Monet vẽ Paris bằng ngôn ngữ hội họa mới

Tác giả: Sara Pappworth, Aude Van Ryn

Đây là Monet

Oscar-Claude Monet (1840 - 1926) là tên tuổi hàng đầu của trường phái hội họa Ấn tượng Pháp. Cả cuộc đời Monet trung thành với trường phái Ấn tượng, ông cũng là người tiên phong, tạo ảnh hưởng và truyền cảm hứng lâu dài lên nhiều thế hệ họa sĩ.

Monet vẽ Paris bằng ngôn ngữ hội họa mới

Trong lúc khắc họa diện mạo Paris hiện đại bằng ngôn ngữ hội họa mới, Claude Monet phải sống hai mặt với gia đình để bảo vệ tình yêu và đứa con sắp chào đời.

Bức tranh Khu vườn công chúa ở Louvre được họa sĩ Claude Monet vẽ năm 1867. Ảnh: wikiart.

Vẽ cảnh hiện đại

Trong nhóm bằng hữu của Monet có Émile Zola, nhà văn hiện thực tiến bộ, thành đạt, cũng là nhà phê bình đầy sức ảnh hưởng. Ngưỡng mộ tác phẩm của Monet, Zola viết bài khen ngợi, đánh giá ông như “một nam nhân thực thụ giữa đám thái giám”, đồng thời khuyến khích ông và các bạn vẽ tranh miêu tả đời sống hiện đại.

Từ giữa thế kỷ 19, Paris chứng kiến công cuộc tái thiết toàn diện; những con đường nhỏ, cũ kỹ và chật hẹp được thay thế bởi các đại lộ khang trang, không gian rộng rãi.

Lấy cảm hứng nơi đô thị mới, Monet và Renoir hợp lực, vẽ một loạt tranh về khung cảnh Paris nhìn từ trên cao. Khu vườn công chúa ở Louvre là một tranh như thế. Monet đặc tả cảnh quan thành phố hiện đại như qua lăng kính máy ảnh (vừa được phát minh cách đấy không lâu).

Thay vì dùng lối phối cảnh quen thuộc, ông sử dụng ảnh chụp đương thời. Do đó, điểm nhìn của tranh này (và các tranh khác tương tự) rất khác so với tranh truyền thống, thâu nhận được các góc lạ, rìa xa.

Trong tranh, con người chỉ như con bọ, xuất hiện như những vết đen mờ, nhốn nháo, hối hả: những sinh vật bé nhỏ vô danh giữa khu rừng thành thị tân kỳ bao la.

Bây giờ ta đã quen, chứ với người thời ấy, tranh Monet táo bạo, khác biệt vô cùng. Đáp ứng nhu cầu của thời đại mới, chúng mới mẻ cả về đề tài lẫn phong cách. Boudin viết rằng ông đã kinh ngạc trước “độ táo bạo trong tác phẩm anh ta [Monet]”.

Không may, dù Monet làm việc chăm chỉ, sáng tác nhiều tranh theo nhiều phong cách, thì thu nhập bán tranh vẫn chẳng đủ bù chi. Đọc thư ông viết gửi bạn giai đoạn này, ta thấy ông khẩn khoản xin họ kiên nhẫn thêm với ông, cho ông mượn thêm tiền.

Giữa lúc nợ nần chồng chất, ông càng cần tiền hơn bao giờ hết, bởi Camille đã mang thai, sắp tới sẽ có thêm hai miệng phải nuôi. Nghe Monet kể sự tình, cả cha ông lẫn cô Lecadre đều cương quyết chỉ chịu cấp tiền nếu ông bỏ Camille (bất chấp thực tế là Claude Adolphe cũng léng phéng và có con ngoài giá thú). Monet đành sống đời hai mặt. Ông giả vờ nghe lời, dọn về Le Havre sống cùng gia đình, song vẫn thường xuyên đi Paris thăm Camille.

Sara Pappworth, Aude Van Ryn

Đông A + NXB Dân Trí