Một gia đình hai Mẹ con là Anh hùng, hai Cha con là Thiếu tướng Công an

Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai (sinh năm 1930), nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng, kiêm Chánh Thanh tra Bộ Công an. Trong quá trình công tác, ông được biết đến với phương châm làm công tác thanh tra “thấu tình, đạt lý”, đề cao tính công bằng, khách quan nhưng cũng chú trọng đến hoàn cảnh, tình người.

Ông có biệt danh là Thi, sinh ngày 25/10/1930 tại xã Phương Định, huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định, nay thuộc xã Ninh Giang, tỉnh Ninh Bình. Ông sinh trưởng trong một gia đình có truyền thống yêu nước và cách mạng. Cha và anh trai ông tham gia cách mạng từ sớm. Mẹ ông là bà Lê Thị Mỵ, được Nhà nước truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng năm 2016.

Truyền thống gia đình tiếp tục được nối dài qua các thế hệ. Thiếu tướng Phan Văn Lai trở thành một cán bộ cao cấp của lực lượng Công an nhân dân, được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Người con trai của ông, Thiếu tướng Phan Quốc Thái, cũng nối nghiệp cha, trở thành tướng lĩnh trong lực lượng Công an nhân dân.

Mẹ Việt Nam Anh hùng Lê Thị Mỵ. Ảnh: Nhóm họa sĩ trẻ Tổ chức TTNL phục chế màu

Năm 2016 là một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời Thiếu tướng Phan Văn Lai. Cùng năm mẹ ông, bà Lê Thị Mỵ, được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng, ông cũng vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, ghi nhận những đóng góp và thành tích đặc biệt xuất sắc trong sự nghiệp đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

Từ người cán bộ Đoàn đến chiến sĩ an ninh

Năm 1946, khi vừa 16 tuổi, Phan Văn Lai tham gia kháng chiến chống thực dân Pháp ngay tại quê nhà. Sau đó, ông được điều động lên huyện, công tác với vai trò cán bộ Đoàn Thanh niên Cứu quốc huyện Trực Ninh, tỉnh Nam Định.

Sau một thời gian hoạt động tại địa phương, ông được phân công công tác tại Công an tỉnh Hà Nam. Tháng 12/1962, ông được Bộ Công an triệu tập về Trường Công an Trung ương, tức Trường C500, nay là Học viện An ninh nhân dân, học lớp B2.

Sau quá trình học tập, ngày 20/1/1964, ông lên đường vào Nam tham gia cuộc kháng chiến chống Mỹ. Đây là bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời hoạt động cách mạng của ông, mở đầu một chặng đường dài gắn bó với công tác an ninh và đấu tranh trong lòng địch.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Thiếu tướng Phan Văn Lai,

Ông có 12 năm chiến đấu ở chiến trường Trị - Thiên - Huế, đến năm 1976.

Ông từng là Bí thư Đảng ủy, Chánh Văn phòng Ban An ninh tỉnh Thừa Thiên; Phó Bí thư Đảng ủy, Chánh Văn phòng Ban An ninh Khu Trị - Thiên - Huế.

Ngày 30/4/1975, chính quyền Sài Gòn sụp đổ, ông trở về miền Bắc Việt Nam, công tác tại Bộ Công an Việt Nam.

Sau đó, ông được phong hàm Thiếu tướng và giữ chức vụ Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng Công an nhân dân (nay là Tổng cục Chính trị Công an nhân dân Việt Nam), kiêm Trưởng ban Thanh tra Bộ Công an.

Năm 1990, ông giữ chức vụ Chánh Thanh tra Bộ Công an cho đến ngày nghỉ hưu.

Năm 2014, ông là Trưởng Ban Liên lạc cán bộ Bộ Công an chi viện chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Thành Đô chụp ảnh cùng Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tướng Phan Văn Lai (đứng giữa) và Thiếu tướng Phan Quốc Thái (bìa phải), con trai Thiếu tướng Phan Văn Lai. Ảnh: Thành Đô

Gia đình cách mạng

Gia đình ông có truyền thống yêu nước. Cha và anh trai ông tham gia cách mạng từ sớm. Đặc biệt, mẹ ông được truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng. Tiếp nối truyền thống gia đình, bản thân ông và người con trai là Thiếu tướng Phan Quốc Thái đều trở thành tướng lĩnh Công an nhân dân.

Quá trình công tác

Tham gia cách mạng từ những ngày đầu Cách mạng tháng Tám, Thiếu tướng Phan Văn Lai trải qua nhiều vị trí công tác quan trọng. Đặc biệt, từ năm 1990, ông giữ chức Chánh Thanh tra Bộ Công an. Trong thời gian đảm nhiệm cương vị này, ông xử lý các vụ việc nghiêm minh nhưng luôn linh hoạt, có lý, có tình, nhất là trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn.

Danh hiệu và hồi ký

Năm 2016, Thiếu tướng Phan Văn Lai được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ở tuổi 95, Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phan Văn Lai ra mắt hồi ký “Chiến trường và quê hương”, ghi lại những năm tháng chiến đấu kiên cường và tri ân đồng đội.

Anh hùng lược lượng vũ trang nhân dân Thiếu tướng Phan Văn Lai ( áo trắng )Thiếu tướng Phan Quốc Thái ( thứ 2 bìa trái ) Con trai cụ Phan Văn Lai trong buổi giới thiệu tác phẩm : "Chiến trường và quê hương "của Thiếu tướng Phan Văn Lai.

Thành Đô