng lượng mưa tháng 7-8 ở nhiều nơi vẫn cao hơn trung bình nhiều năm 10-20%. Năm El Nino 2023, lượng mưa tháng 7 lại thấp hơn trung bình nhiều năm 20-50%.

Với El Nino 2026, các dấu hiệu tác động đã bắt đầu thể hiện rõ. Cơ quan khí tượng cho biết tháng 6, nhiệt độ trung bình hầu khắp khu vực cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5 độ C; riêng đồng bằng Bắc Bộ, Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ cao hơn trên 1 độ C. Số ngày nắng nóng tăng thêm 2-5, riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Huế tăng khoảng 8 ngày.

Cùng thời gian trên, lượng mưa cả nước thiếu hụt 15-50%; riêng khu vực từ Thanh Hóa đến Đà Nẵng và phía tây từ Quảng Ngãi đến Gia Lai thiếu hụt 55-90%.

Sang tháng 7, nền nhiệt tiếp tục cao hơn trung bình nhiều năm tại Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ từ 0,5 đến 1,5 độ C. Riêng Bắc Bộ chỉ cao hơn khoảng 0,2-0,4 độ C do chịu tác động của nhiều đợt mưa. Trong khi đó, lượng mưa tại Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục thiếu hụt 15-50%, còn Bắc Bộ nhìn chung xấp xỉ trung bình nhiều năm; riêng vùng núi cao cao hơn 10-35%.

El Nino sẽ tiếp tục mạnh lên và nhiều khả năng đạt cực đại trong những tháng cuối năm. Dự báo từ tháng 8 đến 10, El Nino có khoảng 90% khả năng đạt cường độ mạnh đến rất mạnh. Giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, xác suất này tăng lên 95%, trong đó khả năng đạt mức rất mạnh là 75%. Riêng tháng 10-12, xác suất El Nino rất mạnh lên 81% và có thể kéo dài sang mùa xuân, thậm chí đầu mùa hè năm 2027.

Mùa đông năm nay dự báo sẽ ấm hơn

Cơ quan khí tượng dự báo, từ nay đến đầu năm 2027, nền nhiệt trên cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm 0,5-1,5 độ C, có nơi cao hơn 2 độ trong các tháng cuối năm 2026. Mùa đông năm nay cũng được dự báo ấm hơn, không khí lạnh hoạt động muộn.

Hiện tượng El Nino được dự báo sẽ tiếp tục là yếu tố chi phối thời tiết Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026. Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, El Nino hiện đang ở trạng thái hoạt động và sẽ tiếp tục mạnh dần từ tháng 8. Khả năng El Nino đạt cường độ mạnh đến rất mạnh trong giai đoạn tháng 8-10 lên tới 90%, sau đó tăng lên 95% trong thời kỳ từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027. Đặc biệt, giai đoạn tháng 10-12 được đánh giá có xác suất El Nino đạt cường độ rất mạnh lên tới 81%, cho thấy hiện tượng này sẽ tác động rõ rệt đến diễn biến thời tiết trong mùa thu và mùa đông năm nay.

Dưới ảnh hưởng của El Nino, nền nhiệt trên cả nước được dự báo duy trì ở mức cao hơn trung bình nhiều năm. Trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 1/2027, nhiệt độ trung bình tại Bắc Bộ và Thanh Hóa phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 1-1,5 độ C. Tại các khu vực còn lại, nhiệt độ trung bình cao hơn từ 1,5-2 độ C, riêng một số nơi ở khu vực Cao nguyên Trung Bộ có thể cao hơn từ 2-2,5 độ C. Xu thế này cho thấy mùa đông năm nay có khả năng ấm hơn so với quy luật khí hậu thông thường.

Cơ quan khí tượng cũng nhận định, trong điều kiện El Nino duy trì, hoạt động của không khí lạnh từ nay đến đầu năm 2027 có xu hướng yếu hơn trung bình nhiều năm. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc sẽ không xuất hiện các đợt rét. Dự báo vẫn có khả năng xảy ra các đợt rét đậm, rét hại, chủ yếu tập trung trong tháng 1/2027. Người dân, đặc biệt tại khu vực vùng núi phía Bắc, vẫn cần đề phòng những đợt không khí lạnh mạnh khiến nhiệt độ giảm sâu, có thể kèm theo băng giá và mưa tuyết.

Bên cạnh việc làm cho mùa đông có xu hướng ấm hơn, El Nino còn khiến nền nhiệt trên phạm vi toàn quốc duy trì ở mức cao trong thời gian dài. Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm gia tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan, đòi hỏi các địa phương và người dân tiếp tục theo dõi sát các bản tin dự báo để chủ động ứng phó với những diễn biến bất thường của thời tiết trong những tháng cuối năm 2026.

Tô Hội