Mở rộng tên miền chuyên ngành ap.vn, ad.vn, on.vn thúc đẩy kinh tế số và xã hội số

Bà Trần Thị Thu Hiền, Phó Giám đốc Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC)

Ngày 29/1, tại họp báo Bộ Khoa học và Công nghệ, bà Trần Thị Thu Hiền, Phó Giám đốc Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC, Bộ KHCN) đã thông tin về Thông tư số 48/2025/TT-BKHCN ban hành ngày 25/12/2025 hướng dẫn quản lý và sử dụng tài nguyên Internet.

Mở rộng hệ sinh thái tên miền .vn

Lãnh đạo VNNIC khẳng định Thông tư 48 đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng về thể chế trong lĩnh vực quản lý tài nguyên Internet, đặc biệt thông qua việc mở rộng hệ sinh thái tên miền quốc gia .vn gắn với nhu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư 48 là việc bổ sung và định hướng sử dụng các đuôi tên miền cấp hai mới gồm ap.vn, ad.vn và on.vn. Đây không chỉ là sự mở rộng về mặt kỹ thuật, mà còn thể hiện cách tiếp cận quản lý tài nguyên Internet theo hướng đồng hành cùng các mô hình kinh doanh số và hoạt động trực tuyến đang phát triển mạnh mẽ.

Bà Trần Thị Thu Hiền cho biết tên miền ap.vn được thiết kế phục vụ các hoạt động phát triển phần mềm, ứng dụng và nền tảng số. Trong bối cảnh doanh nghiệp công nghệ, startup và cộng đồng phát triển sản phẩm số ngày càng lớn mạnh, một không gian tên miền riêng biệt giúp tăng khả năng nhận diện, khẳng định lĩnh vực hoạt động và tạo dựng niềm tin với người dùng trong nước và quốc tế.

Trong khi đó, ad.vn hướng tới các hoạt động quảng bá, tiếp thị, thiết kế, sáng tạo nội dung và xây dựng thương hiệu số. Đây là nhóm lĩnh vực đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong nền kinh tế sáng tạo, thương mại điện tử và truyền thông số. Việc có một đuôi tên miền phù hợp giúp doanh nghiệp và cá nhân dễ dàng thể hiện bản sắc, đồng thời góp phần chuẩn hóa môi trường quảng bá trực tuyến theo hướng minh bạch, có trách nhiệm.

Đuôi on.vn được định hướng phục vụ các hoạt động trực tuyến nói chung, từ thương mại điện tử, cung cấp dịch vụ số đến học tập và làm việc trên môi trường mạng. Trong bối cảnh kinh tế số gắn chặt với các nền tảng trực tuyến, on.vn mở ra thêm lựa chọn cho người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh khi xây dựng sự hiện diện số an toàn, tin cậy gắn với tên miền quốc gia.

"Việc bổ sung các đuôi tên miền mới này được đặt trong tổng thể mục tiêu mở rộng hệ sinh thái .vn, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Thông tư 48 đồng thời đơn giản hóa thủ tục đăng ký, cho phép thực hiện trực tuyến toàn trình và xác thực thông tin thông qua hệ thống định danh, xác thực điện tử, qua đó giảm chi phí tiếp cận và tăng khả năng tham gia của các chủ thể vào không gian số", Phó giám đốc VNNIC Trần Thị Thu Hiền thông tin.

Tăng cường quản lý, kiểm soát vi phạm trong môi trường số

Cùng với việc mở rộng hệ sinh thái và tạo thuận lợi về thủ tục, yêu cầu đặt ra là phải tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý và kiểm soát các hành vi lạm dụng, vi phạm. Theo bà Trần Thị Thu Hiền, Thông tư 48 đã chuẩn hóa cấu trúc tên miền quốc gia .vn, phân định rõ nhóm tên miền mở và nhóm tên miền hạn chế đối tượng đăng ký.

Ví dụ, tên miền com.vn được đăng ký tự do, trong khi tên miền edu.vn chỉ dành cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Theo quy định mới, cá nhân không được đăng ký tên miền edu.vn.

Cơ cấu tên miền .vn duy trì lũy kế theo đuôi và theo chủ thể đăng ký - theo thống kê của VNNIC đến tháng 12/2025.

Thông tư cũng tăng cường yêu cầu định danh chủ thể đăng ký, sử dụng tài nguyên Internet thông qua chữ ký số và hệ thống định danh, xác thực điện tử. Đồng thời, quy định nguyên tắc quản lý thống nhất đối với các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ đăng ký, duy trì tên miền, bao gồm cả tên miền .vn và tên miền quốc tế, làm rõ trách nhiệm quản lý dữ liệu, hồ sơ và sao lưu thông tin, qua đó giảm thiểu tình trạng lạm dụng tên miền.

Không chỉ mở rộng, Thông tư còn tăng cường định danh và trách nhiệm trong quản lý, sử dụng tên miền, góp phần hạn chế tình trạng lạm dụng, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân. Cách tiếp cận này tạo nền tảng để hệ sinh thái tên miền .vn phát triển theo hướng an toàn, bền vững, đồng thời trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho mục tiêu phát triển kinh tế số trong giai đoạn 2026–2030.

Bà Trần Thị Thu Hiền khẳng định Thông tư 48/2025/TT-BKHCN là mảnh ghép quan trọng hoàn thiện hành lang quản lý tài nguyên Internet theo hướng hiện đại, công khai, minh bạch và hiệu quả. Thông tư vừa mở rộng hệ sinh thái tên miền quốc gia .vn, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh hiện diện số an toàn, tin cậy, vừa tăng cường định danh, trách nhiệm và tuân thủ, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế số, xã hội số trong giai đoạn mới.

Anh Lê