Mong manh thỏa thuận ngừng bắn ở Iran sau khi Israel tấn công dữ dội Li-băng

Iran cho rằng việc tiếp tục đàm phán để đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài với Mỹ là "phi lý" sau khi chứng kiến những diễn biến mới nhất ở Li-băng.

Lời cảnh báo từ nhà đàm phán chính của Iran - Chủ tịch Quốc hội Mohammed Bager Qalibaf đã phơi bày tình trạng bất ổn tiếp diễn trong khu vực sau tuyên bố ngừng bắn hôm 7/4 của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hai bên đã đưa ra những chương trình nghị sự trái ngược nhau cho các cuộc đàm phán hòa bình dự kiến bắt đầu vào ngày 11/4, nhưng vẫn chưa rõ liệu lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần có được duy trì cho đến lúc đó hay không.

Ông Qalibaf cho biết Israel đã vi phạm một số điều kiện của lệnh ngừng bắn bằng cách leo thang cuộc chiến song song chống lại lực lượng dân quân Hezbollah do Iran hậu thuẫn ở Li-băng, trong khi Mỹ đã vi phạm thỏa thuận bằng cách khăng khăng đòi Iran từ bỏ tham vọng hạt nhân của mình.

Người dân Iran đổ ra đường ăn mừng ở thủ đô Tehran hôm 8/4 sau khi thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần được công bố - Ảnh: Reuters

"Trong tình huống như vậy, một lệnh ngừng bắn song phương hoặc các cuộc đàm phán là phi lý" - ông Qalibaf nói trong một tuyên bố. Israel và Mỹ đều tuyên bố thỏa thuận ngừng bắn hai tuần không bao gồm Li-băng, và Thủ tướng Israel - Benjamin Netanyahu cho biết các cuộc tấn công sẽ tiếp tục.

"Tôi nghĩ người Iran cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao gồm cả Li-băng, nhưng thực tế không phải vậy" - Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance nói với các phóng viên ở Budapest.

Hai bên dường như cũng có bất đồng sâu sắc về chương trình hạt nhân của Iran - một trong những yếu tố mà ông Trump viện dẫn làm cơ sở cho chiến tranh.

Ông Trump nói rằng Iran đã đồng ý ngừng làm giàu uranium - chất có thể được dùng để chế tạo vũ khí hạt nhân và Nhà Trắng cho biết Iran đã chỉ ra rằng họ sẽ giao nộp lượng dự trữ hiện có.

"Mỹ hợp tác với Iran, sẽ khai quật và loại bỏ tất cả 'bụi' hạt nhân được chôn sâu..." - ông Trump nói trên mạng xã hội.

Tuy nhiên, ông Qalibaf cho biết Iran được phép tiếp tục làm giàu uranium theo các điều khoản của thỏa thuận ngừng bắn.

Mặc dù cả Mỹ và Iran đều tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến kéo dài 5 tuần khiến hàng nghìn người thiệt mạng, nhưng những tranh chấp cốt lõi của họ vẫn chưa được giải quyết. Mỗi bên vẫn giữ vững những yêu cầu trái ngược nhau về một thỏa thuận có thể định hình Trung Đông trong nhiều thế hệ.

Bất chấp sự không chắc chắn, các chỉ số chứng khoán thế giới đã tăng mạnh trong khi giá dầu giảm 14% xuống gần 95 USD/thùng, sau khi giảm xuống mức thấp nhất là 90,40 đô la.

Anh Duy