Mỏ South Pars - trái tim khí đốt Iran bị tấn công, tác động ra sao?

Hôm 18-3, Israel tấn công mỏ khí đốt South Fars của Iran, đánh dấu sự leo thang đáng kể trong cuộc xung đột hiện tại, theo CNN. Iran tấn công trả đũa vào các cơ sở năng lượng lớn của các nước láng giềng vùng Vịnh Ba Tư và Israel.

Làn sóng tấn công mới nhằm vào các cơ sở năng lượng, bao gồm mỏ South Pars, gây thêm áp lực lên nguồn cung toàn cầu – vốn đang thiếu hụt do việc gián đoạn lưu thông tại eo biển Hormuz.

Vậy tại sao mỏ South Pars lại quan trọng đến vậy?

Mỏ khí đốt South Pars của Iran vào năm 2021. Ảnh: AFP

South Pars quan trọng với Iran ra sao?

Iran phụ thuộc rất nhiều vào khí đốt để sản xuất điện và sưởi ấm nhà cửa. Quốc gia này là nhà sản xuất khí đốt lớn thứ ba thế giới và dùng hơn 90% lượng khí đốt khai thác để sử dụng trong nước.

Theo Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia (Mỹ), Iran là quốc gia tiêu thụ khí đốt tự nhiên lớn thứ tư thế giới, sau Mỹ, Trung Quốc và Nga, mặc dù nền kinh tế của Iran nhỏ hơn nhiều.

Mỏ South Pars, nằm ở Vịnh Ba Tư, được ước tính chứa 51.000 tỉ m3 khí đốt có thể sử dụng được – đủ để cung cấp nhu cầu của thế giới trong 13 năm.

Mỏ South Pars hiện tại chủ yếu cung cấp nhu cầu trong nước của Iran, nhưng việc tấn công mỏ này có thể ảnh hưởng lớn thị trường khí đốt toàn cầu. Các nhà phân tích tại công ty tư vấn năng lượng Wood Mackenzie cho rằng “các cuộc tấn công đã định hình lại một cách cơ bản triển vọng khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu”, khiến tình trạng gián đoạn nguồn cung khí đốt tự nhiên toàn cầu có thể kéo dài hơn hai tháng.

Liên tiếp các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng

Ngay sau khi mỏ South Pars bị tấn công, hôm 19-3, Iran trả đũa bằng một cuộc không kích vào nhà máy Ras Laffan của Qatar. Ras Laffan là khu phức hợp LNG lớn nhất thế giới.

Thị trường năng lượng thế giới đã có phản ứng ngay sau đó. Giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu đã tăng vọt tới 35% vào hôm 19-3.

Giám đốc điều hành kiêm Bộ trưởng Năng lượng của QatarEnergy – ông Saul Kavonic cho biết vụ tấn công đã làm tê liệt 17% công suất xuất khẩu LNG của Qatar, gây thiệt hại ước tính 20 tỉ USD doanh thu hàng năm và đe dọa nguồn cung cho châu Âu và châu Á.

"Chúng ta hiện đang tiến rất gần đến kịch bản khủng hoảng khí đốt tồi tệ nhất. Ngay cả khi xung đột kết thúc, sự gián đoạn nguồn cung LNG có thể kéo dài hàng tháng hoặc thậm chí hàng năm" – ông nói.

Mỏ khí đốt South Pars của Iran bị tấn công hôm 18-3. Ảnh: SKY NEWS

Các nhà phân tích cho rằng các cuộc tấn công vào mỏ South Pars và nhà máy Ras Laffan báo hiệu một giai đoạn mới nguy hiểm trong cuộc xung đột hiện tại ở Trung Đông.

"Sự leo thang mới nhất này giống như một bước ngoặt đối với thị trường vì cuộc xung đột không còn chỉ xoay quanh các tin tức quân sự hay việc đóng cửa eo biển Hormuz nữa. Hiện tại, nó đang tác động đến hệ thống năng lượng toàn cầu. Điều khiến thị trường bất ổn hiện nay là nguy cơ lạm phát càng gia tăng” – nhà đầu tư Charu Chanana nhận định.

Trả lời đài CNA, TS Cauvery Ganapathy – nhà nghiên cứu tại tổ chức tư vấn chính sách Quỹ Nghiên cứu Trung Đông (Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất) – cho rằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng có tác động lớn hơn nhiều so với các nút thắt về vận chuyển và nhập khẩu do việc đóng cửa eo biển Hormuz gây ra.

“Việc phục hồi sau những cuộc tấn công như vậy mất nhiều thời gian hơn do bản chất kỹ thuật công nghiệp của các nhà máy này. Giá cả sẽ tăng vọt không chỉ do sự khan hiếm trên thị trường như một hậu quả trực tiếp của cuộc tấn công, mà còn do các quốc gia hiện đang tìm cách tích trữ với tốc độ cấp bách” – bà nói.

Ông Lawrence Anderson – chuyên gia cao cấp tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S Rajaratnam (Singapore) – cũng cho rằng nếu các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Trung Đông tiếp tục diễn ra, điều đó sẽ gây ra hậu quả tàn khốc đối với giá cả toàn cầu.

KHOA ĐIỀM