Mua bán người trên không gian mạng: Những chiếc bẫy ngày càng tinh vi?

146 nạn nhân trong 6 tháng

Thông tin được đưa ra nhân “Ngày Thế giới phòng, chống mua bán người” và “Ngày Toàn dân phòng, chống mua bán người 30/7” năm 2026 cho thấy phương thức hoạt động của tội phạm mua bán người đang thay đổi nhanh, đặc biệt với việc lợi dụng không gian mạng để tìm kiếm và tiếp cận nạn nhân.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã điều tra 120 vụ mua bán người trong và ngoài nước với 323 bị can, 146 nạn nhân. Gần 71% nạn nhân là phụ nữ; khoảng 76% bị cưỡng bức lao động, 19,3% bị bóc lột tình dục, số còn lại bị mua bán vì các mục đích khác.

Đáng chú ý, cùng với sự phát triển của các nền tảng số, không gian mạng đang bị tội phạm khai thác để thực hiện các hành vi mua bán người theo những phương thức mới. Những lời mời chào hấp dẫn về việc làm, thu nhập cao, tuyển dụng trực tuyến hoặc cơ hội ra nước ngoài làm việc có thể được sử dụng để tạo lòng tin, dụ dỗ người có nhu cầu tìm việc.

Các đại biểu thực hiện nghi thức thể hiện cam kết phòng, chống mua bán người.

Sau khi nạn nhân mắc bẫy, các đối tượng có thể đưa họ vào tình trạng cưỡng bức lao động, bóc lột tình dục hoặc các hình thức bóc lột khác.

Chủ đề của Liên hợp quốc về phòng, chống mua bán người năm 2026 là “Mắc kẹt sau bẫy lừa đảo”, phản ánh nguy cơ ngày càng rõ từ những thủ đoạn lừa đảo trực tuyến và việc lợi dụng môi trường mạng để dụ dỗ, khống chế, bóc lột nạn nhân.

Cần trang bị “kháng thể số” cho người trẻ

Trước sự thay đổi của tội phạm, yêu cầu đặt ra là phải chủ động nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới, đặc biệt trên không gian mạng, để phòng ngừa và ngăn chặn từ sớm, từ xa.

Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long đề nghị các ban, bộ, ngành, cấp ủy, chính quyền địa phương tập trung nắm chắc tình hình, đi trước một bước trong nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm mua bán người; từ đó kịp thời triển khai các biện pháp phòng ngừa, đấu tranh và ngăn chặn.

Một trong những nhiệm vụ được nhấn mạnh là đa dạng hóa tuyên truyền, giáo dục pháp luật để kiến thức phòng, chống mua bán người đến được với từng nhóm dân cư, nhất là thanh thiếu niên. Cùng với đó là trang bị “kháng thể số” cho giới trẻ, giúp nhận diện rủi ro, sử dụng mạng xã hội an toàn và tránh trở thành nạn nhân của mua bán người qua môi trường mạng.

Công tác phòng, chống mua bán người cũng cần gắn với các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, giảm nghèo, tạo việc làm ổn định và sinh kế bền vững, nhất là đối với nhóm yếu thế, đồng bào dân tộc thiểu số, người dân miền núi, vùng sâu, vùng xa. Đây là những giải pháp nhằm giảm các yếu tố khiến người dân dễ trở thành mục tiêu của các đường dây mua bán người.

Không để tội phạm lợi dụng môi trường mạng

Cùng với phòng ngừa, các lực lượng chức năng tiếp tục rà soát, hoàn thiện pháp luật về phòng, chống mua bán người; kiên quyết tấn công, triệt phá các đường dây, tổ chức tội phạm và xử lý nghiêm theo quy định.

Ảnh minh họa.

Việc giải cứu, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân và giúp họ tái hòa nhập cộng đồng cũng được xác định là nhiệm vụ quan trọng, song song với các biện pháp phòng ngừa và đấu tranh.

Các bộ, ngành, địa phương được yêu cầu tăng cường phối hợp, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế trong quản lý công dân, xuất nhập cảnh, du lịch, môi giới việc làm và đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài; tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp hành động nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống mua bán người.

Năm 2026 đánh dấu 10 năm Việt Nam thực hiện “Ngày Toàn dân phòng, chống mua bán người”. Trong bối cảnh tội phạm ngày càng lợi dụng công nghệ và không gian mạng, nâng cao kỹ năng nhận diện rủi ro, sử dụng mạng xã hội an toàn và chủ động kiểm chứng thông tin trước các lời mời tuyển dụng, việc làm hấp dẫn là một trong những cách thiết thực để mỗi người tự bảo vệ mình trước nguy cơ trở thành nạn nhân.

Minh Lý